Katheriseren

• newEditor

Module 8 les 4

Blaasspoelen, verzorgen katheter & katheteriseren

Urinewegstelsel, wat weet je al?

Wat is de functie van het urinewegstelsel?

A

Answer A

B

Answer B

C

Answer C

D

Answer D

Urinewegstelsel:

- Nieren
- Urineleiders
- Blaas
- Urinebuis





Bloed continu door de nieren rond gepompt en daar gefilterd.

Urine gevormd in de nieren

Via urineleiders naar de blaas, van blaas naar urinebuis

Per keer 300-400ml urine

Indicaties voor blaaskatheterisatie

Wat is een blaaskatheter?

• Dunne hol soepel slangetje

• In de blaas ingebracht via de urinebuis of via de buikwand .

Plaats Katheter:

• Via urinebuis, trans(door) urethrale katheter of urethrale(urinebuis) katheter

• Kunstmatige opening net boven schaambeen, supra(boven)- pubisch(schaambeen) katheter

Algemene regels

• Alleen op voorschrift arts, voorbehouden handeling

• Werk volgens protocol

• Liefst met zijn tweeën, aseptisch werken

• Kijk in zorgplan of er bijzonderheden bekend zijn, zoals vernauwing urinebuis.

• Vertel zorgvrager wat je gaat doen en waarom.

• Geef gerichte opdrachten tijdens het inbrengen, dus bv zuchten

• Houding ,plat met bekken iets omhoog

Soorten katheters

Katheters kunnen ingedeeld worden naar:

• Afhankelijk van plaats waar ze worden ingebracht

  • Materiaal

  • Doel

  • Vorm uiteinde.

Materiaal

Charriere’s Katheters

Soorten Katheters

• Eenmalige Katheter

• Verblijfskatheters (Catheter a demeure of ballonkatheter)

• Continue spoelen blaas

Eenmalige katheter

Wanneer:

• Moeite urineren

• Residu urine

• Geen noodzaak continue katheter, intermitterend katheteriseren.

Soorten:

• Ongecoate, glijmiddel gebruiken bij inbrengen

• Gecoate, speciale laag, met water nat maken voor gebruik, afhankelijk fabrikant kraanwater(even laten stromen) of gedestilleerd water gebruiken.

• Gebruiksklare katheter, met glijmiddel, klaar voor gebruik.

• Bij chronische urineretentie

• Bij langdurige incontinentie alleen wanneer er geen andere oplossingen zijn.

2 soorten:

• Dubbelloops/2wegkatheter

• 3 weg katheter

• Vorm:

• Recht, nelaton Katheter, meest gebruikt

• Iets gebogen, Tieman Katheter, bij vernauwing urinebuis, bv vergrote prostaat.

Verblijfskatheter

Verblijfskatheter inbrengen

Filmpje Thiemen Meulenhof

Wat is een suprapubische katheter

• Katheter die via een opening (fistel) in de buik boven het schaambeen in de blaas wordt ingebracht

• Poliklinische ingreep, plaatselijke verdoving, duur ongeveer 15 min.

Waarom suprapubisch katheter

• Obstructie urinebuis

• Vernauwing urinebuis

• Schrompelblaas

• Verminderde blaascapaciteit (minder dan 200 ml)

• Dwarslaesie, controle blaas verdwenen

• Blijvende incontinentie waardoor problemen bij langdurig gebruik normale blaaskatheter

Voordelen

• Zelf kunnen verzorgen

• Verwisselen katheter minder belastend

• Comfortabeler

• Leren zelf urineren gaat makkelijker dan blaaskatheter

• Minder kans op blaasinfectie

• Seksualiteit

Nadelen

Aandachtspunten bij blaaskatheterisatie

• Voorbehouden handeling

• Protocol Voorlichting

• Juiste houding?

• 2-tal

• Voorlichting

• Juiste houding?

• 2-tal

• Kies juiste katheter, dikte en lengte afhankelijk doel, zie tabel blz. 119.

• Bij weerstand vragen om te ontspannen lukt het dan nog niet arts waarschuwen.

