Examentraining muziek VWO analyse

• newEditor
• Muziek
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Examentraining muziek VWO analyse

Compositietechnieken uit de Renaissance

• Homofonie: de hoofdmelodie wordt begeleid door één of meerdere stemmen. Één stem is belangrijker.

• Polyfonie: Elke stem heeft een eigen melodie en ritme. De stemmen zijn gelijkwaardig.

• Canon: hierbij wordt een thema letterlijk en in z'n geheel geïmiteerd door één of meerdere stemmen. Het ritme en de toonhoogte blijven gelijk.

• Cantus firmus: een bestaande religieuze of wereldlijke melodie vormt de basis van deze polyfone compositie.

• Imitatie: een motief of thema wordt door tenminste één andere stem nagedaan, al dan niet met variaties.

• Doorimitatie: een motief of thema wordt in alle stemmen geïmiteerd, al dan niet met variatie.

• Stemparen: twee stemmen, imiteren twee andere stemmen. De imitatie vindt dus in paren plaats.

Compositietechnieken uit de Barok :

Sequens: herhaling van een motief op een andere toonhoogte.

Contrastwerking: is het gebruik van tegenstellingen (contrasten) in muziek in bijvoorbeeld dynamiek, tempo, toonhoogte, toonsoort, samenklank of instrumentatie. 

Motorisch ritme:

Muziek in de barok is vaak gebouwd op een motorisch ritme, dat zorgt voor de beweging en voortstuwing in de compositie. De begeleidingspartijen spelen vaak een herhalend ritme, waardoor de melodie meegenomen wordt.

Voortspinning: de melodie ontwikkelt zich door middel van herhaling en variatie op een motief uit de melodie.

Fuga (Barok)

Een compositie waarin het thema volgens strenge regels in alle stemmen geïmiteerd wordt.

1. Expositie: introducutie hoofdthema, alle stemmen zetten dit in.

2. Divertimento: het hoofdthema klinkt niet, een soort tussenspel.

3. Doorwerking: verdere verwerking van het hoofdthema

4. Coda: het slot van de compositie, het naspel

Compositietechniek, stretto: het thema wordt in een snellere opeenvolging dan in de expositie ingezet door twee of meer stemmen.

Hoofdvorm (Classicisme)

• Expositie:

1. Thema 1 in hoofdtoonsoort

2. Overgangszin

3. Thema 2 in contrasterende toonsoort (bv dominant)

4. Slotgroep, benadrukken andere toonsoort met cadens

• Doorwerking: verwerking van materiaal uit thema 1 en 2

• Reprise: beide thema's in de hoofdtoonsoort, soms een coda.

Compositietechnieken uit deze tijd:

Ontwikkeling: herhalen en variëren op het thema of een motief.

Compositietechnieken uit de modern klassieke tijd

• Omkering/spiegeling: de intervallen van een motief of reeks worden gespiegeld.

• Kreeft(gang): een motief of reeks wordt van achter naar voren gespeeld.

• Verdichting: meer noten in dezelfde tijd.

• Verdunning: minder noten in dezelfde tijd.

• Ritmische vergroting of verkleining: alle notenwaarden van een motief zijn vergroot of verkleind.