PDO 4 april
1 / 21
Onderdelen in deze les
Slide 1 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 2 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
TOS en woordenschat
Slide 3 - Woordweb
Deze slide heeft geen instructies
Slide 4 - Tekstslide
Kinderen met TOS hebben vaak moeite met het op tijd ophalen van woorden uit het geheugen, ook wel woordvindingsmoeilijkheden genoemd. De woorden zijn niet zo stevig opgeslagen in het mentale lexicon en daardoor minder goed toegankelijk.
De meeste jonge kinderen leren als vanzelf de woorden van hun omgevingstaal. Het leren van woorden kan worden beschouwd als het resultaat van een voortdurend samenspel tussen omgeving en kind. Belangrijke voorwaarde is dat kinderen voldoende toegang hebben tot verbale en non-verbale informatie uit de omgeving. In principe is de omgeving vol van belangrijke aanknopingspunten voor woordleren, in elk geval als een kind opgroeit in een familie waar regelmatig met elkaar gesproken wordt. Hoe vaker en gevarieerder ouders met hun kind praten, hoe groter de woordenschat. Gedurende de eerste twee levensjaren worden kinderen steeds handiger in het gebruik van informatie uit de omgeving. Aanvankelijk leren kinderen woorden terloops, ofwel ‘impliciet’. Dat wil zeggen dat nieuwe woorden – bedoeld of onbedoeld – in een betekenisvolle context worden genoemd die voor het kind aanleiding is om het woord te leren. Later, vanaf een leeftijd van ongeveer twee jaar leren kinderen woorden steeds meer via situaties waarin iemand een woordbetekenis uitlegt: dan krijgt het woordleren een meer expliciet karakter.
Wat kun je van deze 3 vruchten zeggen?
A
Uit alledrie kan een nieuwe boom groeien
B
Alleen uit de appel en lijsterbes kan een nieuwe boom groeien
C
De kokosnoot hoort niet in dit rijtje thuis. Het is zoiets als een knol
D
alleen de appel kan door de mens gegeten worden
Slide 5 - Quizvraag
Diepere woordbetekenis is nodig. Kinderen moeten weten dat het alledrie vruchten zijn, waaruit een plant kan groeien. Ze moeten de abstracte woordbetekenis van groeien weten, (voortkomen uit) niet groter worden. Ze moeten de juiste betekenis toekennen aan het woord knol. Diepe woordbetekenis is van belang.
Slide 6 - Tekstslide
Laten we eens even stilstaan bij de kennis van afzonderlijke woorden. Neemt u om te beginnen eens uw eigen kennis van de volgende woorden onder de loep:
‘poes’, ‘tapir’, ‘obligatie’, ‘boek’, ‘internet’, ‘chromosoom’. Kent u alle woorden even goed? Waarschijnlijk niet. Bij het ene woord heeft u in de loop der tijd meer
betekenisaspecten verworven dan bij het andere. Nu is het in het dagelijks leven niet erg dat we woorden als ‘tapir’, ‘chromosoom’ en ‘obligatie’ minder goed
kennen. Maar in onderwijssituaties is dat anders. In veel lessen worden hoge eisen aan woordkennis gesteld. Het is lang niet voldoende als kinderen slechts ongeveer weten waar het over gaat in plaats van de oppervlakkige betekenistoekenning, is diepe woordkennis noodzakelijk
Slide 7 - Tekstslide
Een nieuw inzicht op het gebied van woordenschat is, dat woordenschat ook een rol speelt bij
het leren lezen. Als beginnende lezers woorden die ze moeten decoderen kennen, hebben ze
daarbij profijt van hun woordenschat. Onderzoek laat zien, dat beginnende lezers veel moeite
hebben met het lezen van woorden die niet tot hun woordenschat behoren.
Goed woordenschatonderwijs?
Slide 8 - Woordweb
Deze slide heeft geen instructies
Slide 9 - Tekstslide
Dus de kans dat woorden geleerd worden is het grootst, als je woorden uitlegt (expliciet) en de uitgelegde woorden veel gebruikt (impliciet). Bij jonge kinderen met een TOS is het raadzaam om goed in gaten te houden of de verbinding tussen expliciete en impliciete instructie voldoende vaak tot stand komt. Want zij hebben moeite met het koppelen en opslaan van woord en betekenis.
Slide 10 - Video
Deze slide heeft geen instructies
Slide 11 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 12 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 13 - Tekstslide
• Kinderen kunnen een tekening of een knutselwerk maken bij de woorden, dit kan met hen afgesproken worden bij de aanbieding.
• Of er zijn vooraf plaatjes gemaakt van de themawoorden op kaartjes.
• Beide vormen kunnen naast elkaar bestaan; er zijn plaatjes aanwezig en/ of kinderen maken een tekening of knutselwerk.
• De leerkracht kan ook tijdens de aanbieding een tekening maken.
Kinderen kunnen betrokken worden bij het verzamelen van voorwerpen.
Dit verlevendigt het werken met het woordweb.
• De zelfstandige naamwoorden zijn voorzien van het lidwoord de of het.
Het lidwoord de wordt rood geschreven en het lidwoord het blauw.
• Eventueel kunnen kaartjes van de woorden gemaakt worden, waarmee activiteiten zoals memorie gedaan kunnen worden.
Slide 14 - Video
Deze slide heeft geen instructies
Slide 15 - Video
Deze slide heeft geen instructies
Slide 16 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 17 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 18 - Video
Deze slide heeft geen instructies
Slide 19 - Video
Deze slide heeft geen instructies
Slide 20 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 21 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