• Ballon vullen met aangegeven hoeveelheid op katheter, meestal 5-10 ml.

• Controleer of de urine afloopt (Bij niet aflopen kan de tip tegen blaaswand aanliggen, katheter iets terug trekken).

• Het maakt niet meer uit dat er meer dan 500 ml uit de katheter in een keer komt, onderzoek wijst uit dat dit geen probleem is.

Psychische aspecten

• Reactie verschilt per persoon.

• Waarom katheter?

• Duur katheter?

• Gevolgen voor de relatie

• Emotionele beleving

• Pijnklachten

• Angst

• Wees eerlijk en open

• Laat vragen stellen.

Soorten urinezakken

• Been zakken, 0,5 -0,75 lt. opvangen, vastgemaakt aan het been met klittenband met kraantje

• Bed zakken , 2ltr opvangen, vastgemaakt aan het bed of rolstoel met houder en kraantje

• Eenmalig urinezakken

Observatiepunten:

• Hoeveelheid, 24/1500 ml ongeveer, 60ml/uur.

• Let op voldoende drinken.

• Verstopping

• Afwijkende bestandsdelen urine

• Kleur

• Geur

• Pijn

• Blaaskrampen,

  • kan ook bij blaasontsteking en chronische obstipatie voor komen

  • Urine lekken, kan ook door blaaskrampen worden veroorzaakt

  • Haal iets uit de ballon tot 5 ml, kan ook blaaskrampen helpen voorkomen

• Lichaamstemperatuur

Verzorging van de blaaskatheter

• Gebruik handschoenen bij de verzorging

• Geslachtsorganen op gebruikelijke manier wassen, katheter ook reinigen

• Voorkom heen en weer bewegen van de katheter richting de blaas(rijden van de katheter). Verhoogde kans op infectie.

• Voorkom terugloop urine, katheterzakje bevindt altijd onder de katheter

• Voorkom inwendige druk, eventueel katheter vastzetten met klittenband.

• Let op dat de katheter vrij ligt.

• Katheterzakje verwisselen bij noodzaak en niet uit gewoonte, kans op urineweginfectie is groter bij openen systeem.

Verzorgen suprapubisch katheter

• Verzorgen insteekopening na operatie volgens voorschrift arts, daarna volstaat water

• Werk hygiënisch

• Randen insteekopening moeten genezen, voor fistel vorming (let op wild vlees en infectieverschijnselen)

• Splitgaas rond insteekopening

• Na 6 weken kan omgeving insteekopening en katheter worden gereinigd met water: zie protocol instelling.

• Verwisselen van SP katheter mag een VZ-’er niet doen

• Discussiepunt: Eventueel draaien volgens voorschrift arts.

Spoelen van de blaas

Via eenmalige katheter of verblijfskatheter en altijd in opdracht van de arts

Redenen:

• Voorkomen verstopping (gruis)

• Verwijderen stolsels en bloed

• Toedienen medicatie bijv. bij blaasinfecties of carcinoom

• Testen of katheter doorgankelijk is

• Eventueel: ter voorkoming van blaasinfecties

Spoelen van de blaas

• Gesloten systeem met 3-weg katheter

• Open systeem met blaaspuit of zakjes (twee weg katheter)

Filmpje blaasspoelen

Thiemen Meulenhof

Aandachtspunten blaaspoelen

Verwijderen van de blaaskatheter

• Denk om hygiëne

• Verwijder inhoud van de ballon (wil dit niet, deskundige hulp)

• In één vloeiende beweging verwijderen

• Na verwijderen moet zorgvrager zelf weer gaan urineren

• Eerste keren kan urineren branderig aanvoelen

• Sommige instelling klemmen katheter enkele dagen voordat hij verwijderd wordt af en toe een aantal uren af om zorgvrager gevoel van volle blaas terug te geven ( of dit werkelijk effect heeft, is niet duidelijk)

Filmpje verwijderen blaaskatheter

Thiemen Meulenhof

VOLGENDE WEEK