lj 3 - bvj thema 4 ordening - bs 1 tm 6 - kgt

Welkom terug!

boek en laptop op tafel

1 / 97
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo gLeerjaar 3

In deze les zitten 97 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 200 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom terug!

boek en laptop op tafel

Thema: Ordening

Thema 4 – 3 KGT

Wat gaan we doen

  • toets bespreken

  • tijdpad naar TW2 doornemen

  • inloggen

  • basisstof 1 en 2 van thema 4 behandelen

Ontstaan van de aarde

  1. Hedendaagse wetenschap denkt dat de aarde ongeveer 4600 miljoen jaar oud is (4,6 miljard)

  2. De geschiedenis van de aarde wordt ingedeeld in tijdperken

  3. 65 miljoen jaar geleden stierven veel soorten organisme uit (dinosauriers)

  4. 3 miljoen jaar geleden ontstond de eerste mens.

Video: Ontstaan van leven op aarde


Evolutie van de mens

  • De eerste mensachtigen ontstonden ongeveer 3-4 miljoen jaar geleden

  • De eerste primitieve mens verschenen ongeveer 1,5 miljoenjaar geleden

  • Alle mensen die nu leven hebben een gemeenschappelijke voorouder die ongeveer 150.000 jaar geleden in Afrika leefde.

Voeg hier je vraag toe

A

Answer A

B

Answer B

C

Answer C

D

Answer D

Organismen ordenen

Thema 4

Leerdoelen

  • 2.1 Je kunt organismen indelen door te kijken naar gemeenschappelijke kenmerken.


  • 2.2 Je kunt de kenmerken noemen van de cellen van bacteriën, schimmels, planten en dieren.




De eerste indeling wordt gemaakt op basis van of een organisme wel of geen celkern heeft

GEEN CELKERN WEL CELKERN

Bacterie, schimmel, plant of diercel
Waar kijken we naar

  • Op celniveau kijken we naar de volgende kenmerken

  • • aantal cellen
    • aanwezigheid van celkernen
    • aanwezigheid van celwanden
    • aanwezigheid van bladgroenkorrels
    • relatieve grootte

Ontwikkeling van leven op aarde

Basisstof 1

Voor de 4 rijken van leven kijken we naar de cel kenmerken:


  1. Heeft het een celkern

  2. Heeft het een celwand

  3. Heeft het bladgroenkorrels




Bacteriën



  1. Wel een celwand

  2. Geen celkern

  3. Geen Bladgroenkorrels

  4. eencellig






Schimmels



  1. Wel een celwand

  2. Wel een celkern

  3. Geen bladgroenkorrels

  4. Eencellig en meercellig



Planten

  1. Wel een celwand

  2. Wel een celkern

  3. Wel bladgroenkorrels

  4. Eencellig en meercellig




Dieren

  1. Geen celwand

  2. Wel een celkern

  3. Geen bladgroenkorrels

  4. Eencellig en meercellig




Rijk: dieren

Afdeling: gewervelden

Klasse: zoogdieren

Orde: roofdieren

Familie: katachtigen

Geslacht: Panters

Soort: tijger

Soorten

  • Wanneer horen bepaalde dieren tot hetzelfde soort?

Soorten

  • Dieren behoren tot hetzelfde soort als ze zich kunnen voortplanten, de nakomelingen die ze krijgen moeten zich ook weer kunnen voortplanten.

Bacteriën & schimmels

Basisstof 3

Bacterie: cel eigenschappen

Bacteriën


  • Bestaan uit 1 cel (eencellig organisme)


  • Hebben geen celkern


  • Hebben celmembraan en celwand


  • Planten zich voort via celdeling





Goede bacterien

  1. Bacteriën ruimen dood materiaal

  2. Bacteriën worden gebruikt bij het maken van voedsel (o.a kaas en yogurt)

  3. Bacteriën worden gebruikt voor het reinigen van afvalwater







Slechte bacteriën

  1. Bacteriën kunnen ziekte veroorzaken zoals tubercolosis, samonella en cholora. Bacterien veroorzaken ontstekingen

  2. Bacteriën zorgen dat voedsel bederft en we voedselvergiftigingen kunnen oplopen


Bacteriën: kleine maar snelle delers

Bij gunstige omstandigheden kan een E.coli-bacterie zich

in 20 minuten delen.


Dit houdt in dat 1 bacterie binnen 24 uur tot een kolonie van

ruim 1.000.000.000.000.000.000.000 bacteriën

(1 triljard) kan groeien.

Voedingsmiddelen

  • Sommige voedingsmiddelen worden gemaakt met behulp van bacteriën, zoals;

  • Gefermeteerde producten zoals zure augurken

  • Yogurt

  • Zuurkool


Eigenschappen van een schimmel

  • Cel heeft een celwand, celmembraan, celkern en vacuole

  • Schimmels hebben geen bladgroenkorrels

  • Schimmels kunnen één- of meercellig zijn

Voortplanting van schimmels

  • Ééncellig schimmels vermenigvuldigen zich door celdeling (gisten)

  • Meercellige schimmels vermenigvuldigen zich door sporen (paddenstoelen, schimmeldraden)


Sporen

Schimmels planten zich voort door sporen, deze worden vaak gevormd en verspreidt via paddenstoelen

Schimmels

Nuttig

  1. Kunnen bij bereiding van voedsel gebruikt worden

  2. Zorgen voor het opruimen van dode resten

  3. Worden gebruikt als medicijn


gevaarlijk

  1. Laten voedsel bederven

  2. Kunnen ziektes veroorzaken

Penicilline

  • Bestrijd bacteriële infecties

  • Eerste natuurlijke antibioticum

  • Voorkomt verdere groei van de bacterie

  • Penicilline is gemaakt van penseelschimmel


Schimmels ruimen dode resten op

  • Schimmels zijn reducenten

  • Schimmels breken organische stoffen af (bladeren, eten, hout etc)

    Zowel bacterien als schimmels breken doden resten af.

Peniciline

http://schooltv.nl/video/het-klokhuis-penicilline/#q=penicilline

Schimmels maken belangrijke mineralen voor planten

Schimmel als parasiet

Het rijk van de planten

Thema Ordening; Basisstof 4

Kenmerken

  • Hebben plantencellen:
    - Een celkern?
    - Bladgroenkorrels?
    - Een celwand?

  • Zijn planten eencellig, meercellig,
    of is allebei mogelijk?

Afdelingen

  • Rijken worden verdeeld in afdelingen.

  • Afdelingen worden ook ingedeeld aan de hand van bepaalde kenmerken. Bij planten kijk je bijvoorbeeld naar ……

Afdelingen

  • De drie afdelingen van het plantenrijk zijn:

    - Wieren (algen)


    - Sporenplanten


    - Zaadplanten

Wieren (algen)

Er bestaan eencellige soorten:




En meercellige (veelcellige) soorten:





Wieren hebben geen wortels, stengels, bladeren of bloemen.


Sporenplanten


  • Sporenplanten hebben wel wortels, stengels en bladeren, maar geen bloemen.

    De afdeling sporenplanten verdelen wij verder in:








Mossen Paardenstaarten Varens


Sporenplanten

  • Sporenplanten planten zich voort met sporen.






  1. Mossen hebben sporendoosjes

  2. Paardenstaarten hebben sporenvormende orgaantjes

  3. Varens hebben sporenhoopjes

Zaadplanten

  • Zaadplanten hebben wortels, stengels, bladeren en bloemen.

  • Voortplanting gebeurt door middel van zaden.

  • Zaden ontstaan in de bloemen. Bloemen zijn voortplantingsorganen van zaadplanten

Naaktzadig en Bedektzadig

  • De afdeling ‘zaadplanten’ kun je verdelen in:
    - Naaktzadigen
    - Bedektzadigen

  • Bij naaktzadigen zitten de zaden tussen de schubbel van kegels. (vaak naaldbomen)

  • Bij bedektzadigen zitten de zaden in vruchten. (vaak loofbomen)

Vraag

  • Bij welke afdelingen zou jij elk van deze planten indelen? En waarom?






