§ 2.3 Massa en volume

• Scheikunde
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

 § 2.3 MASSA EN VOLUME

Lesplanning

• Herhaling § 2.1 en § 2.2
• Meedoen met laptop in lessonup
  
• Uitleg § 2.3
• meeschrijven met berekeningen
  
• mk en lr § 2.1 tm § 2.3
• Aan het einde van de les proefjes 
  

Een suspensie is een

1. Mengsel van twee vloeistoffen
2. Mengsel van twee vaste stoffen
3. Mengsel van een vloeistof en een vaste stof
4. Een zuivere stof

Zijn de zinnen juist of onjuist?
I Een oplossing is altijd helder.
II Een suspensie is doorzichtig.

1. Beide zinnen zijn juist
2. Zin I is onjuist, zin II is juist
3. Zin I is juist, zin II is onjuist
4. Beide zinnen zijn onjuist

Zijn de zinnen juist of onjuist?
I Een suspensie is altijd troebel.
II Een oplossing is altijd een mengsel.

1. Beide zinnen zijn juist
2. Zin I is onjuist, zin II is juist
3. Zin I is juist, zin II is onjuist
4. Beide zinnen zijn onjuist

Jan heeft twee reageerbuisjes. In het eerste doet hij zout en in het tweede zand. Hij vult de reageerbuisjes vervolgens met water en schudt ze goed.
Hoe noem je mengsels die zo ontstaan?

1. in beide reageerbuisjes zit een suspensie
2. in eerste reageerbuisje zit een suspensie, in de tweede een oplossing
3. in eerste reageerbuisje zit een oplossing, in de tweede een suspensie
4. in beide reageerbuisjes zit een oplossing

Sinaasappelsap met vruchtvlees is een ...?

1. Oplossing
2. Suspensie
3. smerig

Je kunt geur- en smaakstoffen uit plantendelen halen door ze in een geschikt oplosmiddel te leggen.
Hoe noem je deze manier om stoffen uit planten te winnen?

1. filtreren
2. extraheren
3. oplossen

Wat is het residu als je koffiezet met een koffiezetapparaat?

1. de gemalen koffie die je uit het pak in het filter schept
2. het hete water dat op de gemalen koffie druppelt
3. pas gezette koffie in de kan onder het filter
4. het koffiedik wat in het filter achter blijft

Wat is het filtraat als je koffiezet met een koffiezetapparaat?

1. de gemalen koffie die je uit het pak in het filter schept
2. het hete water dat op de gemalen koffie druppelt
3. pas gezette koffie in de kan onder het filter
4. het koffiedik wat in het filter achter blijft

Welke afbeelding is een bekerglas?

1. 
2. 
3. 
4. 

Hoe steek je de brander veilig aan? 

sleep de blokjes in de goede volgorde 

(1= controleren of de knoppen dicht zijn)

controleren of de knoppen dicht zijn

grote gele gastoevoerknop bij de tafel open zetten

lucifer aansteken

lucifer boven brander houden

gasregel knop rustig open draaien

Met de lucht toevoer ring de kleur regelen

Pauze vlam

Ruizende vlam

Blauwe vlam

Omschrijf in je eigen woorden wat het begrip stofeigenschap inhoudt.

Wat is geen stofeigenschap?
Kies uit:
Massa, Dichtheid, Kleur en Geur

Noem een stofeigenschap van ijzer.

Fasen van een stof zijn ...

1. hard, zacht, gas
2. geur, kleur, kookpunt
3. gas, vast, vloeibaar
4. stollen, verdampen en smelten

Wat is de fase van sneeuw ?

1. vast
2. vloeibaar
3. gas
4. plasma

meneerwietsma.nl

Zuivere stof of mengsel?

