Pijn deel 2

• newEditor
• Geneesmiddelenkennis
• MBO
• Studiejaar 1

Geneesmiddelenkennis

PIJN

Leerdoelen

Je leert wat opioïden zijn en hoe ze werken

Je leert wanneer opioïden toegepast kunnen worden

Je leert wat de belangrijkste bijwerkingen van opioïden zijn

verschillende soorten pijn

1. Pijn door weefselschade (nociceptieve pijn): bijvoorbeeld door een schaafwond of een verzwikte enkel.

2. Zenuwpijn (neuropatische pijn): bijvoorbeeld door een beschadigde zenuw na een diepe snijwond of zenuwschade door suikerziekte.

3. Orgaanpijn (viscerale pijn): bijvoorbeeld door een blindedarmontsteking.

4. Vaatpijn (vasculaire pijn) bijvoorbeeld door een ziekte van de bloedvaten zoals aderverkalking of een verstopping.

5. Pijn bij kanker (oncologische pijn) bijvoorbeeld door ingroei van een gezwel.

1. Welke eigenschappen heeft paracetamol? (Meerdere antwoorden mogelijk).

A

pijnstillend

B

Ontstekingsremmend

C

koortswerend

D

Wanneer moet er zeker een maagbeschermer toegevoegd worden aan een NSAID? (meerdere antwoorden mogelijk).

A

leeftijd boven 60 jaar

B

bij griep

C

leeftijd boven de 70

D

bij geschiedenis van een maagzweer

recept

1. Tot welke hoofdgroep behoort Diclofenac?

2. Wat doet dit middel en waarbij wordt het gebruikt?

3. Mevr. Van der Berg heeft ulcus ventriculus; mag zij deze zetpillen gebruiken? Waarom wel/niet? Leg uit.

Dr. K. Quist, huisarts
Amandelstraat 12
2271 KB Den Haag
tel. [phone]

8 januari 2026

R/ Diclofenac 100mg
     No. 12
S. 1 d. d. 1 supp.

Dhr. W. vd Berg geb datum: 12-04-1973
Appelstraat 67
2279 BW Den Haag

antwoorden

1. Hoofdgroep: Diclofenac behoort tot de groep van niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's).

2. Werking: Diclofenac remt de aanmaak van prostaglandines. Prostaglandines spelen een rol bij ontstekingen, pijn en koorts. Indicaties:

   • Behandeling van pijn (bijvoorbeeld bij reumatische aandoeningen, spierpijn, gewrichtspijn, en menstruatiepijn).

   • Ontstekingsremmer bijvoorbeeld bij artritis

   • Koortsverlagend middel.

antwoorden

3. Nee, mevrouw Van der Berg mag Diclofenac niet gebruiken.

   Reden: NSAID's, zoals Diclofenac, verhogen het risico op maagzweren, bloedingen en perforaties. Bij patiënten met een bestaande of eerdere maagzweer (ulcus ventriculi) is dit risico nog groter. Zelfs toediening via zetpillen heeft invloed op de maagwand door systemische effecten.

welke niet- medicamenteuse behandelingen tegen pijn kun je noemen?

niet medicamenteus

• Vermijden oorzaak

• Acupunctuur

• Chirurgische ingrepen

• Zenuwblokkade

• Hypnose

• Gedragstherapie

• Warmte / kou

• muziek

Opioïden

• Sterke pijnstillers

• Opioïden remmen de pijngewaarwording in de hersenen -> veroorzaken andere beleving van pijn

• Geschikt voor gebruik bij hevige acute pijn

• Soms ook bij hevige chronische pijn (bijv. bij kanker)

• Veel (ernstige) bijwerkingen!

Noem voorbeelden van opioïden

Zo werken Opioïden

1. Wat zijn de drie meest voorkomende bijwerkingen van opioïden?

Bijwerkingen opioïden

• Bijwerkingen hersenen: sufheid

  • Geen autorijden de eerste weken!

• Bijwerkingen maag: misselijkheid, braken

• Bijwerkingen luchtwegen: vernauwen de luchtwegen en beïnvloeden de ademhaling

  • Astmapatiënten waarschuwen!

• Bijwerking darmen: obstipatie (=verstopping).

  • Combineren met een laxeermiddel; bijv lactulose of macrogol

• Gewenning: steeds meer nodig voor hetzelfde effect

• Verslavend: lichamelijke en psychische afhankelijkheid

  
  

Opioïden: Middelen

• Morfine is het meest gebruikte opioïd -> opname oraal en rectaal wisselt sterk per persoon, niet geschikt voor acute pijn

• Oxycodon -> 2x zo sterk als morfine -> geschikt voor chronische hevige pijn

• Fentanyl -> 100x zo sterk als morfine -> bij chronische pijn transdermaal. Bij doorbraakpijn sublinguaal (tablet of zuigstick)

• Buprenorfine -> matige tot ernstige chronische pijn. Bestaat in pleistervorm en smelttabletten.

• Tramadol -> matige tot ernstige pijn ( geen gegevens over verslaving -> geen Opiumwet)

  
  

• Codeïne -> minder sterk, minder bijwerkingen -> alleen met een niet-opioïd (paracetamol) -> geen Opiumwet

Welke stelling is juist?

A

Opioïden remmen de prostaglandineaanmaak.

B

Tramadol is een opioïd

C

Een NSAID is de eerste keus bij pijn.

D

paracetamol werkt ontstekingsremmend

Welke producten horen in de opiumkast? (meerdere antwoorden mogelijk).

A

Tramadol

B

Bupropion

C

Fentanyl

D

Morfine

opdracht

Noem wettelijke eisen waar een opium recept aan moet voldoen.

Wat zijn de verschillen met een normaal recept?

opdracht

Voorgeschreven hoeveelheid in woorden én cijfers

Handgeschreven ondertekening

Per receptbriefje mag slechts één preparaat worden voorgeschreven.

Juf Daniëlle

https://www.youtube.com/watch?v=5rxJbNDdDHU