Welkom H4B!
Eerst even
lezen!
Welkom H4B!
Eerst even
lezen!
Dinsdag 1 september: 1e uur
Kort verhaal
Opdracht
Terugblikken
Sociale taalverschillen
Zelfstandig werken
Iedere les:
Begrippenlijst p.6-7 aanvullen
Aantekeningen maken
Onderdelen voor je dossier niet kwijtraken (;
Terugblik
Weet je nu...
hoe het Dossier Taalbeschouwing werkrt?
het verschil tussen de 3 T's?
welke soorten taalvariatie er zijn?
wat je van afwijkend taalgebruik vindt?
De 3 T's
Maak notities in je schrift en vul de begrippenlijst aan (p. 6-7)
- Taalgevoel: wat vind ik zelf van deze vorm?
- Taalwerkelijkheid: wat doen andere sprekers?
- Taalnorm: wat zijn de regels?
Taalnorm
A3 Placemat-makerij
Taalfenomeen
(Schrijf hier je fenomeen)
Taalgevoel
(Wanneer wel/niet normaal?)
Namen:
-
-
-
-
-
Taalnorm
(Wat zeggen taalbronnen?)
Taalwerkelijkheid
(Welke voorbeelden kun je vinden
in nieuwsberichten/op sociale media?)
Groepsopdracht Onderzoek de drie T's
Kies met je groep een taalfenomeen uit de 8 voorbeelden (p.9) wat jullie willen onderzoeken.
Op de 'placemat' schrijf je in het midden de keuze van het taalfenomeen.
Taalgevoel: Vul op het papier allemaal jullie individuele taalgevoel in (wijkt het af, vind je het normaal taalgebruik?)
Taalwerkelijkheid: Zoek op je favoriete social media platform (TikTok, Snapchat, Insta) of je het daarop tegenkomt. Kijk ook op Internet of het in (kranten-)artikelen voorkomt.
Taalnorm: zoek het woord/de uitdrukking op in een woordenboek (Dikke van Dale), maar ook op Woordenboek van Populair Taalgebruik - Ensie
Je mag je telefoon en woordenboeken gebruiken
Bespreek met je groepje in hoeverre deze taalvarianten overeenkomen met de 'standaard' taalnorm die jullie op school leren.
Presenteer aan de rest van de klas in één minuut wat het resultaat is van jullie onderzoek.
minute
second
Taalvariatie
Etnische
Onderscheid o.b.v. migratieachtergrond (bijv. moedertaal/NT2)
Situationele
Onderscheid o.b.v. situatie (bijv. formeel/informeel, spreken/schrijven)
Sociale
Onderscheid o.b.v. sociale groepen (bijv. Gooische 'r')
Geografische
Onderscheid o.b.v. taalgebied (bijv. Gronings/Brabants)
Welkom H4B!
Lekker gaan lezen!
Dinsdag 1 september: 2e uur
Kort verhaal
Sociale taalverschillen
Opdracht 1
Opdracht 3
Opdracht 4
Sociale taalverschillen
Je kiest je taalgebruik (schrijf- en spreektaal) a.d.h.v.:
Context = wat is het onderwerp, doelgroep, structuur, vormgeving
Communicatief doel = wat wil je bereiken
Voorbeeld:
Recept = kort, puntsgewijs, in de gebiedende wijs (dus niet in de vorm van een gedicht)
Bereiding:
1. Wel de rozijnen in lauwwarm water (circa 15 minuten).
2. Dep de rozijnen droog.
2. Plaats het rooster iets onder het midden van de oven en verwarm de oven voor.
3. Vet de springvorm in met boter.
4. Schil de appels
Opdr. 4 Woordkeuze (WB p. 16)
Bedenk individueel zeven synoniemen voor stelen en schrijf ze op.
We verzamelen ze op het whiteboard en bespreken ze klassikaal
Wat? Opdracht 4b en 4c: Woordkeuze
Hoe? Zet erachter wie dit woord wél zou kunnen gebruiken (bijv. Willem Alexander, je opa, een docent, kleuter, nieuwslezer enz.)