Zuivere stof

Mengsel

mengsel

zuivere stof

zuivere boslucht

zeewater

gedestilleerd water

coca-cola

zuurstof

kristalsuiker

gemalen koffie

melk

Leerdoelen § 2.3

• Je kunt de massa van een hoeveelheid stof bepalen.
• Je kunt het verschil tussen massa en gewicht uitleggen.
• Je kunt het volume van een hoeveelheid vloeistof bepalen.
• Je kunt de eenheden liter (=dm³) en m³ gebruiken.
• Je kunt het volume van een rechthoekig voorwerp, een cilinder en een voorwerp met een onregelmatige vorm bepalen.

Waar denken jullie aan bij
massa en volume

MASSA

• massa zegt iets over hoe zwaar iets is
  
• de eenheid van massa is kilogram of gram
  
• massa meet je met een weegschaal of balans
  

Massa of gewicht

• Massa = de hoeveelheid van een stof in kg, g, mg, ton (1000 kg)
  

• Gewicht = de kracht die wordt uitgeoefend door de massa in Newton (N)

De eenheid van
massa kan zijn...

1. Liter
2. centimeter
3. gram
4. zwaar

Massa bepaal je met een ...

1. liniaal
2. geodriehoek
3. weegschaal
4. maatcilinder

Welk symbool hoort
bij de grootheid massa ?

1. M
2. V
3. m
4. G

VOLUME

• volume zegt iets hoeveel ruimte een voorwerp inneemt 
• volume wordt ook wel eens inhoud genoemd 
  
• de eenheid van volume is liter of kubieke meter
  
• volume kun je berekenen:  lengte x breedte x hoogte
  
• of bepalen met de onderdompelmethode
  

Het symbool van
de grootheid volume is ...

1. V
2. L
3. v
4. cm​3​​

Welke eenheid
hoort bij volume?

1. kilo
2. Liter
3. gram
4. seconde

Wat is een ander
woord voor volume?

1. oppervlakte
2. maat
3. inhoud
4. grootte

Omrekenschema's massa en volume

Hoeveel gram is 1 kg?

1. 100
2. 10
3. 1000

Hoeveel kg is 500 milligram

1. 0,5
2. 0,0005
3. 5

Volume rechthoekige voorwerpen

Bij rechthoekige voorwerpen, bereken je het 

volume met:   lengte x breedte x hoogte. 

Afgekort schrijf je V = l x b x h

V = l x  b x h =     5 x 4 x 3 =   60 m³

Maatcilinder

Volume van een vloeistof aflezen

(stand aflezen op ooghoogte)

Hoe heet het meetinstrument om het volume van de vloeistof af te lezen?

Volume onregelmatige vormen

Het volume van onregelmatige voorwerpen kan je NIET bepalen met V=  l x b x h

We gebruiken dan de onderdompelmethode. 

Onderdompelmethode

Onderdompelmethode met overloopvat

Onderdompelmethode

V _eind = 24 mL

V_begin = 15 ml

V_steen = 24 - 15 = 9 mL = 9 cm³

Een rechthoekig voorwerp heeft de volgende afmetingen: l = 1 dm, b = 5 cm en h = 3 cm. Bereken het volume.

1. 15 cm3
2. 15 cm
3. 150 cm3
4. 9 cm3

Wat is de stand van de
maatcilinder:

1. 32 ml
2. 33 ml
3. 32 cm3

Hoeveel dm3 zit er in 1 liter?

1. 1
2. 10
3. 0,1

Volume berekenen van een cilinder

Een cilinder heeft een hoogte van 2 m en een diameter van 8,2 cm. Bereken het volume.

V = pi x r2 x h

h = 2m = 200 cm

V = pi x (8,2)2 x 200

V = 42248, 14 cm3

Omrekenschema's UIT JE HOOFD LEREN!

In je boek kan je dit oefen met de een v-trainer. 

Aan de slag

Afronden § 2.1 en/ of § 2.2

Leren § 2.3

Maken opgaven 1 t/m 14

Alles af? 

Proef 4 en 5