Optellen tot 1000
Slim optellen tot 1000
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Slim optellen tot 1000
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan getallen tot 1000 optellen en daarbij kiezen tussen handige hoofdrekenstrategieën en het onder elkaar optellen op papier.
Deze slide heeft geen instructies
Plaatswaarde herkennen
Een getal tot 1000 bestaat uit honderdtallen, tientallen en eenheden.
In 472 betekent 4 = 400, 7 = 70, 2 = 2.
Door plaatswaarde te zien, reken je sneller en netter.
Je weet dan ook welke cijfers onder elkaar moeten staan.
Leg uit dat dezelfde cijfers iets anders betekenen op een andere plek: 2 in 245 is 200, maar 2 in 452 is 2.
Tientallen en honderdtallen
30 + 40 = 70
200 + 500 = 700
320 = 300 + 20
Eerst de grote delen zien helpt bij het hoofdrekenen.
Gebruik eventueel MAB-materiaal of een getekend model van blokjes, staven en platen.
Getallen handig splitsen
Je kunt een getal splitsen in delen.
368 = 300 + 60 + 8
245 = 200 + 40 + 5
Zo kun je delen apart optellen en daarna samenvoegen.
Deze slide heeft geen instructies
Splitsen bij een som
Voorbeeld: 243 + 125
243 = 200 + 40 + 3
125 = 100 + 20 + 5
300 + 60 + 8 = 368
Je telt eerst dezelfde soorten samen op.
Benadruk de woorden: honderdtallen bij honderdtallen, tientallen bij tientallen, eenheden bij eenheden.
Hoofdrekenen: aanvullen
Soms is aanvullen slim.
Voorbeeld: 398 + 27
Van 398 naar 400 is +2.
Dan blijft van 27 nog 25 over.
400 + 25 = 425.
Laat zien dat je eerst naar een rond getal springt. Dat maakt de som eenvoudiger.
Rekenen via ronde getallen
Maak een lastig getal eerst rond.
276 + 99 = 276 + 100 - 1
276 + 100 = 376
376 - 1 = 375
Koppel deze strategie aan schatten en slim denken: 99 ligt dicht bij 100.
Wanneer kies je hoofdrekenen?
Bij getallen die je makkelijk kunt splitsen.
Bij sommen dicht bij 10, 100 of 1000.
Als je snel een uitkomst nodig hebt.
Kies een strategie die de som eenvoudiger maakt.
Voorbeelden: 250 + 130, 399 + 42, 580 + 20. Laat leerlingen zien dat niet elke som dezelfde aanpak vraagt.
Optellen met overschrijding
Soms kom je over een tiental of honderdtal heen.
Voorbeeld: 58 + 7
58 + 2 = 60, daarna +5 = 65
Voorbeeld: 390 + 40 = 430
Je gaat dan over de grens van 10-tallen of 100-tallen.
Noem dit overschrijding zonder het te ingewikkeld te maken: je 'gaat over' naar een nieuw tiental of honderdtal.
Overschrijding met splitsen
Voorbeeld: 276 + 58
58 = 50 + 8
276 + 50 = 326
326 + 8 = 334
Of: 276 + 4 = 280, daarna +54 = 334
Laat zien dat er meer dan één goede strategie kan zijn. Het doel is kiezen wat handig is.
Onder elkaar zetten
Zet eenheden onder eenheden.
Zet tientallen onder tientallen.
Zet honderdtallen onder honderdtallen.
Plaatswaarde moet kloppen, anders reken je fout.
Benadruk uitlijning. Een veelgemaakte fout is dat cijfers scheef onder elkaar staan.
Schriftelijk optellen
Voorbeeld:
247
136+
----
383
7 + 6 = 13, schrijf 3, onthoud 1
4 + 3 + 1 = 8
2 + 1 = 3
Leg rustig uit wat 'onthouden' betekent: 13 eenheden is 1 tiental en 3 eenheden.
Overschrijding op papier
Voorbeeld:
368
157+
----
525
8 + 7 = 15, schrijf 5, onthoud 1
6 + 5 + 1 = 12, schrijf 2, onthoud 1
3 + 1 + 1 = 5
Dit is het kernvoorbeeld waarin zowel een tiental als een honderdtal wordt overschreden.
Wanneer kies je papier?
Bij grotere sommen met veel stappen.
Als hoofdrekenen niet handig voelt.
Als je netjes wilt zien wat je doet.
Schriftelijk optellen helpt om overzicht te houden.
Maak het verschil duidelijk: hoofdrekenen is slim en snel, papier is overzichtelijk en veilig bij lastigere sommen.
Kies een handige aanpak
Splitsen bij overzichtelijke getallen.
Aanvullen bij sommen dicht bij 10 of 100.
Ronde getallen gebruiken bij 9, 99 of bijna 100.
Onder elkaar bij sommen met meer tussenstappen.
Een goede rekenaar kiest bewust.
Dit is de landing van de les: niet één truc leren, maar leren kiezen.
Begrippen
plaatswaarde - de waarde van een cijfer door de plek in het getal
eenheden - losse getallen, zoals 7 in 247
tientallen - groepen van tien, zoals 40 in 247
honderdtallen - groepen van honderd, zoals 200 in 247
splitsen - een getal verdelen in handige delen
aanvullen - eerst naar een rond getal rekenen
overschrijding - over een tiental of honderdtal heen gaan
Deze slide heeft geen instructies
