les 3: Weespers en de locaties: cluster 2
De rol van Weespers in de Tweede Wereldoorlog
Opbouw van project: mijn rol als projectleider
terugblik Weespers
Onderzoek naar de locaties
Lesduur is: 80 minOnderdelen in deze les
De rol van Weespers in de Tweede Wereldoorlog
Opbouw van project: mijn rol als projectleider
terugblik Weespers
Onderzoek naar de locaties
Leerdoelen
Aan het einde van de les kun je uitleggen wat er met bepaalde "Weespers" gebeurde in oorlogs tijd
Daarnaast heb je diverse locaties opgezocht in Weesp en kun je de informatie koppelen aan de Weespers.
Wat weet je al over de rol van Weespers in de Tweede Wereldoorlog?
Tewerkgesteld in Duitsland: In 1943 moest hij verplicht werken in een wapenfabriek.
Ondergedoken: Hij keerde in 1944 met verlof terug naar Nederland en dook onder.
Verzet: Hij sloot zich aan bij het verzet in Amsterdam. Hij hielp onder andere met het verspreiden van bonkaarten en het vervalsen van persoonsbewijzen.
Verraden: Kor werd verraden en vastgezet in het Huis van Bewaring in Amsterdam.
Executie: Op 24 oktober 1944 werd hij samen met 28 andere verzetsstrijders geëxecuteerd op de Apollolaan in Amsterdam
Beroep: Hij was kolenhandelaar in Weesp.
Familie: Hij was getrouwd met Alie en had een dochter van twee, Plony.
Persoonlijkheid: Jan werd omschreven als een vrolijke man die anderen aan het lachen maakte.
Leeftijd: Toen de oorlog begon, was hij eind twintig
Wat gebeurde er met hem tijdens de oorlog?
Soldaat: Jan moest als soldaat Nederland verdedigen tegen de Duitse soldaten.
Slag om de Grebbeberg: Hij raakte op 10 mei 1940 zwaargewond aan zijn hoofd.
Overleden: Op 19 mei 1940 overleed hij aan zijn verwondingen in een noodhospitaal.
Eerste gesneuvelde soldaat: Jan van Gent was de enige soldaat uit Weesp die tijdens de meidagen van 1940 sneuvelde.
Herdenking: Zijn naam wordt elk jaar op 4 mei genoemd om hem en andere gesneuvelde Weespers te herdenken.
Emma Wonder-Menko : Ze had een chique modezaak in de Nieuwstraat 10 in Weesp.
Levi Wonder : Hij was een Joodse slager en veehouder met een slagerij in de Slijkstraat 20.
Beide woonden in Weesp en behoorden tot de Joodse gemeenschap
Wat gebeurde er met hen tijdens de oorlog?
In april 1942 moesten Emma, haar familie, Levi en zijn gezin, en bijna alle andere Joodse inwoners van Weesp, gedwongen verhuizen naar Amsterdam.
Vanuit Amsterdam werden ze gedeporteerd naar concentratiekampen.
Emma : Zij en haar familie werden in 1943 naar kamp Westerbork gestuurd en daarna naar Sobibor, waar ze bij aankomst werden vermoord.
Levi : Hij werd in 1942 vermoord in Auschwitz, net als zijn vrouw en dochter.
Van de 68 Joodse inwoners van Weesp zijn er 58 omgekomen
Meester Arend Bouhuijs
Naam: Arend Bouhuijs (1890-1958)
Beroep: Een geliefde onderwijzer in Weesp.
Persoonlijkheid: Hij stond bekend als een stille kracht van verzet tegen de Duitse bezetting.
Wat gebeurde er met hem tijdens de oorlog?
Openlijk verzet: Meester Bouhuijs kwam openlijk op voor de Joodse inwoners van Weesp.
Hulp aan Joden: Toen de ruit van een Joodse winkel werd ingegooid, zamelde hij geld in om de schade te vergoeden.
Respect voor Joden: Hij leerde zijn leerlingen om Joden die de gele ster droegen met respect te begroeten.
Afscheid: Hij ging naar het station om afscheid te nemen van Joodse stadsgenoten die gedwongen moesten verhuizen.
Gevolg: Door zijn acties werd hij bespot in een antisemitisch tijdschrift, wat leidde tot zijn ontslag
Samenwerking met de bezetter
Wie waren zij?
Jan Brouwer: Hij was een NSB-burgemeester van Weesp van 1942 tot 1945. Naast Weesp was hij ook waarnemend burgemeester van Muiden en Nederhorst den Berg. Na de bevrijding werd hij gearresteerd en veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf.
J.C. Wijnand
Beter bekend als 'Beertje' Wijnand, was hij een journalist en de hoofdredacteur van de Weesper Courant. Ook hij was lid van de NSB. Hij werd spottend 'Beer' en 'Beertje' genoemd vanwege zijn postuur en gedrag.
Wat gebeurde er met hen tijdens de oorlog?
Jan Brouwer werd in 1942 door de Duitsers aangesteld als burgemeester. Hij vulde belangrijke functies met partijgenoten om zo de bevolking onder de duim te houden. Hij was medeverantwoordelijk voor de anti-Joodse maatregelen die veel levens kostten.
J.C. Wijnand
misbruikte zijn positie als journalist om haat en propaganda te verspreiden. Hij schreef voor het antisemitische weekblad 'De Misthoorn' en begon een haatcampagne tegen meester Bouhuijs. Wijnand vluchtte na dolle dinsdag in 1944 naar Duitsland, maar werd na de oorlog in Groningengearresteerd. Hij overleed in 1958.
Locaties
Wilhelminastraat
Nieuwstraat 10
Slijkstraat 20
De Synagoge
Kamp De Roskam
Buitenveer 60:
Stadhuis:
Aan de slag
Je krijgt weer een onderwerp (locatie), maar de opdrachten bij deze locatie. Werk de antwoorden goed uit.
Gebruik de bronnen die je krijgt op papier en gebruik de informatie van je klasgenoten wat in classroom staat.
Gebruik internet om achter meer informatie te komen
Klaar?
Tijd voor verdieping (classroom) lessonup/artikelen
Kijk de filmpjes over de Weespers in oorlogstijd
Afronding
Korte uitwisseling van locaties
