Woorden 3.5

Welkom allemaal

Leg klaar:

  • Werkboek 3A én 3B

  • Pen


1 / 29
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 3,4

In deze les zitten 29 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom allemaal

Leg klaar:

  • Werkboek 3A én 3B

  • Pen


Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan de woorden en uitdrukkingen accepteren, invloed, ongeschreven regels, iemand links laten liggen, lak aan hebben en een buitenbeentje zijn begrijpen en passend gebruiken.

Deze slide heeft geen instructies

Lesplanning

  • Oefenen met woorden

  • Huiswerk voor vrijdag doornemen


Doel: je leert de betekenis van verschillende woorden en uitdrukkingen



Deze slide heeft geen instructies

Accepteren

Accepteren betekent:

  • aanvaarden

  • goed vinden

  • iets nemen zoals het is

Benadruk dat accepteren niet altijd betekent dat je iets leuk vindt. Het kan ook betekenen dat je erkent dat iets zo is.

Accepteren in een zin

Je gebruikt accepteren als iemand iets goedkeurt of aanvaardt.


  • Ik accepteer dat we vandaag eerder stoppen.

  • Zij kon de uitslag moeilijk accepteren.

  • Soms moet je accepteren dat niet alles gaat zoals je wilt.

Wijs op het verschil tussen begrijpen en accepteren: je kunt iets begrijpen zonder het te accepteren.

Invloed

Invloed is de uitwerking op iets of iemand.

Het is dus het effect dat iets heeft.


  • muziek kan invloed hebben op je stemming

  • vrienden kunnen invloed hebben op je gedrag

  • een opmerking kan veel invloed hebben

Leg de koppeling met oorzaak en gevolg: iets oefent invloed uit, en daardoor verandert er iets.

Invloed in het dagelijks leven

Invloed merk je vaak zonder dat je het direct ziet.


  • taal van vrienden neem je soms over

  • regels thuis beïnvloeden je keuzes

  • sociale media kunnen je mening sturen

Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent accepteren het best?

A

iets vermijden

B

iets aanvaarden

C

iets veranderen

D

iets uitleggen

De juiste kern is aanvaarden of goed vinden. 'Uitleggen' kan verward worden met begrijpen.

Vul de juiste woorden in

Soms moet je iets accepteren, ook als je het niet leuk vindt. Vrienden kunnen veel invloed hebben op je gedrag. Hun woorden en keuzes hebben dus echt effect op jou.

accepteren
invloed
effect
gedrag
negeren
regels

Alle woorden komen letterlijk of bijna letterlijk uit de vorige slides over accepteren en invloed.

Ongeschreven regels

Ongeschreven regels zijn regels die niet officieel zijn opgeschreven, maar die wel zo horen.


  • je wacht op je beurt

  • je laat iemand uitpraten

  • je groet vaak als je binnenkomt

Maak duidelijk dat deze regels per groep of situatie kunnen verschillen.

Waarom bestaan ze?

Ongeschreven regels helpen om samenleven makkelijker te maken.


  • ze geven houvast

  • ze voorkomen ruzie

  • ze laten zien wat een groep normaal vindt

Verbind dit met sociale situaties: leerlingen herkennen vaak sneller voorbeelden dan de term zelf.

Wat zijn ongeschreven regels?

A

regels van de school

B

regels in een boek

C

regels die zo horen

D

regels voor straf

Test of leerlingen snappen dat deze regels niet officieel vastliggen, maar wel verwacht worden.

Noem één ongeschreven regel uit jouw omgeving.

Bespreek antwoorden zoals: wachten op je beurt, iemand laten uitpraten, groeten, rustig zijn, niet voordringen. Let op dat het om een ongeschreven regel gaat.

Iemand links laten liggen

Iemand links laten liggen betekent:

  • niet met iemand omgaan

  • iemand negeren

  • doen alsof die persoon er niet bij hoort

Leg uit dat dit een uitdrukking is: het gaat niet letterlijk over links staan.

De betekenis in een situatie

Als een groep één leerling niet aanspreekt of niet meevraagt, laten ze die persoon links liggen.


Dat woordgebruik laat zien dat iemand buitengesloten wordt.

Je kunt hier kort benoemen dat de uitdrukking vaak over sociaal gedrag gaat.

