Het perifere zenuwstelsel: ruggenmergzenuwen en hersenzenuwen
AFZ
Marjan & Gerieke
Het perifere zenuwstelsel: ruggenmergzenuwen en hersenzenuwen
AFZ
Marjan & Gerieke
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we doen?
Lesdoelen bespreken
Test je kennis
TWIXXX
Interactieve opdrachten
Terugblik
Deze slide heeft geen instructies
Wat kun je aan het eind van deze les?
Je kunt aangeven waar de ruggenmergzenuwen zich bevinden
Je kunt uitleggen dat de ruggenmergzenuwen gemengde zenuwen zijn
Je kunt een beschrijving geven van de werking van ruggenmergzenuwen Je kunt aangeven waar de hersenzenuwen zich bevinden
Je kunt uitleggen dat hersenzenuwen gemengd, sensibel of motorisch kunnen zijn
Je kunt beschrijven welke functies de hersenzenuwen hebben
Deze slide heeft geen instructies
Welke klachten kun je zien bij iemand met een CVA?
Deze slide heeft geen instructies
Bij een epiduraal hematoom treedt er een bloeding op tussen de schedel en de dura mater
Juist
Onjuist
Answer C
Answer D
Deze slide heeft geen instructies
Wat gebeurd er als iemand met een CVA wordt opgenomen in het ziekenhuis?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het perifere zenuwstelsel?
Het perifere zenuwstelsel bestaat uit alle zenuwen buiten het centrale zenuwstelsel. Het verbindt de hersenen en het ruggenmerg met de rest van het lichaam.
Het perifeer zenuwstelsel is het deel van het zenuwstelsel dat – in tegenstelling tot het centraal zenuwstelsel – niet door bot wordt beschermd. Het perifeer zenuwstelsel bestaat uit 12 paar hersenzenuwen en 31 paar ruggenmergzenuwen.
Verdeling van ruggenmergzenuwen
C = cervicaal,
T = thoracaal,
L = lumbaal,
S = sacraal,
Co = coccygeaal
Afkortingen
Aantal per gebied
- 8 cervicale zenuwen (nek/hals) - 12 thoracale zenuwen (borst) - 5 lumbale zenuwen (onderrug) - 5 sacrale zenuwen (bekken) - 1 staartzenuw (coccygeaal)
Ontstaan direct uit het ruggenmerg
Ze verlaten aan de linker- en rechterkant je ruggenmerg door openingen tussen de wervels. Je hebt 31 paar ruggenmergzenuwen die tot aan de kleinste uiteinden van je lichaam reiken.
Ruggenmergzenuwen verzorgen de sensoriek en de motoriek van de romp en de ledematen.
Dermatoom
Gemengde zenuwen
Verbonden met specifiek huidgebied
De ruggenmergzenuwen zijn gemengde zenuwen: ze bevatten zowel sensibele als motorische zenuwvezels.
Elke ruggenmergzenuw is verbonden met een specifiek huidgebied: een dermatoom. In de romp lopen deze gebieden horizontaal, in de ledematen meer 'uitgetrokken'.
Je ruggenmergzenuwen zijn gemengde zenuwen. Dit wil zeggen dat ze zowel sensorische (dendrieten) als motorische (neurieten) zenuwvezels hebben. Ze ontvangen prikkels uit de weefsels en organen van je romp en ledematen en sturen deze naar je hersenen, en omgekeerd.
Zenuwnetwerken (plexussen)
Hals gebied
Armen
Bekken en gedeelte benen
Benen en voeten
Tijdens de embryonale ontwikkeling vergroeien de meeste skeletspieren. Daardoor bestaat een grote spier vaak uit meerdere kleinere spieren die door meerdere ruggenmergzenuwen worden aangestuurd.
De ruggenmergzenuwen zijn dan ook sterk vertakt en vormen per lichaamsgebied een zenuwnetwerk (plexus).
