De bakkerij (Horeca, bakkerij en recreatie vmbo), les 2: Examentraining

• newEditor
• Horeca, bakkerij en recreatie
• Middelbare school
• vmbo b, k, g

Introductie

Examentraining voor het CSPE met vier vraagtypen: recept omrekenen, werkplanning, voorraad en levering, apparatuur en schoonmaken. Acht vragen met een werksituatie en een bron.

Bakker haalt een plaat uit de oven

BAKKERIJ · BEHEER EN MAKEN

Examentraining

De bakkerij: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Jeremy Keith / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

BAKKERIJ · BEHEER EN MAKEN

Wat ga je kunnen?

Ik kan in een werksituatie in de bakkerij rekenen, plannen, kiezen en controleren.

BAKKERIJ · BEHEER EN MAKEN

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: wat is de situatie en wat wordt er gevraagd?

• 2. Zoek: welke gegevens staan in de bron (recept, planning, lijst)?

• 3. Reken of kies: werk stap voor stap.

• 4. Controleer: reken twee keer na en kijk naar de eenheid.

BAKKERIJ · BEHEER EN MAKEN

Vraagtype 1: recept omrekenen

• Zoek eerst de factor: nieuw aantal : oud aantal.

• Vermenigvuldig elke grondstof met de factor.

• Let op de eenheid, bijvoorbeeld g of kg.

• Reken twee keer na.

Je bakt 30 bollen in plaats van 12. Hoeveel bloem heb je nodig?

A

1200 g

B

1500 g

C

750 g

D

1800 g

Factor 30 : 12 = 2,5. 600 x 2,5 = 1500 g. Nagerekend: 600 x 2 = 1200 en 600 x 0,5 = 300, samen 1500 g. Verwachte fout: 1200 g (factor 2 afgerond). Syllabus P/HBR/2.2.1.1. Image credit: Eigen figuur

Je bakt 6 bollen in plaats van 12. Hoeveel verse gist heb je nodig?

A

25 g

B

6 g

C

6,25 g

D

12,5 g

Factor 6 : 12 = 0,5. 25 x 0,5 = 12,5 g. Nagerekend: de helft van 25 is 12,5. Verwachte fout: 6 g (het aantal bollen zelf kiezen). Syllabus P/HBR/2.2.1.1. Image credit: Eigen figuur

BAKKERIJ · BEHEER EN MAKEN

Vraagtype 2: werkplanning

• Reken terug vanaf het moment dat het klaar moet zijn.

• Tel alle stappen op: kneden, rijzen en bakken.

• Taken die tegelijk kunnen, plan je naast elkaar.

• Laat de oven niet onnodig leeg staan.

De bollen moeten om 7.00 uur uit de oven. Wanneer begin je met kneden?

A

6.00 uur

B

5.30 uur

C

6.20 uur

D

5.45 uur

Kneden 15 + rijzen 40 + bakken 20 = 75 minuten. 7.00 min 75 minuten = 5.45. Nagerekend: 5.45 + 15 = 6.00, + 40 = 6.40, + 20 = 7.00. Verwachte fouten: 6.00 (kneden vergeten), 6.20 (alleen rijzen). Syllabus P/HBR/2.1.3.3. Image credit: Eigen figuur

De bollen rijzen 40 minuten. Wat doe je dan slim met de oven?

A

De oven uitzetten

B

De cake mengen en bakken

C

Wachten tot de bollen klaar zijn

D

Eerst bollen bakken, dan cake

Terwijl de bollen rijzen, is de oven vrij. Je mengt de cake (10 minuten) en zet hem in de oven: de oven is bezig en je verliest geen tijd. Dat is efficiënt ovengebruik. Let op: de cake staat tot 6.50 uur in de oven. In een oven met meer vloeren gaan de bollen er om 6.40 uur naast; met één vloer schuiven de bollen 10 minuten op. Toch is dit beter dan de oven 40 minuten leeg laten staan. Verwachte fout: wachten, waardoor tijd verloren gaat. Syllabus P/HBR/2.1.3.3. Image credit: Eigen figuur

BAKKERIJ · BEHEER EN MAKEN

Vraagtype 3: voorraad en levering

• Lees de datum: t.g.t. of t.h.t.?

• T.g.t. voorbij: weggooien en noteren.

• T.h.t. voorbij: eerst beoordelen met ogen en neus.

• Bij een levering: bon, verpakking, datum, dan opslaan.

Vandaag is 14 mei. Welk product moet zeker weg?

A

De bloem

B

De boter

C

De slagroom

D

De poedersuiker

De slagroom heeft t.g.t. 12 mei: na die datum niet meer gebruiken en niet verkopen. De bloem heeft t.h.t. 10 mei: een droge, dichte zak beoordeel je eerst. Verwachte fout: de bloem kiezen omdat die het langst over datum is. Bron: Voedingscentrum. Syllabus P/HBR/2.1.4.2. Image credit: Eigen figuur

Zet het ontvangen van een levering op volgorde

1

Producten op de juiste plek opslaan

2

Bon naast de bestelling leggen

3

Levering administratief verwerken

4

Verpakking en datum controleren

Eerst de bon bij de bestelling, dan controleren, dan opslaan, dan noteren. Verwachte fout: opslaan voor het controleren. Syllabus P/HBR/2.1.4.3.

BAKKERIJ · BEHEER EN MAKEN

Vraagtype 4: apparatuur en schoonmaken

• Welke machine of welk gereedschap past bij de taak?

• Garde: kloppen. Deeghaak: kneden. Vlinder: roeren.

• Schoonmaken: ontkalken, ontvetten of desinfecteren.

• Eerst veilig: machine uit en stekker eruit.

Je moet room opkloppen in de planeetmenger. Welk hulpstuk neem je?

A

De garde

B

De deeghaak

C

De vlinder

D

Het krabbertje

De garde klopt lucht in room of eiwit. De deeghaak is voor deeg. Verwachte fout: de vlinder, ook een hulpstuk van de planeetmenger. Syllabus P/HBR/2.2.2.1 en 2.2.4.2.

Er zit vet op de bakplaten. Welke schoonmaakactie past?

A

Ontkalken

B

Ontvetten

C

Desinfecteren

D

Conditioneren

Vet haal je weg met ontvetten. Ontkalken is voor kalk, desinfecteren doodt bacteriën. Verwachte fout: desinfecteren kiezen, maar dat haalt het vet niet weg. Syllabus P/HBR/2.2.4.3.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Recept omrekenen

2

Werkplanning

3

Voorraad en levering

4

Apparatuur en schoonmaken

BAKKERIJ · BEHEER EN MAKEN

Tips voor op het examen

• Reken bij een recept elke grondstof apart uit en reken twee keer na.

• Reken bij een planning terug vanaf de eindtijd en tel alle stappen op.

• T.g.t. is weggooien, t.h.t. is eerst beoordelen.

• Maak een machine uit en haal de stekker eruit voor het schoonmaken.