Argumentatie

Sterke argumentatie: feiten, schema's en drogredenen

1 / 40
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMBOStudiejaar 1,2

In deze les zitten 40 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Sterke argumentatie: feiten, schema's en drogredenen

Wat weet je al over argumenteren en drogredenen?

Leerdoel van deze les

Aan het eind van deze les kun je standpunten herkennen, verschillende soorten argumenten onderscheiden, argumentatieschema’s en drogredenen benoemen en sterke argumentatiestructuren opbouwen.

Wat is een standpunt?

Een standpunt is jouw visie of mening over een onderwerp. Soms is het direct herkenbaar, soms moet de luisteraar of lezer het afleiden uit de context.

Voorbeeld: impliciete en expliciete standpunten

Expliciet: 'Ik vind dat...' Impliciet: 'Deze regeling is niet handig.' Het eerste is duidelijk een mening, het tweede moet je afleiden.

Zijnsoordelen in de wetenschap

Standpunten zijn soms gebaseerd op feiten die lastig te controleren zijn. Zoals: 'De aarde warmt op.' Dit zijn standpunten die onderbouwd moeten worden met argumenten.

Feitelijke en waarderende argumenten

Uitspraken die (volgens de schrijver) controleerbaar waar zijn. Voorbeeld: 'De opleiding duurt drie jaar.'

Waarderende argumenten

Uitspraken met een waarde-oordeel. Voorbeeld: 'Deze opleiding is erg goed.'

Feitelijke argumenten

Voorbeeld van beide soorten

'Ik doe liever geen examen (standpunt), want ik kan niet goed tegen die spanning (waarderend argument).' 'De PVV is geen democratische partij (feitelijk argument), ik zal er nooit op stemmen (standpunt).'

Tegenargumenten en weerlegging

Je kunt het oneens zijn met een standpunt of met de argumenten ervan. Weerleggen kan door argumenten aan te vallen of het standpunt direct te betwijfelen.

Hoe geef je een tegenargument?

Stel een argument ter discussie of kom met een ander, sterker argument. Gebruik logica en feiten om je punt te maken.

Argumentatieschema's

Dit zijn structuren waarmee je standpunten ordent en onderbouwt.

Geldige argumentatieschema's vormen de basis van overtuigende betogen.

Oorzaak en gevolg

Bij dit schema leidt het ene tot het andere. Bijvoorbeeld: 'Door het slechte weer (oorzaak) ging het feestje niet door (gevolg).'

Kenmerk of eigenschap

Een standpunt wordt onderbouwd door een typisch kenmerk.


Bijvoorbeeld: 'Omdat hij altijd te laat is, zal hij nu ook weer te laat zijn.'

Voor- en nadelen

Afwegen van positieve en negatieve gevolgen.


Bijvoorbeeld: 'Meer trainen zorgt voor betere prestaties, maar minder vrije tijd.'

Voorbeeld als argument

Concrete voorbeelden versterken je standpunt.

Bijvoorbeeld: 'PSV verloor na Europese wedstrijden altijd, dus nu weer.'

Vergelijking als argumentatie

Situaties vergelijken om een standpunt te onderbouwen.


Bijvoorbeeld: 'Als je zelf niet wil vliegen zonder piloot, wil je ook geen onervaren politici.'


'Als je niet veilig kunt werken, is de bouw niets voor je.'

Autoriteit als bron

Beroep doen op een deskundige versterkt je standpunt.


Bijvoorbeeld:

'Het RIVM adviseert vaccineren, dus is dat verstandig.'


'Volgens Einstein is de waarneming van tijd niet absoluut, maar afhankelijk van de snelheid waarmee je beweegt.'

Meningsverschil - argumentatie

  • Is de argumentatie juist?

  • Spreken de argumenten elkaar tegen?

  • Kloppen de feitelijke uitspraken?

  • Doorzie je wat de waarderende uitspraken zijn?

  • Is de bron deskundig?

  • Doorzie je wat drogredenen zijn?

  • Zijn de argumenten onderling consistent?

Drogredenen: foutieve argumentatie

Drogredenen zijn onlogische of misleidende

redeneringen.

Ze lijken overtuigend, maar zijn niet geldig.


Leer ze te herkennen en weerleggen.

Waarom herkennen drogredenen belangrijk?

Drogredenen herkennen helpt je kritisch te denken en betere discussies te voeren.

Overzicht: soorten drogredenen

Aanvallen op de persoon in plaats van het argument.

Overhaaste generalisatie

Persoonlijke aanval

Iets wordt voor iedereen waar verklaard op basis van te weinig voorbeelden.

Nog twee drogredenen

Hetzelfde wordt herhaald, maar dan in andere woorden, zonder echt bewijs.

Cirkelredenering

Iets is goed omdat het altijd zo gedaan is.

Beroep op traditie

Voorbeeld: beroep op traditie

"We doen het zo, omdat we het altijd zo gedaan hebben."

Praktisch voorbeeld: persoonlijke aanval

"Jij weet niets, want je bent nog maar een kind."

Waarom maken mensen drogredenen?

Soms doen mensen het onbewust, of om gelijk te krijgen zonder sterke argumenten.

Meer drogredenen

Er wordt een oorzaak-gevolg relatie gelegd waar die er niet is.

Verkeerde vergelijking

Valse oorzaak

Twee dingen worden vergeleken die eigenlijk niet te vergelijken zijn.

Voorbeeld: valse oorzaak

"Sinds ik gelukssokken draag, winnen we altijd!"

Voorbeeld: verkeerde vergelijking

"Appels zijn beter dan sinaasappels, want ze zijn rood."

Herken jij de drogreden?

"Hij had een pet op, dus hij zal wel dom zijn." Welke drogreden zie je hier?

Argumentatie beoordelen

Relevantie & consistentie

Aanvaardbaarheid & controleerbaarheid

Is het argument logisch, te controleren, gebaseerd op betrouwbare bronnen?

Past het argument bij het standpunt? Spreken argumenten elkaar niet tegen?

Betrouwbaarheid en toereikendheid

Toereikende argumentatie

Bron als uitgangspunt

Is de bron deskundig en onafhankelijk? Klinkt de informatie geloofwaardig?

Samen zorgen argumenten voor een overtuigend verhaal, niet slechts eentje.

Structuren van argumentatie

Enkelvoudig: één argument.

Nevenschikkend: meerdere argumenten (onafhankelijk of afhankelijk).

Onderschikkend: subargumenten voor extra onderbouwing.

Schema's in beeld

'Want', 'omdat', 'dus' en 'daarom' zijn signaalwoorden die helpen bij het herkennen van argumentatiestructuren.

Argumentatie in een tekst

In een betoog gebruik je hoofd- en subargumenten, vaak in alinea’s opgebouwd.

Het standpunt is altijd duidelijk te herkennen.

Oefenen met argumentatie

Zoek in een nieuwsartikel het standpunt en de gebruikte argumenten. Kun je het schema en de argumentsoort benoemen?

Reflectie: waarom is argumentatie belangrijk?

Goede argumentatie zorgt voor overtuigingskracht, helpt bij discussies en voorkomt fouten door drogredenen.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.