F3. Monetair beleid en de centrale bank

• Economie
• Middelbare school
• WO
• vwo
• Leerjaar 5,6

F3. Monetair beleid en de centrale bank

De centrale bank heeft als taken om het betalingsverkeer goed 

te laten verlopen en ervoor te zorgen dat de prijzen zich 

evenwichtig ontwikkelen. Gestreefd wordt naar een 

inflatiepercentage van 2%.

Sinds de invoering van de euro heeft de ECB (Europese Centrale Bank) deze laatste taak overgenomen van de DNB (De Nederlandsche Bank).

Prijsstabiliteit:
De belangrijkste taak van de centrale bank is om er voor te zorgen dat de prijzen zich gelijkmatig ontwikkelen. Streefpercentage is 2%.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Het beleid waarmee de ECB prijsstabiliteit probeert te bereiken, 

wordt het monetair beleid genoemd.

Bij dit monetair beleid let de centrale bank met name op de 

grootte van de geldhoeveelheid en de hoogte van de rentestand.

Naast het reguleren van prijsstabiliteit heeft een centrale bank

soms ook de taak om de economische groei te stimuleren. Dan 

is er sprake van een zogenaamd duaal mandaat. De ECB let 

alleen op de inflatie en heeft dus geen duaal mandaat.

Monetair beleid:
De centrale bank let met name op de grootte van de geldhoeveelheid en de hoogte van de rentestand.

Duaal mandaat:
Naast het reguleren van prijsstabiliteit heeft een centrale bank soms ook de taak om de economische groei te stimuleren.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

De maatschappelijke geldhoeveelheid is het geld in handen van

publiek en kent als maatstaf de M1. Met publiek wordt

bedoeld: de consumenten, de ondernemingen (behalve

de geldscheppende banken) én de overheid.

Maatschappelijke geldhoeveelheid:

Het totaal van het chartale en girale geld in handen van het publiek.

 

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Telkens als iemand geld leent bij een bank, of opneemt van zijn 

spaarrekening, komt er meer geld in handen van het publiek. 

De maatschappelijke geldhoeveelheid neemt dan toe. 

Dit heet kredietverlening en gaat via banken.

Kredietverlening: 

De bank verplicht zich om geld op de rekening courant van de klant bij te schrijven. De klant verplicht zich het geld terug te betalen.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Kredietverlening leidt tot geldschepping.

Telkens als iemand geld leent bij een bank, komt er meer geld 

in handen van het publiek. De maatschappelijke geldhoeveelheid 

neemt dan toe.

Geldschepping: 
Het vergroten van de maatschappelijke geldhoeveelheid.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Kredietverlening leidt tot geldschepping.

Telkens als iemand geld leent bij een bank, komt er meer geld
in handen van het publiek. De maatschappelijke geldhoeveelheid
neemt dan toe.

Telkens als iemand een banklening aflost, komt er minder geld

in handen van het publiek. De maatschappelijke geldhoeveelheid 

neemt dan af.

Geldschepping: 
Het vergroten van de maatschappelijke geldhoeveelheid.

Geldvernietiging: 

Het verkleinen van de maatschappelijke geldhoeveelheid.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

De ECB kan sturen met de rente. Dit doen ze door aanpassing

van de refirente. Wanneer banken geld nodig hebben voor

kredietverlening aan consumenten dan lenen die dat bij de ECB

en betalen daarover de refirente.

Rente ↑ → Lenen duurder → minder lenen → bestedingen ↓ 

              → (bestedings)inflatie ↓

Rente ↑ → Sparen levert meer op → meer sparen → bestedingen ↓ 

              → (bestedings)inflatie ↓

De Centrale Bank bereikt de aangekondigde rente door interventies op de geldmarkt.

Refirente:
De rente die de ECB de banken in rekening brengt als deze bij de ECB lenen.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

De situatie, waarbij de centrale bank met het verlagen van de 

rente een grens bereikt heeft omdat deze in de buurt van 0% 

komt, wordt de effectieve ondergrens aan de nominale rente 

(zero lower bound) genoemd. 

