Examentraining continuiteit.pptx

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 5

Examentraining

Continuïteit en verandering

Programma

• Korte uitleg

• Opdracht 1 + Invullen via Lesson up

• Opdracht 2 + Invullen via lesson up

• Tijd over? Opdracht 3 + Invullen via lesson up

Lesdoel

• Je leert hoe je de betrouwbaarheid van een bron beoordeelt.

• Je leert goede antwoorden formuleren.

• Je leert feedback geven op de antwoorden van klasgenoten.

Ontwikkelingen in de geschiedenis

• In de geschiedenis kijk je naar veranderingen en continuïteit.

• Iets verandert of blijft hetzelfde.

• Om dat te bepalen, heb je kennis van de context nodig.

• Vaak zie je veranderingen of continuïteit in een bron.

• Maar je moet zelf uitleggen waarom iets verandert of gelijk blijft.

• Tip: Gebruik je kenmerkende aspecten

  • In veel aspecten zie je al of iets verandert.

  • Voorbeeld: ‘de opkomst van…’ = iets nieuws.

  • Voorbeeld: ‘voortschrijdend…’ = iets blijft bestaan.

  • Eén aspect kan soms al genoeg zijn voor je antwoord.

Stappenplan “continuïteit en verandering”

Stappenplan

1. Lees de vraag goed: gaat het om verandering, continuïteit of allebei?

2. Lees de bron goed.

3. Koppel de vraag aan een kenmerkend aspect.

4. Beschrijf situatie A (voor).

5. Beschrijf situatie B (tijdens of na).

6. Sluit af met een conclusie, gebruik een concluderend koppelwoord.

Instructie

• Maak individueel in 4 minuten de vraag in stilte.

  • Let op: probeer de vraag net zo te maken zoals je dat op het eindexamen zou doen.

• Daarna volgt 2 minuten overleg (het beste antwoord wordt genoteerd in Lesson up)

• Daarna volgt 2 minuten de bespreking van antwoorden. Jullie geven feedback aan de hand van een feedback formulier op twee antwoorden.

• Daarna volgt de bespreking van het antwoord in het antwoordmodel.
  

4 minuten
individueel opdracht maken

Groepjes van

3 / 4

2 minuten

overleg in groep en noteren beste antwoord

2 minuten
feedback geven op antwoorden.

Vraag 1

Door de groei van het Romeinse Rijk werd de Grieks-Romeinse cultuur door Europa verspreid.

Leg uit waarom er sprake is van continuïteit én van verandering.

Tip: denk aan het kenmerkend aspect 'De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinsecultuur'.

Vul jullie groepsantwoord hier in.

Antwoord 1

• Er is sprake van continuïteit omdat er bestaande onderdelen van de Griekse en Romeinse cultuur verspreid werden.

• Er is sprake van verandering omdat de Griekse en Romeinse cultuur samensmolten tot een nieuwe Grieks-Romeinse cultuur.

Vraag 2

• Bron 1: Een inwoner van Brugge beschrijft hoe koning Lodewijk VI van Frankrijk,leenheer van Vlaanderen, en de edelman Willem Clito, door de koning onlangs aangesteld tot graaf, in 1127 hun intocht houden in de stad:

• Ook werd de kleine oorkonde voorgelezen die tot bewijs diende van de overeenkomst tussen de graaf en onze burgers aangaande de kwijtschelding van de tol en de cijns
  1) op hun erven. Als prijs voor het (verkiezen en) aanvaarden van de nieuwe graaf moest hij hun het volgende privilege schenken: zijen hun nakomelingen in onze stad zouden voortaan aan de graaf en zijn opvolgers geen tol of cijns meer hoeven te betalen, (...).Ter bevestiging van dit privilege moesten koning en graaf zweren dat zij voortaan persoonlijk noch door tussenkomst van hun ambtenaren onze burgers of hun nakomelingen in onze stad met tol of cijns zouden lastigvallen, maar van ganser harte, zonder kwade trouw en onvoorwaardelijk (...) de kwijtscheldingvan tol en cijns zouden handhaven. Op deze voorwaarden dan zwoeren koning en graaf op de relieken der heiligenten aanhoren van geestelijkheiden volk.Daarop zwoeren de burgers trouw aan de graaf, zoals het degewoonte was, en ze legden de leeneed af en beloofden hem loyaliteit.

• Bewering: deze bron illustreert een continuïteit én een verandering in bestuurlijke verhoudingen in Vlaamse steden.

Vul jullie groepsantwoord hier in.

Antwoord 2

• Uit de bron blijkt dat er sprake is van continuïteit omdat dat de burgers trouw zweren aan de graaf / de burgers de leeneed afleggen. Dit illustreert het vasthouden aan bestaande feodale verhoudingen.

• Er is ook sprake van verandering omdat de burgers de nieuwe graaf slechts onder voorwaarden aanvaarden/ de burgers in ruil voor het aanvaarden van de graaf een privilege ontvangen. Dit illustreert de opkomst van de stedelijke burgerij/toenemende zelfstandigheid van steden.

Vraag 3 (VWO)

Bron: Twee fragmenten over kennis.
Fragment 1:
In de vierde eeuw voor Christus schrijft Aristoteles in zijn boek Metafysica: "Alle mensen streven van nature naar kennis. Een aanwijzingdaarvoor is hun voorliefde voor waarnemingen. Die voorliefde geldt met name voor de waarneming met de ogen. Niet alleen om ons handelen mogelijkte maken: ook als wij geen handeling overwegen, kiezen wij het zien boven alle andere waarnemingen. De oorzaak hiervan is dat vooral deze waarneming ons de dingen leert kennen."

Fragment 2:
In 1787 schrijft Kant in de tweede oplage van zijn boek Kritiek van de zuivere rede:
"Dat al onze kennis met ervaring begint, daaraan kan men niet twijfelen, want hoe zou het vermogen tot kennen in de mens anders tot activiteit aangezet worden, als het niet geraakt zou worden door objecten die onze zintuigen prikkelen en daardoor enerzijds voorstellingen (in het bewustzijn) veroorzaken, anderzijds het verstand activeert deze voorstellingen te vergelijken,ze te verbinden of te scheiden, en zo de ruwe stof van de zintuigelijkeindrukken te verwerken tot kennis van de objecten?"

• Een bewering: Kant sluit aan bij een traditie uit de oudheid, maar voegt daar een verlicht uitgangspunt aan toe. Licht beide delen van de bewering toe door aan te geven bij welke traditie uit de oudheid Kant aansluit én uit te leggen welk verlicht standpunt hij hieraan toevoegt.

Vul jullie groepsantwoord hier in.

Antwoord 3

• Kant sluit aan bij de traditie uit de oudheid dat kennis wordt verworden door waarnemingen, net zoals Aristoteles dat geloofde. Hiermee sluit hij aan bij het wetenschappelijk / empirisch denken uit de oudheid.

• Kant voegt ook een verlicht uitgangspunt toe, namelijk dat hij meer nadruk legt op het verstand / de rede / het rationalisme om tot zuivere kennis te komen.

Tijd over?

Verder met de vragen van het Examen 2024.