§4 Tegenargument en weerlegging CR

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 3

Tegenargument en weerlegging

Open met het idee dat overtuigen sterker wordt als je ook laat zien dat je de andere kant kent en kunt beantwoorden.

Leerdoel

Onderwerp: Tegenargument en weerlegging

Lesdoel: Ik kan tegenargumenten en weerleggingen herkennen en gebruiken in een betogende tekst.

Begrippen

standpunt - de mening die de schrijver wil verdedigen

argument - een reden waarom het standpunt volgens de schrijver klopt

nevenschikkend - argumenten die gelijk aan elkaar zijn en over hetzelfde standpunt gaan
onderschikkend - argumenten voor het argument
betogende tekst - een tekst waarin de schrijver de lezer probeert te overtuigen

signaalwoord - een woord dat het verband tussen zinnen of delen van een tekst aangeeft

• Stelling: Elke middelbare school moet smartphones volledig verbieden.

• Argument: De aandacht gaat dan uit naar de les en jouw omgeving in plaats van naar het scherm..

Gebruik de reacties om voorkennis op te halen. Vraag kort door bij woorden als 'bezwaar', 'uitleg', 'maar' of 'overtuigen'.

Elke middelbare school moet smartphones volledig

• verbieden.
  

• Argument: De aandacht gaat dan uit naar de les en jouw omgeving in plaats van naar het scherm.
  

• Tegenargument: Smartphones zijn juist handig, omdat leerlingen ze kunnen gebruiken voor leerzame apps en opdrachten tijdens de les.

Wat is een tegenargument?

Wat is een tegenargument?

Een tegenargument is een idee of uitspraak die probeert te laten zien dat iemand anders niet gelijk heeft. Het is een soort "antwoord" op wat de ander zegt, maar het is nog niet per se het bewijs dat iets niet klopt.

Het is meer een opmerking die laat zien dat je een andere mening hebt

Benadruk dat een tegenargument niet hetzelfde is als een mening zonder uitleg: het is een reden tegen het standpunt.

Wat is een tegenargument?

In een betogende tekst probeert een schrijver de lezer te overtuigen van een standpunt.

Een tegenargument is een argument dat juist tégen dat standpunt ingaat, of tegen één van de argumenten van de schrijver.

Door een tegenargument te noemen, laat een schrijver zien dat er ook bezwaren bestaan.

Benadruk dat een tegenargument niet hetzelfde is als een mening zonder uitleg: het is een reden tegen het standpunt.

Waarom noemt een schrijver het?

• om bezwaren van de lezer serieus te nemen

• om te laten zien dat hij meerdere kanten kent

• om zijn eigen standpunt sterker te maken

• vooral als het tegenargument daarna wordt weerlegd

Elke middelbare school moet smartphones volledig verbieden.

• Argument: De aandacht gaat dan uit naar de les en jouw omgeving in plaats van naar het scherm.

• Tegenargument: Smartphones zijn juist handig, omdat leerlingen ze kunnen gebruiken voor leerzame apps en opdrachten tijdens de les.

Elke middelbare school moet smartphones volledig verbieden.

• Argument: De aandacht gaat dan uit naar de les en jouw omgeving in plaats van naar het scherm.

• Tegenargument: Smartphones zijn juist handig, omdat leerlingen ze kunnen gebruiken voor leerzame apps en opdrachten tijdens de les.

• Weerlegging: "Maar in de praktijk blijkt uit onderzoek dat de meeste leerlingen op hun telefoon door social media scrollen in plaats van te leren, waardoor de concentratie juist daalt.

Wat is een weerlegging?

Wat is een weerlegging?

Een weerlegging is sterker dan een tegenargument. Bij een weerlegging laat je niet alleen zien dat iemand anders een fout maakt, maar je bewijst ook waarom hun idee niet klopt.

Je geeft feiten, voorbeelden of logica om te laten zien dat hun argument echt niet juist is.

Gebruik steeds dezelfde termen: tegenargument en weerlegging. Noem ontkrachting als synoniem, maar houd in de rest van de les 'weerlegging' aan.

Wat is een weerlegging?

Een weerlegging of ontkrachting laat zien dat een tegenargument niet klopt, niet sterk genoeg is of anders bekeken moet worden.

De schrijver noemt eerst het bezwaar en geeft daarna redenen waarom dat bezwaar niet overtuigt.

Gebruik steeds dezelfde termen: tegenargument en weerlegging. Noem ontkrachting als synoniem, maar houd in de rest van de les 'weerlegging' aan.

Signaalwoorden bij tegenstelling

Tegenargumenten en weerleggingen worden vaak aangekondigd met signaalwoorden van een tegenstellend verband:

• maar

• echter

• toch

• hoewel

• daarentegen

Maak duidelijk dat deze woorden helpen bij het herkennen, maar dat ze niet in elke tekst letterlijk aanwezig hoeven te zijn.

Signaalwoorden herkennen

• vaak met een tegenstelling

• bijvoorbeeld: maar, echter, hoewel

• het bezwaar of de andere kant wordt genoemd

• vaak met een redengevend verband

• bijvoorbeeld: want, omdat, namelijk, immers

• er wordt uitgelegd waarom iets zo is

Bij een tegenargument

Bij een argument

Wijs erop dat in een tegenargument vaak ook redengevende woorden kunnen staan, omdat ook een tegenargument een echte onderbouwing heeft.

Voorbeeld online winkelen 1

Eerste bezwaar:

Bestelbussen met pakketjes zijn slecht voor het milieu.

Benadruk het verschil tussen losse autoritten en gebundelde bezorging. De weerlegging geeft een andere vergelijking.

Voorbeeld online winkelen 1

Eerste bezwaar:

Bestelbussen met pakketjes zijn slecht voor het milieu.

Weerlegging:

Een bestelbus bezorgt veel pakketten in één of twee ritten, terwijl anders veel mensen apart met de auto naar de stad rijden.

Benadruk het verschil tussen losse autoritten en gebundelde bezorging. De weerlegging geeft een andere vergelijking.