Les: Bereiden van boter

Les: Bereiding van boter

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVoedingMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 120 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Les: Bereiding van boter

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

Jij:

  • kent de Waren wettelijke eis(en) voor boter

  • kunt een stroomschema opstellen voor de bereiding van boter

  • kunt de processtappen voor de bereiding van boter uitleggen

  • kunt de belangrijkheid van de processtappen 'verzuren' en 'karnen' uitleggen

  • Kent de verpakkingsmethodes




Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is roomboter

Warenwet

  • De productnaam 'roomboter' is beschermd en mag alleen gebruikt worden als er ten minste 82% melkvet in het product zit.

  • Boter of roomboter is de gekarnde room van melk

Deze slide heeft geen instructies

Welk product bevat het meeste vet? Boter, margarine of halvarine?

Boter bevat ten minste 80% melkvet.


Margarine bevat 80% (plantaardig) vet.

Halvarine bevat 40% (plantaardig) vet.


Boter

  • Boter is te ver opgeklopte room.

  • Naast boter ontstaat ook een restproduct, de (zoete) karnemelk.

  • Karnemelk: vetgehalte +/- 0,4 %.

  • Boter wordt gebruikt als:

        - Brood beleg

        - Bakken en braden

        - Kruidenboter


Deze slide heeft geen instructies

Samenstelling boter


Deze slide heeft geen instructies

Boter wordt gemaakt van room

Wat is room

  • Room is vette melk >10% vet.

  • Room is melkvet dat gescheiden is van melk met behulp van een centrifuge.

  • Boter wordt gemaakt van room met 40% vet.


Deze slide heeft geen instructies

Stroomschema boterbereiding


verwarmen, centrifugeren, pasteuriseren, koelen, verzuren, karnen, kneden,  verpakken

Deze slide heeft geen instructies

Pasteuriseren van room 

Wat is het doel van pasteuriseren?

  • Doden van pathogene micro-organismen.

  • Het inactiveren van product schadelijke enzymen (bijv. lipase).

  • Door pasteurisatie ontstaan antioxidanten en daardoor is room beter     bestand tegen oxidatie (negatieve reactie met zuurstof).


Verhitten met een warmtewisselaar: 85-90 °C, gedurende 20 sec.



Bij oxidatie van room reageert het vet in de room met zuurstof, vet breekt af en geeft een zure smaak en geur aan het vet. Dit gebrek heet 'ranzig'.


Pasteur


Deze slide heeft geen instructies

Zuurselbereiding

  • Zuursel wordt gemaakt door ondermelk te pasteuriseren op 85°C, daarna af te koelen tot 20°C en vervolgens zuursel-cultuur (aroma- en zuurvormers) toe te voegen.

  • Zuursel maakt ondermelk in 20 uur zuur door omzetting van lactose in melkzuur.

  • Zuursel (rein)cultuur is gevoelig voor bacteriofagen, dus altijd onder steriel omstandigheden kweken.


Zuursel is 'rijp' als deze een waarde heeft van 90°N.

Zuursel toevoegen aan room

Waarom wordt zuursel toegevoegd? 

  • Verlengen van de houdbaarheid, pH in boter is: <5,2.

  • Zuursel geeft smaak aan boter door:

        - Vormen van aroma: diacetyl. Diacetyl is een belangrijke component

           voor de rijping van boter.

        - Dosering: 1 - 1,5% van de hoeveelheid boter (bij gebruik boterkanon)

Veel gebruikt zuursel is het D- zuursel: Dit is een hoog aromatisch zuursel met de eigenschap veel diacetyl te produceren.



Deze slide heeft geen instructies

Room rijpen

  • Room wordt na pasteurisatie opgeslagen in rijping tanks.

  • Room tempereer stappen in de tank bv: 8-13-13 (veel zacht vet).

  • Is er veel hard vet gewenst dan: 8-22-16 programma.

  • Door tempereer stappen beïnvloeden van stevigheid van boter.