Consumenten ervaren bij een rente lager dan 0% een prikkel

om geld contant aan te houden. 

In een geldeconomie kan de rente op spaargeld en overheidsobligaties iets negatief worden want het aanhouden van veel kasgeld is onpraktisch en kostbaar.

Effectieve ondergrens nominale  rente:
Een situatie waarbij de centrale bank de rente niet verder kan verlagen om de  economie te stimuleren.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Een video met uitleg van het monetair beleid is te vinden op

https://www.youtube.com/watch?v=XYvIx3f4ZEc

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

De taak van toezicht heeft de ECB om een bankrun te voorkomen. Een bankrun kan ontstaan doordat de langlopende bezittingen van een bank niet op korte termijn kunnen worden verkocht om aan de kortlopende verplichtingen te voldoen. De ECB past de volgende middelen toe:

1. Invoering depositogarantiestelsel. Dit regelt dat spaartegoeden van klanten tot € 100.000  beschermt zijn tegen faillissement van een bank.
2. Optreden als lener-in-laatste-instantie aan banken. Banken in een slechte liquiditeitspositie kunnen voor noodliquiditeitssteun in aanmerking komen. De ECB eist dan wel zekerheden en vraagt een hogere rente.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Wisselkoersen die door vraag en aanbod bepaald worden, noem

je flexibele (zwevende) wisselkoersen. Door marktwerking kan 

de wisselkoers stijgen (appreciatie) of dalen (depreciatie). 

De marktwerking zorgt ervoor dat ontstane overschotten of 

tekorten op de betalingsbalans verminderen.

Flexibele wisselkoers:
Wisselkoers die wordt bepaald door vraag en aanbod.  

Appreciatie:
Stijging van wisselkoers door marktwerking.

Depreciatie:
Daling van wisselkoers door marktwerking.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Een flexibele wisselkoers zorgt voor onzekerheid over 

opbrengsten bij internationale handel. Soms hanteren landen 

daarom een vaste wisselkoers.

De overheid van een land besluit dan om de wisselkoers niet
door de markt te laten bepalen maar stelt zelf een koers vast, dit noem je een vaste wisselkoers.

Vaste wisselkoers:
Landen spreken een vaste wisselkoers af.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Als de koers van een munt te hoog of te laag staat volgens een 

centrale bank dan kan deze hierop ingrijpen. We spreken dan 

over een interventie:

1. Directe interventie of valuta-interventie.

    De centrale bank gaat zelf valuta kopen of verkopen op de 

    valutamarkt. Deze vraag of dit aanbod leidt tot een koersverandering.

2. Indirecte interventie of rente-interventie.

    De centrale bank kan de rente verhogen. De vraag naar de munt stijgt

    waardoor de koers van die munt stijgt.

Interventie:
De centrale bank van een land grijpt in om ervoor te zorgen dat de koers op peil blijft.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

De hoeveelheid geld die, een land binnenkomt en de hoeveelheid

geld die een land uit gaat, verschilt per periode. 

De deviezenvoorraad of valutareserve is de voorraad vreemde

valuta die een land in bezit heeft. Deze is dus aan voortdurende

verandering onderhevig.

Deviezenvoorraad of valutareserve:

Voorraad vreemde valuta die een land in bezit heeft.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

De prijs van een munt die op de valutamarkt tot stand komt, 

is de wisselkoers van een valuta. Je kunt de prijs van een

valuta op twee manieren noteren:

1. De directe notering waarbij je de eigen valuta uitdrukt in vreemde valuta, 

    bijvoorbeeld € 1= $ 1,08.

2. De indirecte notering is de notering waarbij je de vreemde valuta uitdrukt in eigen valuta,      bijvoorbeeld £ 1 = € 0,89.

