Wat is maatschappijleer?
Wat is maatschappijleer?
Deze slide heeft geen instructies
Waar gaat maatschappijleer over?
Maatschappijleer gaat over samenleven
Je kijkt naar mensen, groepen en de overheid
Het vak helpt je begrijpen hoe de samenleving werkt
Onderwerpen zijn bijvoorbeeld regels, rechten, plichten en invloed
Deze slide heeft geen instructies
Maatschappijleer is overal
In de klas
Thuis en in de buurt
Op sociale media
In het verkeer en bij de overheid
Benadruk dat maatschappijleer niet alleen over politiek gaat, maar ook over gewone dagelijkse situaties waarin mensen rekening met elkaar moeten houden.
Waar gaat maatschappijleer over?
Maatschappijleer gaat over samenleven
Je kijkt naar mensen, groepen en de overheid
Het vak helpt je begrijpen hoe de samenleving werkt
Onderwerpen zijn bijvoorbeeld regels, rechten, plichten en invloed
Deze slide heeft geen instructies
Maatschappelijke problemen 777554
Deze slide heeft geen instructies
Wat ga je doen?
Maken H1.3
Hoe lang? 13 minuten
Met wie? Zelfstandig/In tweetallen
Hulp? 1. Boek
2. Buurman/buurvrouw
3. Docent
Af? HW
Hierna? Opdracht bespreken + stelling
Hw H1.3
Toets H1.3 + H
Benadruk dat maatschappijleer niet alleen over politiek gaat, maar ook over gewone dagelijkse situaties waarin mensen rekening met elkaar moeten houden.
Maatschappijleer is overal
In de klas
Thuis en in de buurt
Op sociale media
In het verkeer en bij de overheid
Benadruk dat maatschappijleer niet alleen over politiek gaat, maar ook over gewone dagelijkse situaties waarin mensen rekening met elkaar moeten houden.
Lesdoel
Ik kan de kenmerken van een maatschappelijk probleem benoemen.
De gebruiker noemde meerdere doelen. Volgens de instructie is één leerdoel leidend. Dit doel past het best bij de rest van de les; de andere twee doelen komen terug in de inhoud van de slides.
Welke maatschappelijke problemen ken jij al?
Gebruik de woordenwolk als start: laat leerlingen kort toelichten waarom hun voorbeeld volgens hen veel mensen raakt.
Wat is een maatschappelijk probleem?
Een maatschappelijk probleem is een situatie die veel mensen raakt en die in de samenleving als ongewenst wordt gezien.
Het gaat dus niet om een klein, persoonlijk probleem, maar om een kwestie waarover mensen nadenken, praten en vaak ook van mening verschillen.
Deze slide heeft geen instructies
Niet elk probleem is maatschappelijk
Een kapotte fiets is meestal een persoonlijk probleem
Veel verkeersongelukken in een stad kunnen een maatschappelijk probleem zijn
Het verschil zit in omvang, gevolgen en aandacht in de samenleving
Benadruk het verschil tussen individueel en collectief. Laat zien dat hetzelfde onderwerp soms persoonlijk én maatschappelijk kan zijn, afhankelijk van schaal en impact.
Kenmerken van een maatschappelijk probleem
Het probleem raakt veel mensen
Er zijn nadelige gevolgen voor de samenleving
Veel mensen vinden dat er iets aan moet gebeuren
De overheid, media of organisaties besteden er aandacht aan
Mensen denken verschillend over oorzaken en oplossingen
Deze slide heeft geen instructies
Waarom krijgt iets aandacht?
Media, burgers en politici bepalen samen of een onderwerp groot wordt.
Als een probleem vaak in het nieuws komt, groeit de druk om het aan te pakken.
Maak duidelijk dat aandacht in de media een signaal kan zijn, maar niet het enige kenmerk is. Een probleem is niet alleen maatschappelijk omdat het op sociale media populair is.
Welk kenmerk past bij een maatschappelijk probleem?
Het raakt veel mensen
Het is altijd privé
Niemand merkt het
Er is maar één mening
Toetst het verschil tussen een persoonlijk probleem en een maatschappelijk probleem. De foute opties sluiten aan bij misverstanden uit slides 2-5.
Vul de juiste woorden in
Een maatschappelijk probleem raakt veel mensen en heeft gevolgen voor de samenleving. Vaak is er ook aandacht van media, overheid of organisaties.
De kernwoorden komen direct uit de uitleg over kenmerken en aandacht voor maatschappelijke problemen.
Een voorbeeld: woningnood
Woningnood is een maatschappelijk probleem.
Veel mensen zoeken lang naar een woning
Huizen en kamers zijn vaak duur
Jongeren, starters en gezinnen merken de gevolgen
De overheid zoekt naar oplossingen
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is woningnood maatschappelijk?
Het raakt grote groepen mensen
Het heeft gevolgen voor werk, studie en gezinsleven
Het onderwerp is vaak in het nieuws
Politieke keuzes spelen een rol bij de oplossing
Koppel expliciet terug naar de kenmerken van de vorige slides, zodat leerlingen zien hoe je een voorbeeld onderzoekt.