  • Door te variëren met de temperatuur worden de kristalbouwsels beïnvloed. Beïnvloeden kristalbouwsels heeft invloed op na harden dus ook de stevigheid van de boter.


tempereren 8-13-13, getallen staan voor de rijpingstemperatuur. De room rijpt een bepaalde tijd bij 8°C, dan wordt deze in beweging gebracht en verwarmd naar 13°C, weer een tijdje laten staan/rijpen dan nogmaals in beweging brengen/roeren en weer verder laten rijpen bij een temperatuur van 13°C. Dit proces en deze temperaturen hebben invloed op de kristalvorming van de vetten en daardoor op de stevigheid van de boter.


Boterkanon - continu proces


Deze slide heeft geen instructies

Karnen  

  • Karntemperatuur is meestal 12 °C (een deel van het melkvet is dan vloeibaar en een deel is vast).

  • In begin van karnen ontstaat slagroom, een mengsel van kleine luchtbellen in een vloeistof.

  • Bij langer karnen worden luchtbellen groter door samenvloeien.

  • Grote luchtbellen gaan eruit, om deze luchtbellen zit vet dat samenklontert op moment dat luchtbellen ontsnappen.

  • De vetbolletjes ballen samen tot boterkorrels.


Deze slide heeft geen instructies

Gedrag van vet bij karnen


Deze slide heeft geen instructies

Karnen - vervolg

  • Door de klotsende beweging van room in de karnton klonteren de vetbollen samen tot boterkorrels en worden gescheiden van de karnemelk.




De 2 bestanddelen, boter en karnemelk,  worden

van elkaar gescheiden in de scheidingscilinder.

Deze slide heeft geen instructies

Kneden

De boterkorrels vallen in het kneedgedeelte. 

Daarin bewegen zich twee tegen

elkaar indraaiende kneedwormen.

Het uitgeperst vocht, de

karnemelk, wordt afgevoerd.

Het restant vocht wordt nu gelijkmatig door de boter verdeeld. 

Deze slide heeft geen instructies

Boterkanon - Toevoegen van het zuursel

Met zuursel kan de PH van de boter worden geregeld.

Deze slide heeft geen instructies

Doseren van cultuur permeaat

  • Het inkneden van zuursel geeft een onvoldoende lage PH

  •  Daarom extra Cultuur permeaat toevoegen

  • Wordt bereid en aangeleverd door NIZO

  • Bereiding --> 

Deze slide heeft geen instructies

Doseren van zuursel destilaat

  • Met zuursel destilaat kan de aroma intensiteit van de boter worden gereguleerd

  • Voor de bereiding hiervan wordt gecentrifugeerde wei als kweekmedium gebruikt

  • De gecentrifugeerde wei wordt gepasteuriseerd, afgekoeld en gekweekt met zuursel 4/25

  • Eindresultaat is diacetyl gehalte van 800 - 1700 mg per liter

  • PH is dan 3,8

Deze slide heeft geen instructies

Verpakken

  • Boter verlaat het boterkanon als een vloeibare staaf boter.

  • De staaf wordt via een leiding naar de botersilo gevoerd en vandaar naar de verpakkingsafdeling.

  • De botersilo is een tussenopslag voor het verpakken van de boter.

  • In de botersilo zitten 2 wormassen die zorgen voor transport van de boter naar de lobbenpomp

  • Binnenzijde van de silo is gestraald )ruw) om kleven van boter aan de wand te voorkomen

Met zuursel kan de aroma-intensiteit van de boter worden geregeld.

Voor de bereiding wordt gecentrifugeerde wei als kweekmedium gebruikt.

Gecentrifugeerde wei wordt gepasteuriseerd, afgekoeld en gekweekt met zuursel.

Het eindresultaat is een destillaat met een diacetyl gehalte van 800-1700 mg/liter

pH = 3,8

Botersilo met lobbenpomp en wormassen


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Boter verpakken (25 kilogram)


Deze slide heeft geen instructies

Check - Leerdoelen.

Jij:

  • kent de Waren wettelijke eis(en) voor boter

  • kunt een stroomschema opstellen voor de bereiding van boter

  • kunt de processtappen voor de bereiding van boter uitleggen

  • kunt de belangrijkheid van de processtappen 'verzuren' en 'karnen' uitleggen

  • Kent de verpakkingsmethodes




Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies