communicatie periode 3 les 2

• Ethiek
• MBO
• Studiejaar 1

beroepscode en ethiek

Doelen

• De student kan aan het einde van de les vertellen wat de begrippen: beroepshouding, grondhouding en beroepscode inhouden
• De student kan aan het einde van de les uitleggen wat het vak "Ethiek" inhoudt
• De student kan aan het einde van de les de begrippen normen en waarden in eigen woorden uitleggen.
• De student kan aan het einde van de les professionele eigenschappen bij zichzelf herkennen.

Wat versta jij onder 'beroepshouding'?

Beroepshouding

Het is belangrijk dat je als beroepskracht MZ over de juiste beroepshouding beschikt. Je bent namelijk niet vrij in je houding. De basis voor je beroepshouding is je grondhouding. Die heb je je in de loop van je leven eigen gemaakt. Omdat je grondhouding helemaal bij jou hoort, kun je die niet scheiden van je beroepshouding.

Beroepscode

De beroepscode voor sociaal-agogisch werkers van Phorza/NVMW geeft duidelijke richtlijnen voor de beroepshouding van de beroepskracht MZ. De beroepscode geeft duidelijk aan welke waarden sociaal-agogisch werkers in hun beroepsuitoefening belangrijk vinden, te weten: integriteit, betrokkenheid, rechtvaardigheid, een goed gevoel voor verhoudingen en relaties, respect, vertrouwelijkheid, assertiviteit, zelfbeschikking, representativiteit en empathie.

Grondhouding

Je grondhouding is de basishouding die bij jouw persoonlijkheid hoort en onlosmakelijk verbonden is met jouw persoonlijke waarden en normen. Je grondhouding is zichtbaar in je gedrag. Vooral het ethische aspect van je houding is belangrijk en van invloed op je beroepshouding. Het gaat hierbij om de vraag wat je wel en geen goede handelwijze vindt.

De ethische optiek

• Onderscheid tussen ethiek en moraal:
• Moraal: waarden en normen
• Ethiek: het nadenken over die waarden en normen én:
• Hoe behoren mensen te leven?
• Ethiek is ook: hoe je naar de werkelijkheid kijkt
• Het is dus een bepaalde optiek. 

Casus

Lees de casus

Janice is een nieuwe stagiaire op een dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking. Vandaag ontmoet ze voor het eerst haar stagebegeleider Willem. Willem staat bij de deur om haar een warm welkom te heten. Enthousiast steekt hij zijn hand naar haar uit. Janice fronst, kijkt naar beneden en loopt direct door naar de teamkamer. Willem staat met zijn nog uitgestoken hand in de deuropening. Vol verbazing kijkt hij Janice na terwijl ze de teamkamer inloopt. 

Opdracht casus

• Bespreek in tweetallen wat je van het gedrag van Janice vindt en waarom.
• Schrijf dit op
• We bespreken het na met de groep.

Waarden

Een waarde is iets dat belangrijk is, iets van ‘waarde’. Iets dat je wenselijk vindt, iets wat je na wilt streven. Een waarde is meestal één enkel woord, bijvoorbeeld: eerlijkheid, hulpvaardigheid, vriendelijkheid enz.

Waarden kun je omschrijven als de idealen of overtuigingen van een groep mensen. Zaken die belangrijk worden gevonden en het nastreven waardig zijn. Vanuit waarden ontstaan gedragsregels (normen). Vandaar dat deze twee woorden zo vaak samen worden gebruikt.

Normen

Als je de waarde nastreeft dan gedraag je je op een bepaalde manier. Dat noemen we dan de norm, bijvoorbeeld: 

Waarde = eerlijkheid -> Norm = niet liegen

Waarde = hulpvaardigheid -> Norm = anderen helpen

Waarde = vriendelijkheid -> Norm = aardig zijn

Een norm is een gedragsregel

Er kunnen meerdere normen (gedragsregels) worden toegeschreven aan een bepaalde waarde.  

Voorbeeld beleefdheid -> 

1 . Als iemand je helpt met iets, bedank je die persoon. 

2. Als er oudere mensen in de trein instappen sta je voor diegene op. Enzovoort

Opdracht

• Op het bord komen telkens twee normen te staan.
  
• Schrijf op welke jij het belangrijkst vindt.

Welke vind jij het belangrijkst?

Je moet rationele beslissingen nemen

Je mag je door je gevoel laten leiden

Welke vind jij het belangrijkst?

Je moet steeds naar verbetering streven

Je mag het kalm aan doen

Welke vind jij het belangrijkst?

Je moet je aan de regels houden

Je mag van de groepsnormen afwijken

Welke vind jij het belangrijkst?

Je moet het belang van de groep voor je eigen belangen zetten

Je mag voor jezelf opkomen

Welke vind jij het belangrijkst?

Je moet open staan voor andersdenkenden

Je moet een meerderheids-besluit accepteren en uitvoeren

Welke vind jij het belangrijkst?

Je moet je van anderen onderscheiden

Je moet anderen betrekken bij beslissingen

Welke vind jij het belangrijkst?

Alles moet bespreekbaar zijn

Je mag niet roddelen

Op het bord komt een lijst met waarden te staan.
Kies de 3 waarden die jij het belangrijkst vindt.

Bespreek waarom deze waarde belangrijk zijn voor de studenten en welke normen hieraan verbonden zijn. Wat nemen zij hiervan mee naar de praktijk? 

Tekstaandacht - behulpzaamheid - betrouwbaarheid bescheidenheid - betrokkenheid - plezier dankbaarheid - discipline - eerlijkheid - respect

duidelijkheid - eenvoud - eigenheid - flexibiliteit geduld - gehoorzaamheid - gelijkwaardigheid humor - veiligheid - liefde - loyaliteit - loslaten onafhankelijkheid - orginaliteit - openheid optimisme - rationaliteit - rechtvaardigheid toewijding - tolerantie - vertrouwen - zorgzaam verantwoordelijkheid - zelfstandigheid

Wat zijn waarden?

1. Wat JIJ belangrijk vindt in het leven
2. Hetzelfde als normen
3. Regels die de wet bepaalt
4. Wat anderen belangrijk vinden

Waarden zijn cultuur- en persoonsafhankelijk 

Wat zijn normen?

1. Gezondheid
2. Waarden
3. Alles in de maatschappij
4. Geschreven en ongeschreven regels

Beroepshoudingsaspecten

In de beroepshouding van een beroepskracht MZ gaat het om verschillende houdingsaspecten. Je bent betrokken, hebt een empathische houding en benadert de cliënt respectvol. Je bent eerlijk en oprecht en hebt een positieve en professionele uitstraling. Afhankelijk van wat de situatie vraagt treedt je meteen handelend op of wacht je het juiste moment af om te doen wat nodig is.

Geef studenten 1 minuut de tijd om het begrip te lezen. Geef aan dat je hierna willekeurig studenten gaat vragen om voorbeelden en het begrip in eigen woorden uit te leggen. 

Welke professionele eigenschappen herken je bij jezelf? Benoem er 3.

Opdracht

Boek: Thieme Meulenhoff; Communicatie en ondersteuning

Module 1

Lees paragraaf 2.1 t/m 2.3  en maak de verwerkingsopdrachten niveau 4  1 t/m 8

Wat neem je mee van deze les?