Cursus 1 - Paragraaf 5 - 2GL

Hoofdzaken en bijzaken

1 / 15
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo gLeerjaar 2

In deze les zitten 15 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hoofdzaken en bijzaken

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan in een tekst hoofdzaken en bijzaken herkennen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn hoofdzaken?

Hoofdzaken zijn de belangrijkste informatie in een tekst of programma.


Ze vertellen waar het echt over gaat.


Als je de hoofdzaken kent, begrijp je de tekst sneller.

Leg uit dat 'programma' hier bijvoorbeeld een tv-programma of uitlegvideo kan zijn, maar houd de focus op teksten lezen.

Waar vind je hoofdzaken?

Hoofdzaken staan vaak in:

  • de inleiding

  • het slot

  • de eerste zin van een alinea

  • de laatste zin van een alinea

Benadruk dat 'vaak' niet hetzelfde is als 'altijd'. Het zijn handige zoekplekken.

Slim zoeken in alinea's

Je hoeft niet altijd elke zin even precies te lezen.


Lees eerst de eerste en laatste zin van een alinea. In een van deze zinnen staat vaak een hoofdzaak.


Zo kun je sneller begrijpen waar de alinea over gaat.

Deze slide heeft geen instructies

Hoofdzaken helpen je begrijpen

Met hoofdzaken kun je:

  • het onderwerp sneller vinden

  • beter onthouden waar de tekst over gaat

  • onderscheid maken tussen belangrijk en minder belangrijk

Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn bijzaken?

Bijzaken zijn minder belangrijke stukjes informatie.


Ze horen wel bij de tekst, maar ze vertellen niet de kern.


Vaak zijn bijzaken een voorbeeld of een uitleg.

Deze slide heeft geen instructies

Bijzaken herken je zo

Bijzaken zie je vaak aan signaalwoorden, zoals:

  • bijvoorbeeld

  • neem nou

  • zo

  • zoals

  • onder andere

Leg uit dat deze woorden vaak een voorbeeld of extra uitleg aankondigen. Niet elk voorbeeld is onbelangrijk, maar meestal is het een bijzaak bij de hoofdgedachte.

Voorbeeld van een bijzaak

Kijk naar deze zin:


`Fruit is gezond, bijvoorbeeld appels en bananen.`


De hoofdzaak is: Fruit is gezond.

De bijzaak is: appels en bananen.

Lees de voorbeeldzin hardop voor en laat horen dat het deel na 'bijvoorbeeld' extra informatie geeft.

Hoofdzaak of bijzaak?

Vraag jezelf tijdens het lezen af:

  • Gaat dit over de kern van de tekst?

  • Of is dit extra uitleg of een voorbeeld?


Zo kun je hoofdzaken en bijzaken uit elkaar houden.

Deze slide heeft geen instructies

Waar staan hoofdzaken vaak?

A

Inleiding en slot

B

Midden en titel

C

Voorbeelden en plaatjes

D

Alleen in de eerste alinea

De les noemt als handige zoekplekken: inleiding, slot, eerste zin en laatste zin van een alinea. Deze vraag checkt de belangrijkste twee plekken.

Vul de juiste woorden in

De hoofdzaken zijn de belangrijkste informatie in een tekst. Je vindt ze vaak in de inleiding en in het slot. Ook de eerste of laatste zin van een alinea kan belangrijk zijn.

hoofdzaken
inleiding
slot
alinea
bijzaken
voorbeeld
kern
signaalwoord

Alle lege plekken zijn kernwoorden uit het eerste deel van de les.

Wat is meestal een bijzaak?

A

De kern

B

Het onderwerp

C

Een voorbeeld

D

De hoofdgedachte

Bijzaken zijn minder belangrijke informatie. In deze les worden vooral voorbeelden en uitleg genoemd.

Vul de juiste woorden in

Bijzaken zijn minder belangrijke informatie. Vaak zie je een bijzaak aan een signaalwoord zoals bijvoorbeeld of zoals. Dan komt er vaak extra uitleg of een voorbeeld.

minder belangrijke
signaalwoord
bijvoorbeeld
uitleg
hoofdzaken
inleiding
slot
kern

Laat leerlingen letten op het verband tussen signaalwoorden en extra informatie.

Aan het werk!

Paragraaf 5

Opdracht 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8

Deze slide heeft geen instructies