Les 5 Bijvoeglijk naamwoord

Welkom

Je hebt nodig:

  • leesboek

  • werkboek

  • schrift

  • pen

  • laptop




We gaan:

  • bijvoeglijke naamwoorden herkennen.




Als alles klaarligt, ga je 10 minuten lezen.

1 / 20
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo b, kLeerjaar 2

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom

Je hebt nodig:

  • leesboek

  • werkboek

  • schrift

  • pen

  • laptop




We gaan:

  • bijvoeglijke naamwoorden herkennen.




Als alles klaarligt, ga je 10 minuten lezen.

Deze slide heeft geen instructies

Bijvoeglijk naamwoord

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan een bijvoeglijk naamwoord maken en herken de belangrijkste uitzonderingen.

Deze slide heeft geen instructies

Korte en lange vorm

Veel bijvoeglijke naamwoorden hebben twee vormen:


  • korte vorm: zonder -e

  • lange vorm: met -e


Voorbeelden:

  • het toetje is lekker

  • het lekkere toetje

  • een lekker toetje

Benadruk dat leerlingen hier nog niet alle regels voor gebruik hoeven te kennen; de focus ligt op het vormen van de lange vorm.

Zelfde woord, andere vorm

  • de vakantie is lang

  • de lange vakantie

  • een lange vakantie


Het bijvoeglijk naamwoord blijft hetzelfde woord, maar de vorm kan veranderen.

Deze slide heeft geen instructies

De basisregel

Meestal maak je de lange vorm heel eenvoudig:


bijvoeglijk naamwoord + e


Voorbeelden:

  • klein → kleine

  • sterk → sterke

  • nieuw → nieuwe

Noem dat dit de regel is die leerlingen altijd eerst moeten proberen.

Soms verandert ook een letter

Bij sommige woorden is alleen -e toevoegen niet genoeg.


Dan verandert ook de spelling, zodat de uitspraak goed blijft.

Dit is het scharnierpunt van de les: van de eenvoudige basisregel naar de spellingaanpassingen.

f wordt v, s wordt z

grijs → grijze

serieus → serieuze

lief → lieve

actief → actieve

f → v

s → z

Leg uit dat deze verandering vaak nodig is om de klank van het woord te behouden.

Laatste medeklinker verdubbelen

Soms verdubbel je de laatste medeklinker:


  • fris → frisse

  • glad → gladde


Zo blijft de klinker ervoor kort klinken.

Verbind dit aan bekende spellingregels: één klinker + korte klank vraagt vaak om een dubbele medeklinker in de volgende vorm.

Een klinker valt weg

Soms haal je een a, e, o of u weg:


  • langzaam → langzame

  • zuur → zure


Ook hier verandert de spelling om de uitspraak goed te houden.

Deze slide heeft geen instructies

Welke lange vorm is goed geschreven?

A

frise

B

langzaame

C

lieve

D

grijse

Toetst de spellingaanpassingen uit slides 5-8. Afleiders verwijzen naar typische fouten: alleen -e toevoegen of verkeerde letter laten staan.

Spelling verandert soms mee

Soms is alleen -e toevoegen niet genoeg. Bij lief verandert de f in een v: lieve. Bij fris moet je de laatste medeklinker verdubbelen: frisse. Bij zuur haal je een klinker weg: zure.

-e
f
medeklinker
klinker
-en
s
klank
letter
u

Bundelt de drie spellingaanpassingen: f/v, medeklinker verdubbelen en klinker weghalen.

Stoffelijke bijvoeglijke naamwoorden

Deze woorden zeggen van welke stof iets gemaakt is.


  • wol → wollen trui

  • plastic → plastic tasje

Maak duidelijk dat dit een aparte groep is binnen de bijvoeglijke naamwoorden.

Twee bijzondere patronen

Stoffelijke bijvoeglijke naamwoorden:


  • eindigen soms op -en: wol → wollen

  • veranderen soms helemaal niet: plastic → plastic


Je gebruikt dus niet altijd zomaar -e.

Deze slide heeft geen instructies

Zo pak je het stap voor stap aan

  1. Begin met de basisregel: voeg -e toe.

  2. Kijk of de spelling moet veranderen.

  3. Let extra op stoffelijke bijvoeglijke naamwoorden.


Voorbeelden: sterk → sterke, lief → lieve, wol → wollen.

Deze slide bundelt de hele les tot één bruikbare aanpak.

Welk stoffelijk bijvoeglijk naamwoord verandert niet?

A

wollen

B

plastic

C

lieve

D

grijze

Controleert het onderscheid in slides 9-10: sommige stoffelijke bijvoeglijke naamwoorden krijgen -en, andere blijven gelijk.

Stap voor stap

Begin met de basisregel: voeg -e toe. Kijk daarna of de spelling moet veranderen. Let extra op stoffelijke bijvoeglijke naamwoorden, zoals wol en plastic.

basisregel
-e
spelling
stoffelijke
uitzondering
-en
uitspraak
korte
gewone

Sluit aan bij de samenvattende aanpak op slide 11.

Wat vond je vandaag het lastigst?

Laat leerlingen benoemen wat nog lastig voelt, bijvoorbeeld f/v, s/z, dubbele medeklinker, klinker weghalen of stoffelijke bijvoeglijke naamwoorden.

Begrippen

bijvoeglijk naamwoord - woord dat iets zegt over een zelfstandig naamwoord

korte vorm - vorm van het bijvoeglijk naamwoord zonder -e

lange vorm - vorm van het bijvoeglijk naamwoord met -e

medeklinker - letter zoals b, d, f, k, l, m, n, p, r, s, t

klinker - letter zoals a, e, i, o, u

stoffelijk bijvoeglijk naamwoord - bijvoeglijk naamwoord dat aangeeft van welke stof iets gemaakt is

Deze slide heeft geen instructies

Maken

Nieuw Nederlands - Bijvoeglijk naamwoord - blz. 232 en 233

Deze slide heeft geen instructies