Hulp? Als er niet uitkomt ga je naar de volgende en laat je het even open
Tijd? 3 minuten
Uitkomst? Klassikaal bespreken we een aantal zinnen
Klaar? Kies nog een woord (en schrijf er ook weer een zin en gebruiker bij)
minute
second
Sociale taalverschillen
Sociolect = taalgebruik in een groep, verschilt per groep
Klasse: hangt af van opleiding, baan, milieu waaruit je komt
bijv. verschil in taal van politici, vrachtwagenchauffeurs, politici, influencers...
Leeftijd: bijv. jongerentaal
bijv. straattaal 'doekoe', 'mattie' en archaïsche woorden 'duiten' en ' kameraad'
Gender: verschil tussen mannen- en vrouwentaal
bijv. verkleinwoorden 'klasgenootje' en versterkende woorden 'enorm', 'super'
Situatie: verschil binnen sociale groepen en tussen individuen
bijv. stopwoordjes 'weet je', uitdrukkingen die je vaak gebruikt
Idiolect = persoonlijk taalgebruik, verschilt per individu
Wat denken jullie?
Opdracht 1:
Wat is een sociolect?
Opdracht 3:
Waarom is het moeilijk te bepalen of taalverschillen tussen hoger- en lageropgeleiden daadwerkelijk te maken hebben met opleidingsniveau?
Zelfstandig werken
Wat? Opdracht 4 (OB, p.20)
Gebruik veel voorbeelden
Leg uit waarom je iets vindt/denkt
Hoe? In je schrift, in stilte
Hulp? Na 5 minuten mag je zachtjes overleggen
Tijd? 10 minuten
Uitkomst? We gaan een aantal antwoorden klassikaal bij langs
Klaar? Werk je definities bij (of werk vooruit) in het WB (p.6-7)
minute
second
Shhhhht...
Eerst weer even lezen
Donderdag 3 september
Lezen
Herhalen Sociale taalverschillen
Opdracht Swapfiets
Lezen Anne-Fleurtaal
Terugblik
Wat is een sociolect?
En waarmee hou je allemaal rekening met je taalgebruik?
Sociale taalverschillen
Sociolect = taalgebruik in een groep, verschilt per groep
Klasse: hangt af van opleiding, baan, milieu waaruit je komt
bijv. verschil in taal van politici, vrachtwagenchauffeurs, politici, influencers...
Leeftijd: bijv. jongerentaal
bijv. straattaal 'doekoe', 'mattie' en archaïsche woorden 'duiten' en ' kameraad'
Gender: verschil tussen mannen- en vrouwentaal
bijv. verkleinwoorden 'klasgenootje' en versterkende woorden 'enorm', 'super'
Situatie: verschil binnen sociale groepen en tussen individuen
bijv. stopwoordjes 'weet je', uitdrukkingen die je vaak gebruikt
Idiolect = persoonlijk taalgebruik, verschilt per individu
Opdr. 5 Swapfiets* (WB p. 16)
Je swapfiets is gestolen terwijl je op stap was :( Hoe laat je dit weken aan iedereen?
Je schrijft op een toetsblad drie berichten over je gestolen swapfiets
1. een WhatsApp bericht aan je vrienden
2. een WhatsApp naar je ouders wat er is gebeurd en of ze je ophalen uit de stad
3. een bericht naar Swap (bijv. via een aanmeldformulier op de website van Swap) waarin je uitlegt wat er is gebeurd én dat je een andere fiets nodig hebt.
We gaan een aantal voorbeelden met de klas bespreken
Klaar? Dan lees je WB (p. 18-19) art. 4 Anne-Fleurtaal
De Swapfietsopdracht bewaar je in je Taalbeschouwingsdossier!
minute
second
Huiswerk wk 37
Vooraf aan de volgende les lees je
WB (p. 18-19) Artikel 4 Anne-Fleurtaal in de sociolinguïstiek
Werk de begrippenlijst bij!