De Kracht van Final Devoicing
We bespreken allereerst de opdrachten van les 1. Pak je werkboekje dus voor je.
De Kracht van Final Devoicing
We bespreken allereerst de opdrachten van les 1. Pak je werkboekje dus voor je.
Startopdracht
Benodigdheden: pen & papier
Ga aan de slag met de volgende opdracht:
Kies de valse: zometeen krijgen jullie zes rijtjes van drie woorden te zien. Kies samen met je buurman/vrouw het woord waarvan jullie denken dat deze er niet bij hoort. Noteer ook ‘waarom’.
Noteer vast 1 t/m 6 onder elkaar in je schrift.
Groepje 1:
kat / hond / pad
Groepje 2
duif / minigolf / wolf
Groepje 3
huis / bos / neus
Groepje 4
stof / dief / wolf
Groepje 5
web / flap / rib
Groepje 6
paragraaf / loopgraaf / fotograaf
Het bespreken van de startopdracht doen we zo, maar eerst een korte herhaling
Hoe zat het ook alweer? Nou.. zo!
Als een stam eindigt op een stemhebbende medeklinker uit 't kofschip x, eindigt het werkwoord in de verleden tijd op -te, bij een stemloze medeklinker op -de.
Voor de voltooide tijd geldt hetzelfde: stam eindigt op een stemhebbende medeklinker van 't kofschip x?
Dan is de uitgang -t. Bij een stemloze medeklinker -d.
De startopdracht - zoek de valse + waarom?
Groep 1: kat / hond / pad
Groep 2: duif / minigolf / wolf
Groep 3: huis / bos / neus
Groep 4: stof / dief / wolf
Groep 5: web / flap / rib
Groep 6: paragraaf / loopgraaf / fotograaf
Leerdoelen
o Aan het einde van de les kan ik het begrip 'final devoicing' in eigen woorden uitleggen en voorbeelden hiervan geven;
o Aan het einde van de les kan ik uitleggen welke rol 'final devoicing' wel/niet speelt bij zowel werkwoorden als bij niet-werkwoorden;
o Aan het einde van de les kan ik een kleine diagnostische toets maken, waarbij ik de stemhebbend- en stemloosheid meeneem (en noteer!) in welke uitgang ik moet kiezen.
Wat is final devoicing?
Bij final devoicing worden stemhebbende medeklinkers aan het einde van een woord stemloos. Kijk nog maar eens naar de woorden van de startopdracht.
Groep 1: kat / hond / pad, want katten/honden/paden
Groep 2: duif / minigolf / wolf, want duiven/minigolfen/wolven
Groep 3: huis / bos / neus, want huizen/bossen/neuzen
Groep 4: stof / dief / wolf, want stoffen/dieven/wolven
Groep 5: web / flap / rib, want webben/flappen/ribben
Groep 6: paragraaf / loopgraaf / fotograaf, want paragrafen/loopgraven/fotografen.
De dikgedrukte woorden doen niet aan final devoicing. De andere wel!
Veelvoorkomende medeklinkerwissels
- B --> P, zoals bij web (klink als wep)
- D --> T, zoals bij rad (klinkt als rat)
- V --> F, zoals bij ...
- Z --> S, zoals bij ...
Opdracht
Probeer bij alle vier de soorten werkwoorden te verzinnen waarbij final devoicing voorkomt. Tip: kijk naar het hele werkwoord vs. de stam.
We bespreken jullie antwoorden zo.
Laten we final devoicing toepassen..
Gegeven is het werkwoord: branden
Vraag 1: wat is de stam?
Vraag 2: hoe klinkt de laatste letter van de stam?
Vraag 3: pas de regels toe van les 1
Vraag: wat gebeurt er nu?
Let dus goed op!
Final devoicing is een mooi fenomeen, maar NIET te gebruiken bij werkwoordspelling!
Jullie bladeren naar les 2 in het boekje.
We starten samen met opdracht 1 en 2. Daarna gaan jullie aan de slag.
Diagnostische toets
Jullie gaan de opgedane kennis rondom stemhebbend- en stemloosheid en final devoicing toepassen.
In jullie werkboekje zit een diagnostische toets. Deze ga je zelfstandig (dus zonder overleg!) maken.
We bespreken deze samen wanneer iedereen klaar is.