Brandstoffen en energie (Scheikunde havo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Scheikunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introductie

Terugblik met twaalf vragen over biobrandstof, fermentatie, emissies, kraken, kringloop, levenscyclus en fracties, met een invulzin en een volgorde.

Een olieraffinaderij 's nachts in Mina al-Ahmadi, Koeweit

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · TECHNOLOGIE · BRANDSTOFFEN

Quiz

Terugblik: Brandstoffen en energie

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Grubb / Wikimedia Commons, publiek domein

Welke brandstof is een biobrandstof?

A

Benzine uit gekraakte aardolie

B

Aardgas uit een gasveld

C

Diesel uit ruwe olie

D

Ethanol uit gefermenteerde suiker

Ethanol uit suiker is gemaakt uit biomassa. De andere drie zijn fossiel. Syllabus T2.1 en T2.2.

Vul in

Bij fermenteren maakt gist ethanol uit suiker; bij vergisten maken bacteriën biogas.

fermenteren

ethanol

vergisten

kraken

methaan

Begrippen van de dia Energie winnen uit biomassa: fermenteren (gist, C₆H₁₂O₆ → 2 C₂H₅OH + 2 CO₂) en vergisten (bacteriën zonder zuurstof, biogas). Syllabus T2.1.

Zwavel verbrandt tot SO₂. Geef de reactievergelijking.

S(s) + O₂(g) → SO₂(g). Kloppend: 1 S en 2 O links en rechts. Verwachte fout: SO₃ of een coëfficiënt toevoegen. Syllabus T2.2.

Een raffinaderij heeft te veel stookolie en te weinig benzine. Wat helpt?

A

De stookolie nog een keer destilleren

B

De stookolie kraken tot kleinere moleculen

C

De stookolie mengen met het residu

D

De stookolie verbranden in de oven

Kraken splitst de grote moleculen van stookolie in kleinere, zoals die van benzine. Opnieuw destilleren scheidt alleen en maakt geen kleinere moleculen. Verwachte fout: kraken verwarren met destilleren. Syllabus T2.2.

Waarom is verbranden van hout ongeveer CO₂-neutraal?

A

De CO₂ nam de boom eerder uit de lucht op

B

Hout geeft bij verbranden geen CO₂ af

C

Hout heeft een lagere C/H-verhouding dan aardgas

D

Hout bevat geen koolstof uit de lucht

De koolstof in hout is met CO₂ uit de lucht opgenomen, dus bij verbranden gaat die weer terug: kringloop. Neutraal geldt bij benadering, want de keten kost ook CO₂. Verwachte fout: denken dat hout geen CO₂ afgeeft. Syllabus T2.2.

Zet op volgorde: de koolstofkringloop bij hout

1

Planten nemen CO₂ uit de lucht op

2

CO₂ komt terug in de lucht

3

De boom bouwt biomassa op

4

Het hout wordt verbrand

Volgorde zoals de bovenste kringloop in de animatie. Syllabus T2.2.

Wat is een emissie?

A

Een stof die wordt gewonnen uit aardolie

B

Een stof die bij verbranding wordt gebruikt

C

Een stof die in het milieu terechtkomt

D

Een stof die in de bodem wordt vastgelegd

Emissie: stof die bij een proces in lucht, water of bodem terechtkomt, zoals CO₂, NOx en SO₂. Syllabus T2.2.

Welke stof zorgt vooral voor het versterkte broeikaseffect?

A

SO₂

B

CO₂

C

NOx

D

N₂

CO₂ uit verbranding versterkt het broeikaseffect. SO₂ en NOx horen bij andere milieueffecten (zure depositie, smog), zie Milieu en duurzaamheid. Syllabus T2.2.

Een fabriek maakt biodiesel met stroom uit steenkool. Wat volgt hieruit?

A

Het is dan geen biobrandstof meer

B

De CO₂ uit de diesel telt dubbel

C

De brandstof krijgt een hogere C/H-verhouding

D

De CO₂-winst is kleiner dan het lijkt

De levenscyclus telt: stroom uit steenkool geeft extra CO₂, dus de winst ten opzichte van fossiele diesel is kleiner. Verwachte fout: denken dat het etiket biobrandstof alles zegt. Syllabus T4.1.

Welk gas is het brandbare hoofdbestanddeel van biogas?

A

Waterstof

B

Koolstofmonoxide

C

Ethanol

D

Methaan

Biogas bestaat vooral uit methaan (CH₄) en CO₂. Ethanol komt uit fermentatie en is een vloeistof. Syllabus T2.1.

Noem een bezwaar tegen biobrandstof uit mais.

Bijvoorbeeld: de grond en het gewas kunnen niet voor voedsel worden gebruikt, of landgebruik en kunstmest drukken op natuur en klimaat. Alle onderbouwde bezwaren zijn goed. Syllabus T4.2.

Wat is een fractie bij gefractioneerde destillatie?

A

Een zuivere stof met één bepaalde formule

B

Een mengsel met ongeveer hetzelfde kookpunt

C

Een mengsel met dezelfde C/H-verhouding

D

Een stof die uit het kraken ontstaat

Een fractie is nog een mengsel, van moleculen met kookpunten dicht bij elkaar. Verwachte fout: denken dat een fractie een zuivere stof is. Syllabus T2.2.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · TECHNOLOGIE · BRANDSTOFFEN

Goed gedaan!

Je kunt brandstoffen vergelijken op CO₂ per joule, emissies en koolstofkringloop, olieraffinage uitleggen en een voorstel beoordelen met de levenscyclus. Kijk de vragen na die fout gingen en zoek het onderdeel op in les 1.