Een maatschappelijk probleem onderzoeken
Bij onderzoek kijk je naar:
Wat is het probleem?
Wie hebben ermee te maken?
Wat zijn oorzaken?
Wat zijn gevolgen?
Welke oplossingen worden genoemd?
Gebruik deze slide als eenvoudige onderzoeksstappen. Houd het op A2/B1-niveau en vermijd te abstracte onderzoekstermen.
Woningnood onderzocht
Probleem - te weinig betaalbare woningen
Wie? - starters, studenten, gezinnen
Oorzaken - tekort aan huizen, hoge prijzen
Gevolgen - lange wachttijden, stress, moeilijk zelfstandig wonen
Oplossingen - meer bouwen, regels aanpassen, betaalbare huur
Dit is een uitgewerkt voorbeeld van de onderzoeksvragen. Lees de regels als model voor hoe leerlingen zelf een maatschappelijk probleem kunnen ontleden.
Welke vraag hoort bij onderzoek naar een maatschappelijk probleem?
Wat eet iemand graag?
Welke kleur heeft een huis?
Wie hebben ermee te maken?
Wanneer is het weekend?
Controleert of leerlingen de onderzoeksvragen uit slide 8 herkennen en kunnen onderscheiden van irrelevante vragen.
Vul de juiste woorden in
Bij woningnood is het probleem dat er te weinig betaalbare woningen zijn. De oorzaken zijn onder andere een tekort aan huizen en hoge prijzen. Mogelijke oplossingen zijn meer bouwen en betaalbare huur.
Laat leerlingen de onderzoeksopbouw toepassen op het voorbeeld woningnood.
Noem één groep en één gevolg van woningnood.
Goede antwoorden noemen minimaal één groep en één gevolg, bijvoorbeeld: starters of studenten; lang zoeken, stress, niet zelfstandig kunnen wonen.
Wat is een dilemma?
Een dilemma is een moeilijke keuze tussen twee mogelijkheden.
Bij allebei de keuzes zitten nadelen. Je kiest dus niet tussen goed en fout, maar tussen twee lastige opties.
Deze slide heeft geen instructies
Dilemma's bij maatschappelijke problemen
Bij maatschappelijke problemen ontstaan vaak dilemma's.
Een oplossing helpt de ene groep, maar kan tegelijk nadelig zijn voor een andere groep.
Leg de koppeling tussen maatschappelijk probleem en botsende belangen. Dat is de kern van maatschappijleer in deze les.
Voorbeeld van een dilemma
Bij woningnood kan een gemeente snel nieuwe huizen bouwen.
Dat helpt woningzoekers, maar omwonenden kunnen bang zijn voor drukte, minder groen of veranderingen in de buurt.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe herken je een dilemma?
Er is een keuze tussen twee mogelijkheden
Beide keuzes hebben voordelen en nadelen
Belangen van mensen botsen met elkaar
Er is geen perfecte oplossing voor iedereen
Deze slide heeft geen instructies
Zelf een voorbeeld bedenken
Een eigen voorbeeld van een dilemma past bij deze les als:
er echt gekozen moet worden
beide keuzes lastig zijn
de keuze gevolgen heeft voor anderen
Voorbeelden kunnen gaan over schoolregels, veiligheid, privacy of milieu, zolang het echt om twee lastige keuzes gaat en niet om een simpele voorkeur.
Wanneer is er sprake van een dilemma?
Er is één goede keuze
Niemand heeft nadeel
Je kiest tussen twee lastige opties
Iedereen is het eens
Toetst de basisdefinitie van dilemma uit slides 10-13.
Vul de juiste woorden in
Een dilemma is een moeilijke keuze tussen twee mogelijkheden. Beide keuzes hebben voordelen en nadelen. Vaak botsen belangen van mensen met elkaar.
De woorden sluiten aan bij slides 10, 11 en 13 over kenmerken van een dilemma.
Bedenk zelf een voorbeeld van een dilemma.
Bespreek of het voorbeeld echt twee lastige keuzes bevat en of de keuze gevolgen heeft voor anderen. Voorbeelden kunnen gaan over schoolregels, privacy, veiligheid of milieu.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen één inzicht noemen, bijvoorbeeld een kenmerk van een maatschappelijk probleem, een voorbeeld zoals woningnood, of wat een dilemma is.
Wat hielp jou het meest bij het begrijpen?
Gebruik de antwoorden om te horen welke uitleg of welk voorbeeld het meest hielp, zoals woningnood of het dilemma-voorbeeld.
Welk deel vond jij het lastigst?
Geeft zicht op lastige onderdelen, bijvoorbeeld het verschil tussen persoonlijk en maatschappelijk, of het herkennen van een dilemma.
Begrippen
maatschappelijk probleem - een probleem dat veel mensen raakt en gevolgen heeft voor de samenleving
kenmerken - eigenschappen waaraan je iets kunt herkennen
samenleving - alle mensen en groepen in een land samen
oorzaken - dingen waardoor een probleem ontstaat
gevolgen - dingen die door een probleem gebeuren
oplossingen - manieren om een probleem aan te pakken
dilemma - een moeilijke keuze tussen twee lastige mogelijkheden
Deze slide heeft geen instructies