PowerPoint hoofdstuk 1

Schaarste en ruil

2025

1 / 14
volgende
Slide 1: Tekstslide
Nieuwe lesbewerker

In deze les zitten 14 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Schaarste en ruil

2025

Hoofdstuk 1 | Kopen is Kiezen

1.1 Is er genoeg voor iedereen?

1.2 Hoe besteed jij je geld?

1.3 Produceren

Primaire behoeften

Behoeften die gericht zijn op het overleven, zoals voedsel, kleding en onderdak.

1.1 Is er genoeg voor iedereen?

Secundaire behoeften

Alle andere behoeften als aan de primaire behoeften is voldaan.

Statusgoederen

Producten waarmee je kunt voorzien in de behoefte aan erkenning, waardering en het je onderscheiden van anderen.

1.1 Is er genoeg voor iedereen?

Je kunt op twee manieren in je behoeften voorzien:



  • Consumeren

Een ander produceert de goederen of diensten voor jou.


  • Zelfvoorziening

Je produceert zelf de goederen of diensten.






Consumeren

Het kopen van producten of diensten waarmee je in je eigen behoeften voorziet.

Zelfvoorziening

Je produceert zelf producten of diensten die je nodig hebt.

Productie

Het maken van producten of leveren van diensten voor anderen met het doel winst te maken.

Schaarste ontstaat doordat middelen < behoeften.




Schaarste

Je hebt niet genoeg middelen om in al je behoeften te voorzien.

1.1 Is er genoeg voor iedereen?

Middelen

Tijd en geld.

Hierdoor moet je keuzes maken: hoe besteed je je geld en tijd?


Overschot op de begroting


Budget

Hoeveelheid geld waarover je in een bepaalde periode kunt beschikken.

1.2 Hoe besteed jij je geld?

Begroting

Overzicht van verwachte inkomsten en uitgaven in een bepaalde periode.

Om zicht te krijgen op de mogelijkheden om je geld te besteden, maak je een begroting.



1.2 Hoe besteed jij je geld?

Je uitgaven kun je onderverdelen in drie categorieën:


  • Vaste lasten

Uitgaven voor een vast bedrag die elke periode terugkomen (bijvoorbeeld: huur, gas en elektra, abonnementen, verzekeringen).


  • Dagelijkse uitgaven

Regelmatige uitgaven die te maken hebben met de kosten voor levensonderhoud. Het bedrag kan per keer verschillen (bijvoorbeeld: eten en drinken, huishoudelijke artikelen en persoonlijke verzorging).


  • Incidentele uitgaven

Uitgaven die af en toe voorkomen, vaak is het een groter bedrag (bijvoorbeeld: aanschaf van kleding, huishoudelijke apparaten en vakanties).



1.2 Hoe besteed jij je geld?

De homo economicus bestaat niet.

>> Er is sprake van begrensde rationaliteit. Mensen

hebben beperkte informatie, tijd en denkkracht.


>> Om toch keuzes te maken gebruiken mensen

heuristieken (vuistregels).


>> Heuristieken zijn vaak nuttig, maar ze kunnen ook

leiden tot verkeerde keuzes.

Begrensde rationaliteit

Doordat mensen te weinig informatie, denkkracht en tijd hebben kunnen ze nooit een volledig rationele beslissing nemen.

Heuristiek

Vuistregels waarmee mensen beslissingen nemen.

1.2 Besteding van je budget

Hoe wordt gedrag van consumenten gestuurd?



  • Nudge

Een duwtje in de gewenste richting.



  • Framing

Het bewust gebruiken van woorden die positieve of negatieve associaties oproepen.



1.2 Hoe besteed jij je geld?

Je bestedingsbedrag wordt beïnvloed door de hoogte van je inkomen.


In Nederland leeft meer dan 5% van de bevolking onder de armoedegrens.



Inkomensverschillen

Verschillen in hoeveel mensen verdienen.

Vermogensverschillen

Verschillen in hoeveel mensen bezitten.

Armoedegrens

Inkomen waaronder je in Nederland als zelfstandig huishouden in armoede leeft.

Slide titel

Productiefactoren

De middelen natuur, kapitaal, arbeid en ondernemerschap, die ingezet worden voor de productie van goederen.

Om te kunnen produceren, heb je productiemiddelen nodig. Dit noem je productiefactoren.

Bij elke productiefactor hoort een beloning.




Investeren

De aanschaf van kapitaalgoederen met als doel hier geld mee te verdienen.

De omvang van de productie per arbeider per tijdseenheid in stuks of in euro’s.

Mensen die zich specialiseren, kunnen beter of sneller produceren dan anderen. Zij hebben een hogere arbeidsproductiviteit.





Dit kun je berekenen met de volgende formule:





1.3 Produceren

Kapitaalintensieve productie

Bij het productieproces wordt relatief veel kapitaal en weinig arbeid gebruikt.

Door de juiste verdeling van productiefactoren (zoals kapitaal en arbeid) kun je de arbeidsproductiviteit verhogen.





Arbeidsintensieve productie

Bij het productieproces wordt relatief veel arbeid en weinig kapitaal gebruikt.

1.3 Produceren

De economie is op te delen in vier sectoren: