Tegelzetten: werken met de verdeellat onderdeel van les 2

Werken met de verdeellat

1 / 25
volgende
Slide 1: Slide
newEditorTegelzettenMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Werken met de verdeellat

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan uitleggen welk hulpmiddel je gebruikt voor het maken van een verdeling en hoe je een verdeellat maakt en gebruikt.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden koppel jij aan een verdeellat?

Gebruik dit als voorkennisactivatie. Verwachte woorden: meten, verdelen, tegels, voeg, aftekenen, symmetrie, controleren.

Het juiste hulpmiddel

Voor het maken van een verdeling gebruik je de verdeellat.


De verdeellat heet ook wel tegellat. Dit hulpmiddel gebruik je om een tegelindeling te beoordelen, af te tekenen, op te meten en te controleren.

Benadruk dat dit het kernantwoord op het lesdoel is: niet een waterpas, niet een duimstok, maar de verdeellat.

Waarvoor gebruik je een verdeellat?

  • beoordelen van een tegelindeling

  • aftekenen van deelmaten

  • opmeten van de indeling op wand of vloer

  • controleren of de verdeling goed uitkomt

  • bepalen waar passtroken komen

Deze slide heeft geen instructies

Eén of twee verdeellatten?

  • Vierkante tegels: één verdeellat is voldoende

  • Rechthoekige tegels: twee verdeellatten zijn nodig

  • één lat voor de lengtemaat

  • één lat voor de breedtemaat

  • zo kun je beide richtingen apart nauwkeurig uitzetten

Leg uit dat bij rechthoekige tegels lengte en breedte verschillend zijn, waardoor één deelmaat niet genoeg is voor beide richtingen.

Hulpmiddelen bij opmeten en uitzetten

Waterpas / rei / waterpasinstrument / slangenwaterpas / bouwlaser - voor het uitzetten van de waterpaslijn


Schietlood - voor het uitzetten of controleren van een loodlijn

Aftekenen en meten

Duimstok of steekpasser - voor het afzetten van deelmaten op de lat


Winkelhaak - om haaks af te tekenen


Scherp potlood - voor nauwkeurige streepjes

Lijnen uitzetten

Deze hulpmiddelen ondersteunen het werk met de verdeellat, maar vervangen die niet.

De verdeellat in de praktijk

Met de verdeellat controleer je snel of een tegelindeling logisch en symmetrisch uitkomt.


Je ziet vooraf hoeveel deelmaten op de wandbreedte passen en waar de passtroken terechtkomen.

Verbind dit met praktijkvoordeel: minder verrassingen tijdens het zetten, nettere symmetrie en beter zicht op smalle passtroken.

Welk hulpmiddel gebruik je voor het maken van een verdeling?

A

Winkelhaak

B

Verdeellat

C

Schietlood

D

Duimstok

De distractors zijn ondersteunende hulpmiddelen uit dezelfde slides, maar alleen de verdeellat is het kernantwoord op lesdoel 2.

Aanvullen

Een verdeellat gebruik je om een tegelindeling te beoordelen en te controleren. Bij vierkante tegels is één lat genoeg. Bij rechthoekige tegels heb je twee verdeellatten nodig.

verdeellat
beoordelen
controleren
vierkante
rechthoekige
waterpas
ronde
driehoekige
winkelhaak

Controleert de kernbegrippen uit lesdoel 2: juiste hulpmiddel en verschil tussen vierkante en rechthoekige tegels.

Een verdeellat maken

  • neem een rechte, geschaafde lat

  • maximaal 2 meter lang

  • ongeveer 50 mm breed

  • ongeveer 10 mm dik

  • de lat moet recht en stabiel zijn om nauwkeurig af te tekenen

Deze slide heeft geen instructies

Bepaal de gemiddelde tegelmaat

Neem uit verschillende pakken tien tegels en leg ze strak tegen elkaar in één rij.


Meet de totale lengte van deze rij: dat is maat A. Deel maat A door tien om de gemiddelde tegelmaat te krijgen.

Benadruk waarom tegels uit verschillende pakken worden genomen: kleine maatverschillen tussen tegels worden zo gemiddeld meegenomen.

Van tegelmaat naar deelmaat

De deelmaat (m) is de maat waarmee je op de lat aftekent.


maat A ÷ 10 + voegbreedte = deelmaat m


Voorbeeld:

  • gemiddelde tegelmaat: 151 mm

  • voegbreedte: 3 mm

  • deelmaat: 154 mm

Leg uit dat de voegbreedte bewust wordt opgeteld, omdat de verdeellat niet alleen de tegelmaat maar ook de terugkerende voegmaat moet meenemen.

Deelmaten afschrijven op de lat

  • schrijf tien deelmaten af op de lat

  • gebruik een scherp potlood

  • teken met een winkelhaak

  • meet af met duimstok of steekpasser

  • werk nauwkeurig: kleine afwijkingen tellen door over de hele lat

Deze slide heeft geen instructies

Controle van de verdeellat

  • de laatste streep moet samenvallen met de controlestreep

  • die controlestreep ligt op 10 × de deelmaat

  • voorbeeld: 10 × 154 mm = 1540 mm

  • controleer ook of de afstand gelijk is aan de tegelrij plus tien voegen

Maak expliciet dat deze controle voorkomt dat kleine meet- of afschrijffouten pas later op de wand zichtbaar worden.

Gebruik van de verdeellat

Houd de verdeellat loodrecht op de symmetrie-as.


Zo bepaal je hoeveel deelmaten op de wandbreedte passen. Daarna zie je of de indeling symmetrisch uitkomt en waar de passtroken moeten vallen.

Koppel deze slide aan toepassing op de wand: de lat is een snel controlemiddel vóór het echte tegelzetten begint.

Belangrijk aandachtspunt

Een afgetekende verdeellat geldt alleen voor die ene tegelmaat.


Gebruik je een andere tegelsoort of tegelmaat, dan moet je een nieuwe verdeellat maken.

Wijs op de veelgemaakte fout dat leerlingen één verdeellat voor meerdere tegelsoorten willen gebruiken. Let op: maatverschillen maken dat onbetrouwbaar.

Waarom neem je tien tegels uit verschillende pakken?

A

Voor meer gewicht

B

Voor rechte voegen

C

Voor een gemiddelde maat

D

Voor minder snijwerk

Test begrip van het middelen van kleine maatverschillen tussen tegels.

Stappenplan aanvullen

Je meet eerst maat A van tien tegels. Daarna deel je door tien voor de gemiddelde tegelmaat. Tel daarna de voegbreedte erbij op: dat geeft de deelmaat.

maat A
tien
voegbreedte
deelmaat
symmetrie-as
twee
loodlijn
tegeldikte

Hiermee oefenen leerlingen de volgorde en de formule uit het maken van de verdeellat.

Waarom maak je bij een andere tegelmaat een nieuwe verdeellat?

Bespreek dat een verdeellat alleen geldt voor één tegelmaat/-soort. Verwachte elementen: andere maat geeft andere deelmaat; voegen en passtroken kloppen anders niet; daarom nieuwe verdeellat maken.

Wat is één ding dat je uit deze les zeker onthoudt?

Reflectievraag zonder fout antwoord. Laat leerlingen benoemen wat ze inhoudelijk meenemen, bijvoorbeeld deelmaat, maat A, controle of symmetrie.

Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Reflectievraag over het leerproces. Mogelijke antwoorden: voorbeeldsom, stappenplan, uitleg over hulpmiddelen, praktijktoepassing op de wand.

Welk onderdeel vond je nog het lastigst?

Reflectievraag om onduidelijkheden zichtbaar te maken. Let op terugkerende knelpunten zoals maat A, deelmaat, controle of gebruik op de symmetrie-as.

Begrippenlijst

verdeellat - lat waarop de deelmaten van een tegelindeling nauwkeurig zijn afgetekend

tegellat - andere naam voor verdeellat

deelmaat - tegelmaat plus voegbreedte

maat A - totale lengte van tien strak tegen elkaar gelegde tegels

gemiddelde tegelmaat - maat A gedeeld door tien

voegbreedte - breedte van de voeg tussen twee tegels

symmetrie-as - middenlijn vanwaaruit je de indeling gelijk verdeelt

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

passtrook - op maat gesneden strook tegel aan de rand van een indeling

duimstok - meetgereedschap om maten af te nemen of af te zetten

steekpasser - hulpmiddel om gelijke maten over te nemen op een lat

winkelhaak - gereedschap om haakse lijnen af te tekenen

waterpaslijn - horizontale referentielijn die exact waterpas loopt

loodlijn - exact verticale lijn

schietlood - gereedschap om een loodlijn uit te zetten of te controleren

Deze slide heeft geen instructies