Vier grote zenuwnetwerken zijn:
- zenuwnetwerk naar het halsgebied (plexus cervicalis);
-zenuwnetwerk naar de armen (plexus brachialis);
-zenuwnetwerk naar het bekkengebied en een deel van de benen (plexus sacralis);
-zenuwnetwerk naar de benen en voeten (plexus lumbalis).
Belangrijke zenuwen van de arm
3 grote zenuwen
Vrijwel alle sensoriek
+ motoriek
Deze slide heeft geen instructies
Belangrijke zenuwen van het been
2 zenuwen
Grotendeels motoriek + sensoriek
Deze slide heeft geen instructies
Rompzenuwen en hun taak
1 belangrijke rompzenuw
Borstkaszenuwen
Deze slide heeft geen instructies
Ziektebeelden - ruggenmergzenuwen
Zoek in 2 tallen de ziektebeelden op. Kies 2 ziektebeelden uit: HERNIA, ALS, DWARSLEASIE. Werk de volgende vragen per ziektebeeld uit in je eigen woorden.
Wat houdt het ziektebeeld in? (Kort max 5 zinnen)
Wat is de relatie van de ruggenmergzenuwen tot het ziektebeeld?
Waar in het zenuwstelsel zit de beschadiging?
Hoe? Gebruik internet, medestudent, theorie
Tijd? Max 20 minuten
Klaar? Werk ook het 3e ziektebeeld uit
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn hersenzenuwen?
Ontspringen uit de hersenstam
12 paar (Romeinse cijfers)
Sensorische + motorische functies
Uitzondering: zwervende zenuw (nervus vagus)
De hersenzenuwen ontstaan direct uit de hersenen. Tien van de twaalf hersenzenuwen ontstaan aan de hersenstam
Daarom wordt deze ook de zwervende zenuw (nervus vagus) genoemd. Deze zenuw is verbonden met de slikspieren en de stembandspieren, maar loopt ook verder het lichaam in, om verschillende organen van zenuwen te voorzien. Hierbij kun je denken aan zenuwvezels die doorlopen naar je hart, je maag en je darmen.
De zwervende zenuw reguleert de vegetatieve functies van de romporganen.
Functies van hersenzenuwen
Sensorische hersenzenuw
Motorische hersenzenuw
Sensorische + motorische hersenzenuwen
Een deel van de hersenzenuwen is erop gericht informatie te ontvangen en door te geven aan de hersenen. Dit zijn sensorische hersenzenuwen, bijvoorbeeld de reukzenuw (I), de oogzenuw (II) en de gehoorzenuw (VIII). Andere hersenzenuwen geven aansturing vanuit de hersenen naar de spieren. Dit zijn motorische hersenzenuwen, bijvoorbeeld de oogbewegingszenuw (III) en de ondertongzenuw (XII). En er zijn hersenzenuwen die beide doen. Ze hebben dus een gecombineerde sensorische en motorische functie, bijvoorbeeld de aangezichtszenuw (VII) en de zwervende zenuw (X).
Welke werkvorm moet er de volgende les gebruikt worden?
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: 30 seconds kaartjes maken
Pak in 3-4 tallen de lijst met onderwerpen erbij die deze periode aan bod zijn gekomen tijdens AFZ.
Zoek de lesdoelen op die bij deze onderwerpen horen.
Maak 30 seconds kaartjes over deze onderwerpen. Zorg ervoor dat je per les minimaal 1 kaartje maakt. 1 kaartje = 5 begrippen
Hulp? Theorie, lessen via Lesson Up, Excel bestand
Tijd: einde les (volgende week gaan we verder)
Deze slide heeft geen instructies
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat kun je aan het eind van deze les?
Je kunt aangeven waar de ruggenmergzenuwen zich bevinden
Je kunt uitleggen dat de ruggenmergzenuwen gemengde zenuwen zijn
Je kunt een beschrijving geven van de werking van ruggenmergzenuwen Je kunt aangeven waar de hersenzenuwen zich bevinden
Je kunt uitleggen dat hersenzenuwen gemengd, sensibel of motorisch kunnen zijn
Je kunt beschrijven welke functies de hersenzenuwen hebben
Deze slide heeft geen instructies