NU Pedagogisch Werk
Basisboek Opvoeding en Ontwikkeling
Hfst 2 Ontwikkelingspsychologie
1
NU Pedagogisch Werk
Basisboek Opvoeding en Ontwikkeling
Hfst 2 Ontwikkelingspsychologie
1
2
Vooruitblik en lesdoelen.
Vooruitblik:
Onderwerpen:
-. Gezonde ontwikkeling
-. Leeftijdsindeling
-. Lichamelijke ontwikkeling
-. Cognitieve ontwikkeling
-. Sociaal-emotionele ontwikkeling
-. Morele ontwikkeling
Doelen:
-. Je kent de kenmerken van bovenstaande ontwikkelingen.
2.1 Gezonde ontwikkeling
Ontwikkelen is groeien naar volwassenheid
Een gezonde ontwikkeling kenmerkt zich door:
Verandering
Vooruitgang
3
2.1 Gezonde ontwikkeling
Ontwikkelingsgebieden
Lichamelijk (hoofdstuk 3)
Cognitief (hoofdstuk 4)
Creatief (hoofdstuk 5)
Taal (hoofdstuk 6)
Sociaal-emotioneel (hoofdstuk 7)
Klik hier voor een filmpje over het YOUth onderzoek
4
5
2.1 Gezonde ontwikkeling
De Levensloop
Ontwikkeling is meer dan alleen hoe langzaam of snel je bijvoorbeeld groeit of leert
Je levensloop (dingen die in je leven gebeuren) bepaalt eveneens een stuk van hoe jouw ontwikkeling verloopt
Als pedagogisch werker heb je al deze informatie nodig om de ontwikkeling van een kind of jongere te begrijpen en om te helpen
6
2.2 Leeftijdsindeling
We weten wat een gemiddeld kind doet (gedrag) en hoe hij groeit (fysiek) per leeftijdsfase.
In elke fase is een ontwikkeling te zien die specifiek is voor die leeftijd.
Bekijk hier het filmpje over mijlpalen in de ontwikkeling van 0 tot 1 jaar
7
8
2.2 Leeftijdsindeling
9
2.3 Lichamelijke ontwikkeling
Lichamelijke ontwikkeling
Lengte enzovoort
Motorische ontwikkeling: je lichaam onder controle hebben
-. Fijne motoriek
-. Grove motoriek
10
2.3 Lichamelijke ontwikkeling
Motorische ontwikkeling zie je terug in allerlei handelingen
11
2.3 Lichamelijke ontwikkeling
Sensomotoriek
Motorische reactie op zintuiglijke informatie
Baby's leren door te
Ruiken
Proeven
Voelen
Horen
Zien
Welke voorbeelden van een motorische reactie kun je
bedenken bij bovenstaande zintuigen?
12
2.4 Cognitieve ontwikkeling
Cognitieve ontwikkeling
Leren van dingen, en het onthouden en toepassen ervan
Cognitie = kennis, cognitieve ontwikkeling gaat over leren
13
2.4 Cognitieve ontwikkeling
Er bestaan verschillende ideeën over hoe mensen denken en zich ontwikkelen.
Er zijn verschillende stromingen binnen de ontwikkelingspsychologie. Deze stromingen kijken verschillende aan tegen de opvoeding/ begeleiding van kinderen.
Behaviorisme (gedrag, straffen en belonen)
Cognitivisme (kind leert door experiment)
Constructivisme (kind leert door samenwerken)
14
15
2.5 Sociaal-emotionele ontwikkeling
Kind leert vooral door anderen na te doen: imitatie
16
2.5 Sociaal-emotionele ontwikkeling
Morele ontwikkeling
Ouders en andere opvoeders en begeleiders moeten van binnenuit aanvoelen wat goed en kwaad is en dat laten zien aan kinderen
Kinderen verbinden zich met die normen en waarden: internalisering (zich eigen maken!)
Gewetensvorming: gebeurt als een kind nog jong is.
17
2.5 Sociaal-emotionele ontwikkeling
Moreel handelen moeilijker dan je denkt
Morele empathie: je voelt je betrokken bij een ander en kunt dat laten zien. Als Siem valt komt Tarik snel naar hem toe en vraagt: 'Heb je pijn?'
Moreel redeneren: je hebt inzicht in wat goed en kwaad is en je kunt dat vertellen of uitleggen. Als Krijn tegen Tom zegt dat hij niet mee mag doen met voetballen, zegt Thiese: 'Dat is niet eerlijk Krijn! Tom mag ook gewoon meedoen!'
Morele afweging: je ziet welke keuzes er zijn in gedrag en je maakt een keuze. De pedagogisch medewerker vertelt dat ze teleurgesteld is in Meike omdat ze een ander meisje duwde. Meike gaat naar dat meisje toe: 'Gaat het? Sorry, ik was boos omdat ik de bal ook graag wilde.'
Moreel gedrag: je beslist zelfstandig wat goed is en handelt daarnaar. Als Jessin in de klas komt tijdens de pauze ziet hij de koekjestrommel van de juf. Hij twijfelt, maar besluit toch geen koekje te pakken.
Bekijk hier het filmpje Geweten en gehoorzamen bij kinderen (0.43 tot 2.02): wat gebeurt hier en wat verwacht jij dat er gaat gebeuren?
18
19
20
Terugblik lesdoelen
Onderwerpen
-. Gezonde ontwikkeling
-. Leeftijdsindeling
-. Lichamelijke ontwikkeling
-. Cognitieve ontwikkeling
-. Sociaal-emotionele ontwikkeling
-. Morele ontwikkeling
Doelen:
-. Je kent de kenmerken van bovenstaande ontwikkelingen.
Wat heb je geleerd in een woord!