Het rijk van de dieren

Basisstof 4

Symmetrie

Niet symmetrisch

Tweezijdig symmetrisch

Veelzijdig symmetrisch


Skelet

Geen skelet

Inwendig skelet

Uitwendig skelet

Eencellige dieren

  • Niet – symmetrisch

  • Geen skelet

  • Bestaan slechts uit 1 cel

  • Leven in het water

Sponzen

  • Niet symmetrisch

  • Skelet van stevige hoornvezels tussen de cellen

  • (inwendig skelet)

  • Zitten meestal vast op de bodem van de zee

Holtedieren

  • Veelzijdig symmetrisch

  • Meestal geen skelet

  • Leven in het water

  • Vangen hun prooi met tentakels

Wormen

  • Tweezijdig symmetrisch

  • Geen skelet

  • Lichaam is lang en dun

Weekdieren

  • Tweezijdig symmetrisch

  • Vaak een schelp of huis als skelet

  • (uitwendig skelet)

Geleedpotigen

  • Tweezijdig symmetrisch

  • Uitwendig skelet

  • 4 groepen geleedpotigen:

  1. duizendpoten

  2. insecten

  3. spinnen

  4. kreeftachtige


Stekelhuidigen

  • Veelzijdig symmetrisch

  • Inwendig skelet van kalk

  • Leven op de bodem van de zee

Gewervelden

  • Tweezijdig symmetrisch

  • Inwendig skelet (met wervelkolom)

  • 5 groepen gewervelden:

  1. Vissen

  2. Amfibieën

  3. Reptielen

  4. Vogels

  5. Zoogdieren

Verder indelen van afdelingen

Geleedpotigen

Bouw van geleedpotigen

  • Hebben poten die zijn opgebouwd uit kleine stukjes leden

  • Hebben een gesegmenteerd lichaam, opgebouwd uit segmenten (stukjes)

  • Vormen de grootste afdeling binnen het dierenrijk

Kreeftachtige

  • Hebben tussen de 2 en 24

  • poten. (meestal 10 / 12)


Video
http://schooltv.nl/video/de-bouw-van-de-kreeft-kreeften-zijn-geleedpotigen/#q=geleedpotigen

Duizendpoten

  • Bij duizendpoten bestaat het gehele lichaam uit segmenten

  • Aan elke segment zit een pot

Spinachtigen

  • Een spin heeft altijd 8 poten


Insecten

  • Insecten hebben 6 poten

  • Veel insecten hebben vleugels

  • Aan de kop zitten vaak voelsprieten

  • Het lichaam van een insect bestaat uit:

  1. Kop

  2. Borststuk

  3. Achterlijk

Verder indelen van afdelingen

Gewervelden

“Wat is het kenmerk van de gewervelden:

dieren met een inwendig skelet en met een wervelkolom”


Belangrijkste eigenschappen/kenmerken waarop

Gewervelden worden ingedeeld:


Leefomgeving: Water of Land

Voortplanting: Eieren of levend baren

Lichaamstemperatuur: Warm- of koudbloedig

Ademhaling: Longen of kieuwen (of beide)

Lichaamsbedeking: Veren, schubben, haren


Warm en koudbloedig

  • Koudbloedige dieren passen hun lichaamstemperatuur aan op hun omgeving

  • Is het warm dan is hun lichaamstemperatuur ook warm is het koud dan is hun lichaamstemperatuur ook koud.

  • Warmbloedige dieren hebben een constante lichaamstemperatuur

Vissen

  • Huid: schubben

  • Lichaamstemperatuur: koudbloedig

  • Ademhaling: via kieuwen

  • Voortplanting: eieren zonder schaal

  • Milieu: in het water


Amfibieën

  • Huid: bedekt met slijm

  • Lichaamstemperatuur: koudbloedig

  • Ademhaling: eerst kieuwen en huid, later longen en huid

  • Voortplanting: eieren zonder schaal

  • Milieu: land en water

Reptielen

  • Huid: droge schubben

  • Lichaamstemperatuur: koudbloedig

  • Ademhaling: longen

  • Voorplanting: eieren met leerachtige schaal

  • Milieu: op het land (water)


Vogels

  • Huid: bedekt met veren

  • Lichaamstemperatuur: warmbloedig

  • Ademhaling: longen

  • Voortplanting: eieren met kalkschaal

  • Milieu: in de lucht

Zoogdieren

  • Huid: haren

  • Lichaamstemperatuur: warmbloedig

  • Ademhaling: longen

  • Voortplanting: levendbarend

  • Milieu: op het land (en water)

Determineren

Indelen van organismen op basis van kenmerkn

Wat is determineren

  • Indelen op basis van kenmerken

Wij doen dit op basis van zichtbare kenmerken

  • Belangrijk zijn:

  1. Goed lezen van de vragen

  2. Goed kijken naar de afbeelden

  3. Beantwoord de vraag door naar de afbeelding te kijken

  4. Noteer de route volgens afspraak

  5. Noteer de naam van het organisme waar je op uitkomt.




Oefenen