Wisselkoers:

Waarde van een munt uitgedrukt in een andere munt.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

Voorbeeld

Stel dat een tekort op de lopende rekening van de betalingsbalans van de VS ontstaan is omdat Amerikaanse bedrijven veel meer uit de eurolanden importeren dan zij naar de eurolanden exporteren. Om de import te kunnen betalen hebben de Amerikaanse bedrijven euro’s nodig. Op de valutamarkt zullen ze euro’s vragen in ruil voor dollars. De Amerikaanse export naar de eurolanden zorgt voor vraag naar dollars en aanbod van euro’s door eurolanden. Door het tekort op de betalingsbalans van de VS zal de vraag naar dollars kleiner zijn dan het aanbod. De koers van de dollar ten opzichte van de euro zal dalen.

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Inflatie kan een effect hebben op de wisselkoers. Stel dat een land een hogere inflatie heeft dan haar buurland dan daalt de concurrentiepositie. De export gaat dalen, de import stijgen, waardoor een lagere wisselkoers. Omgekeerd kan een dalende wisselkoers leiden tot inflatie.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Verband tussen nominale rente in een land en de wisselkoers.

De centrale bank van een land (of unie van landen) kan de nominale rente verhogen.  Hierdoor wordt het voor beleggers uit andere landen aantrekkelijker om in dat land te beleggen. Om te kunnen beleggen hebben die valuta nodig. De vraag naar die munteenheid stijgt waardoor de koers van die munt stijgt.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

https://www.youtube.com/watch?v=4NRbUThoYA0

Monetair trilemma:
Het realiseren van een vrij kapitaalverkeer, een vaste wisselkoers, en onafhankelijk
monetair beleid gericht op de inflatie, kan niet gelijktijdig
plaatsvinden.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Landen kunnen op verschillende vormen samenwerken op economisch gebied. De belangrijkste zijn:

1. Vrijhandelszone. Een markt waar dezelfde regels gelden voor handelsverkeer.
   
2. Douane-unie. Een vrijhandelszone plus een uniforme handelspolitiek.
   
3. Economische unie. Een douane-unie vrijhandelszone plus gemeenschappelijk economisch beleid.
   
4. Monetaire unie. Een economische unie plus een gemeenschappelijke geldeenheid.
   

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

In het Verdrag van Maastricht (1992) werd door een groot aantal 

Europese landen afspraken gemaakt voor een Europese 

Monetaire Unie (EMU). De munten van de afzonderlijke lidstaten 

werden vervangen door een gemeenschappelijke munt: de euro.

EMU:
Europese Monetaire Unie. Landen van deze unie hebben de euro als gemeenschappelijke munt

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

De voordelen van de euro voor de deelnemende landen zijn:

• Geen onderlinge koersschommelingen meer tussen de oude valuta zodat er grotere    financiële stabiliteit van het eurogebied is.
• Grotere, meer transparante markt wat concurrentievoordelen oplevert.
• Lagere transactiekosten.

De nadelen van de euro voor de deelnemende landen zijn:

• Geen mogelijkheid om je munt te devalueren (goedkoper te maken zodat je meer kan exporteren) in slechte economische tijden.
• Verlies van monetaire autonomie. Rentebeleid wordt bepaald door de ECB.

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

F3. Monetair beleid en de centrale bank

Hoe groot moet een muntunie zijn om goed te functioneren en 

aan welke voorwaarden moet die voldoen? Dit is de vraag die 

je beantwoord als je analyseert of er sprake is van een

optimaal valutagebied.

Randvoorwaarden voor een optimaal valutagebied:

• Een hoge mate van arbeidsmobiliteit tussen landen en binnen sectoren is noodzakelijk.
• Lonen en prijzen moeten flexibel zijn.
• De economisch structuur van landen moet niet te eenzijdig zijn.
• Tekorten op de begroting mogen niet teveel afwijken.

Optimaal valutagebied:
Optimale grootte van muntunie waarbij de aanpassing van de economie aan 
onevenwichtigheden optimaal is. 

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.