Lak aan hebben

Lak aan hebben betekent dat je niet luistert naar negatieve dingen die mensen over je zeggen of denken.


Je trekt je er weinig van aan.

Noem dat deze uitdrukking vaak informeel is en vooral in spreektaal voorkomt.

Zelfverzekerd of onverschillig?

Deze uitdrukking kan twee kanten laten zien.


  • positief: je blijft jezelf

  • negatief: je negeert alle kritiek

  • de context bepaalt de betekenis

Benadruk nuance: niet alle kritiek negeren is verstandig, maar soms is het goed om stevig in je schoenen te staan.

Wanneer laat je iemand links liggen?

A

als je helpt

B

als je groet

C

als je negeert

D

als je waarschuwt

De uitdrukking gaat over buitensluiten of negeren, niet letterlijk over links.

Wat kan 'lak aan hebben' ook betekenen?

A

alles geloven

B

jezelf blijven

C

direct luisteren

D

snel twijfelen

Volgens de slide kan de uitdrukking positief zijn: stevig in je schoenen staan.

Vul de uitdrukkingen in

Als een groep een leerling steeds negeert, wordt die persoon links laten liggen. Iemand anders trekt zich weinig aan van negatieve opmerkingen en heeft er lak aan. De context bepaalt dan of dat zelfverzekerd of onverschillig overkomt.

links laten liggen
lak aan
invloed
buitenbeentje
ongeschreven regels

De zinnen sluiten aan bij de betekenis en nuance van beide uitdrukkingen.

Een buitenbeentje zijn

Een buitenbeentje zijn betekent dat je afwijkt van je omgeving.

Dat kan gaan over:

  • uiterlijk

  • gedrag

  • denkbeelden

Wijs erop dat het hier gaat om verschillen met de groep, niet per se om iets slechts.

Afwijken van de groep

Een buitenbeentje valt op omdat die persoon anders is dan de rest.


Dat kan lastig zijn, maar ook juist sterk of origineel.

Maak de koppeling met identiteit: anders zijn kan zowel sociale spanning als eigenheid betekenen.

Woorden met elkaar verbonden

Deze woorden en uitdrukkingen horen vaak bij sociale situaties.


  • ongeschreven regels beïnvloeden gedrag

  • die invloed merk je in een groep

  • wie anders is, kan een buitenbeentje lijken

  • iemand kan dan links worden laten liggen

  • soms moet je jezelf accepteren of ergens lak aan hebben

Gebruik deze slide om samenhang te laten zien: de woorden vormen een klein netwerk rond groepsgedrag en identiteit.

Wat betekent een buitenbeentje zijn?

A

bij iedereen horen

B

de regels leiden

C

van de groep afwijken

D

kritiek accepteren

De kern is afwijken van de omgeving in uiterlijk, gedrag of denkbeelden.

Vul de samenhangende woorden in

In een groep hebben ongeschreven regels vaak veel invloed. Wie anders denkt of doet, kan een buitenbeentje lijken.

ongeschreven regels
invloed
buitenbeentje
accepteren
links laten liggen
lak aan hebben

Deze oefening gebruikt de verbindende overzichtsslide over sociale situaties.

Welk woord uit deze les onthoud jij het best?

Laat leerlingen kort benoemen welk woord of welke uitdrukking het best is blijven hangen en waarom.

Wat hielp jou het meest om de betekenissen te begrijpen?

Mogelijke antwoorden: voorbeelden hielpen, zinnen maakten betekenis duidelijk, verband tussen woorden werd zichtbaar, uitdrukkingen waren lastig of juist herkenbaar.

Begrippenlijst

accepteren - aanvaarden of goed vinden

invloed - de uitwerking op iets of iemand; het effect

ongeschreven regels - regels die niet zijn opgeschreven, maar wel zo horen

iemand links laten liggen - iemand negeren of niet met iemand omgaan

lak aan hebben - je niets aantrekken van negatieve dingen die mensen zeggen of denken

een buitenbeentje zijn - afwijken van je omgeving in uiterlijk, gedrag of denkbeelden

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!


Werkboek 3B


Woorden 3.5 opdracht 2 en 3 op pagina 46 en 47.








Deze slide heeft geen instructies