Tanden en spijsvertering: het begin van de vertering
Tanden en spijsvertering: het begin van de vertering
Wat weet jij al over hoe eten wordt verteerd?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je uitleggen hoe voedsel wordt verteerd en hoe voedingsstoffen via het bloed bij je cellen komen.
Wat gebeurt er met je eten?
Voedsel levert voedingsstoffen. Om die op te nemen moet je lichaam eten klein maken. Dit proces heet verteren.
Eerste stap: kauwen met je tanden
Je snijtanden en hoektanden snijden en trekken stukken eten af. Je kiezen malen en pletten voedsel klein.
De opbouw van een tand
De buitenste laag is glazuur, hard en beschermend. Daaronder zit tandbeen met zenuwen en bloedvaten.
Wat is slecht voor je tanden?
Frisdrank en snoep bevatten zuren en suikers. Die stoffen beschadigen het glazuur van je tanden.
Gaatjes en hoe ze ontstaan
Als glazuur verdwijnt door zuren, kunnen bacteriën bij het tandbeen komen. Zo ontstaat een gaatje – dit kan pijn doen en ontsteken.
Voorkomen van gaatjes
Poets twee keer per dag, flos en gebruik tandenstokers om voedselresten en bacteriën te verwijderen.
De rol van speeksel
Speeksel weekt voedsel, maakt slikken makkelijk en bevat enzymen die starten met het afbreken van zetmeel.
Wat doen enzymen?
Andere enzymen verteren eiwitten, vetten of koolhydraten.
Enzymen knippen zetmeel in kleinere stukjes.
Verder in het spijsverteringsstelsel
In speeksel
Enzymen
Hoe slik je je voedsel door?
Na kauwen duwt je tong het eten naar de keelholte. De huig en het strotklepje zorgen ervoor dat het voedsel in de goede buis komt.
Wat doet de slokdarm?
De slokdarmspieren maken peristaltische bewegingen. Ze duwen het eten naar je maag.
Wat gebeurt er in de maag?
Maagsap mengt zich met het voedsel. De maag knijpt samen (peristaltiek) om alles goed te mengen.
Waarom is maagsap zuur?
Zuur maagsap doodt bacteriën en helpt enzymen om eiwitten af te breken.
Opname van voedingsstoffen
Vitaminen, mineralen en water zijn klein genoeg om direct opgenomen te worden. Andere stoffen moeten eerst klein geknipt zijn.
Samenvatting: de belangrijkste stappen
Kauwen, mengen met speeksel, doorslikken, transport via de slokdarm, mengen en verteren in de maag.
Herhaling: waarom moeten we verteren?
Voedingsstoffen kunnen alleen opgenomen worden als ze klein genoeg zijn.
Voedsel kleiner maken
Het bloed vervoert de voedingsstoffen naar elke cel van je lichaam.
Eindbestemming: de cellen
Overzicht: het verteringsproces
Praktische tip: gezond voor je gebit
Drink weinig frisdrank, snoep met mate en poets je tanden goed om je glazuur en tandbeen gezond te houden.
Vraag om over na te denken
Wat gebeurt er als je niet goed kauwt of je tanden niet goed verzorgt?
Einde van de les
Je weet nu hoe de vertering begint, wat de rol van je tanden en speeksel is en hoe je je gebit gezond houdt.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.