Stofwisseling
Stofwisseling
Open met het idee dat levende cellen voortdurend stoffen omzetten. In deze les draait het om twee gekoppelde processen: energie vastleggen in glucose en energie weer vrijmaken uit glucose.
Leerdoel
Ik kan uitleggen dat planten bij de fotosynthese energie vastleggen in glucose en dat bij de afbraak van glucose energie vrijkomt.
Deze slide heeft geen instructies
Stofwisseling
Stofwisseling is het geheel van reacties in cellen waarbij stoffen worden omgezet.
Bij die omzettingen:
ontstaan nieuwe stoffen
wordt energie vastgelegd of vrijgemaakt
kan de cel blijven functioneren
Leg uit dat stofwisseling een verzamelnaam is. De les focust op twee voorbeelden: fotosynthese en afbraak van glucose.
Fotosynthese in planten
Gebeurt in bladgroenkorrels
Bladgroenkorrels zetten koolstofdioxide en water om
Daarbij ontstaat glucose
Ook zuurstof komt vrij
Benadruk dat fotosynthese een proces in plantencellen is. Gebruik consequent de term bladgroenkorrels.
Deze slide heeft geen instructies
Energie uit zonlicht
Voor fotosynthese is energie nodig.
Die energie komt uit zonlicht.
Planten gebruiken lichtenergie om van eenvoudige stoffen een energierijke stof te maken: glucose.
Hier ligt de biologische kern: energie wordt niet gemaakt, maar vastgelegd in een stof die later gebruikt kan worden.
Reactie van fotosynthese
water + koolstofdioxide + energie → glucose + zuurstof
Lees de reactie hardop en laat leerlingen herkennen welke stoffen erin gaan en welke eruit komen.
Glucose slaat energie op
Glucose is een energierijke stof
De energie uit zonlicht ligt dan vast in glucose
Die opgeslagen energie kan later door cellen worden gebruikt voor bijv. het maken van zaden en vruchten
Maak expliciet de koppeling: fotosynthese legt energie vast, het proces later in de les maakt die energie weer vrij.
Waar glucose wordt afgebroken
De afbraak van glucose gebeurt in mitochondriën
Mitochondriën zijn onderdelen van cellen
Daar komt energie uit glucose beschikbaar
Noem mitochondriën als plaats van energievrijmaking in de cel. Houd het bij de kern en ga nog niet uitweiden over andere details.
Begrippen
stofwisseling - het geheel van reacties in cellen waarbij stoffen worden omgezet
fotosynthese - proces waarbij bladgroenkorrels water en koolstofdioxide omzetten in glucose en zuurstof met energie uit zonlicht
bladgroenkorrels - onderdelen in plantencellen waar fotosynthese plaatsvindt
glucose - energierijke stof waarin energie kan zijn opgeslagen
mitochondriën - onderdelen van cellen waar glucose wordt afgebroken
koolstofdioxide - stof die planten gebruiken bij fotosynthese
zuurstof - stof die ontstaat bij fotosynthese
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke drie dingen heeft een plant nodig voor fotosynthese?
Deze slide heeft geen instructies
Welke twee dingen ontstaan er na fotosynthese?
Deze slide heeft geen instructies
Waarvoor gebruikt de plant de glucose die ontstaat door fotosynthese?
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn mitochondriën?
Deze slide heeft geen instructies