Thema 1: Planten Basisstof 2 Bladeren

1.2     Wortels en stengels
1 / 27
volgende
Slide 1: Tekstslide
BiologieMiddelbare schoolvmbo g, t, mavoLeerjaar 4

In deze les zitten 27 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 1 video.

Onderdelen in deze les

1.2     Wortels en stengels

Slide 1 - Tekstslide

Lesdoelen 
  • Je kunt in afbeeldingen vaatbundels, houtvaten en bastvaten benoemen en je kunt de functie van deze delen beschrijven.
  • Je kunt beschrijven hoe planten stevigheid verkrijgen.
  • Je kunt beschrijven hoe opname en transport van water en mineralen bij planten plaatsvinden en je kunt het belang hiervan voor de fotosynthese beschrijven.

Slide 2 - Tekstslide

Functies wortels 
  • De plant vastzetten in de bodem.
  • Het opnemen van water met mineralen (voedingszouten)
    uit de bodem.
  • Opslag van reservestoffen in de  wortels.


Slide 3 - Tekstslide

Functie stengels 
  • Stengels geven stevigheid aan planten en dragen bladeren en bloemen
  • Transport van water en  voedingsstoffen (mineralen)
  • Opslag reservevoedsel.

Slide 4 - Tekstslide

Vaatbundels 
  • Zorgen voor transport in (zaad)planten
  • Een groepje vaten; lange buisjes die van de wortels tot in de bladeren lopen
  • Er zijn 2 soorten vaten:
       Houtvaten en Bastvaten

Slide 5 - Tekstslide

Houtvaten 
  • Vervoeren water met mineralen   van de wortel naar de bladeren 
      (Houtvaten - omHoog)
  • In bladeren liggen de Houtvaten   Hoog en de bastvaten laag.
  • In de stengel liggen ze aan de binnenkant (in het Hart)
  • Om de vaatbundels liggen vezels voor stevigheid

Slide 6 - Tekstslide

Bastvaten 
  • Vervoeren water met energierijke stoffen van de bladeren naar alle delen van de plant (Beneden)
  • In bladeren liggen de  bastvaten   aan de onderkant
  • In de stengel liggen ze aan de   Buitenkant

Slide 7 - Tekstslide

Houtvaten:

- Liggen  in de bladeren aan de bovenzijde


- Ligging: in de wortel en stengel aan de binnenkant


- Transport van water en mineralen

- Transport van water en mineralen via de wortels naar de bladeren, stengels, bloemen en knoppen.

Bastvaten:

- Liggen in de bladeren aan de onderzijde


- Ligging: in de wortel en stengel aan de buitenkant


- Transport van water en assimilatieproducten

- Transport van water en energierijke stoffen van het blad naar alle delen

Slide 8 - Tekstslide

Slide 9 - Tekstslide

Bouw van houtvaten en vezels 
  • Houtvaten
Boven elkaar dode houtcellen.
De verticale celwanden zijn verdikt(cellulose en houtstof)
cellulose + houtstof = stevigheid
De dwarswanden zijn verdwenen
  • Vezels : zijn hetzelfde opgebouwd als houtvaten alleen de wand is nog dikker!!! 

Slide 10 - Tekstslide

         Bastvaten 
  • Boven elkaar liggende levende cellen.

  • Openingen in de dwarswanden tussen de cellen, hierdoor kunnen de stoffen door de bastvaten worden vervoerd.

Slide 11 - Tekstslide

Slide 12 - Tekstslide

Stevigheid door houtcellen en vezels
  • Houtcellen en vezels spelen ook een rol voor de stevigheid van de plant.
  • Houtcellen en vezels zijn stevig dankzij de celwanden. 
  • De celwanden van de houtcellen bestaan uit houtstof en cellulose.
  • De celwanden van de vezels           bestaan uit houtstof en cellulose.
  • Bij uitdroging blijven delen van houtstof en vezels toch stevig.

Slide 13 - Tekstslide

De opperhuidcellen van de wortels worden uitstulpingen genoemd. 

Via de celwanden van de opperhuidcellen wordt het water en mineralen opgenomen. 

Slide 14 - Tekstslide

Transport water en mineralen
Het water van kan van beneden naar boven door 2 oorzaken:
  • Zuigkracht door verdamping in de bladeren
  • Worteldruk; de wortels van de plant persen het water omhoog

Slide 15 - Tekstslide

Opname en transport
* Wortels nemen water en mineralen op via de celwanden van de wortelharen

* Wortels, stengels en bladeren transporteren water en mineralen door houtvaten
- Vooral door zuiging van de bladeren
- Ook een beetje door worteldruk

Slide 16 - Tekstslide

Houtvaten
  • Sapstroom omhoog
  • Klein beetje wateropname door worteldruk 
  • Meeste watertransport door verdamping/zuiging van de bladeren 
    (capillaire werking)

Slide 17 - Tekstslide

Slide 18 - Video

Welke stoffen neemt de plant waar op en hoe?
Huidmondjes
Wortelharen
Koolstofdioxide
Water
Mineralen

Slide 19 - Sleepvraag

Een vaatbundel bestaat uit ...
A
houtvaten en nerfvaten
B
bastvaten en suikervaten
C
houtvaten, suikervaten en nerfvaten
D
bastvaten en houtvaten

Slide 20 - Quizvraag

Waar zitten luizen op een blad?
A
houtvaten
B
vaatbundel
C
bastvaten

Slide 21 - Quizvraag

Wat vervoeren de houtvaten?
A
water en mineralen
B
water en glucose
C
water en zuurstof
D
water

Slide 22 - Quizvraag

Bastvaten vervoeren....
A
van de wortel naar de bladeren
B
van de bladeren naar de wortel

Slide 23 - Quizvraag

Bastvaten bevinden zich aan de .......... van een blad.
A
onderkant
B
bovenkant

Slide 24 - Quizvraag

Transport omhoog in een stengel komt o.a. door....
A
spierkracht
B
zwaartekracht
C
verdamping van water uit de huidmondjes
D
zuigkracht van de bastvaten

Slide 25 - Quizvraag

Een peen is een verdikte wortel die reservestoffen bevat.
Hoe komen de reservestoffen in de peen?
A
via bastvaten
B
via houtvaten
C
via haarvaten
D
via wortelharen

Slide 26 - Quizvraag

1.2     Wortels en stengels
Opdracht 11 t/m 17

Slide 27 - Tekstslide