Grip op leren: Executieve vaardigheden en de leerkuil
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Welke leerling komt direct in je op als je denkt aan problemen met plannen, concentreren of organiseren?
Grip op leren: Executieve vaardigheden en de leerkuil
Leerdoel van deze les
Aan het einde van deze workshop kun je uitleggen wat executieve vaardigheden en de leerkuil zijn, herken je verschillende executieve vaardigheden in praktijksituaties en weet je werkvormen om deze bewust te versterken.
Wat zijn executieve vaardigheden?
Executieve vaardigheden zijn denk- en regelprocessen die ons helpen doelgericht te handelen, te plannen, te organiseren en flexibel te zijn tijdens het leren.
Waarom zijn ze belangrijk?
Zonder deze vaardigheden is het lastig om te leren, samen te werken en zelfstandig te functioneren. Onvoldoende ontwikkeling ervan kan zichtbaar zijn in gedrag, zoals uitstelgedrag of moeite met concentratie.
Executieve vaardigheden en daltononderwijs
Zelfstandigheid staat centraal
Daltononderwijs vraagt van leerlingen dat zij steeds meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leerproces. Executieve vaardigheden helpen hen om zelfstandig keuzes te maken, taken te plannen en afspraken na te komen.
Plannen en organiseren van daltontaken
Leerlingen moeten hun werk kunnen overzien, prioriteiten stellen en hun taken spreiden over de beschikbare tijd. Hiervoor zijn vaardigheden als plannen, organiseren en timemanagement essentieel.
Verantwoordelijkheid nemen voor het eigen leren
Daltononderwijs stimuleert eigenaarschap. Executieve vaardigheden helpen leerlingen om doelen te stellen, hun voortgang te bewaken en bij te sturen waar nodig.
Effectief samenwerken
Samenwerken vraagt om luisteren, afstemmen, impulsen beheersen, flexibel omgaan met ideeën van anderen en gezamenlijk doelen bereiken. Veel executieve vaardigheden spelen hierbij een belangrijke rol.
Reflecteren op het leerproces
Reflectie is een kernwaarde binnen het daltononderwijs. Metacognitieve vaardigheden helpen leerlingen na te denken over hun eigen aanpak, successen en verbeterpunten.
Omgaan met vrijheid en verantwoordelijkheid
Daltonleerlingen krijgen ruimte om keuzes te maken. Om die vrijheid goed te benutten zijn zelfregulatie, taakinitiatie en doelgericht doorzettingsvermogen nodig.
Ontwikkeling van executieve vaardigheden
Deze vaardigheden ontwikkelen zich gedurende de kindertijd en adolescentie en groeien mee met onze cognitieve ontwikkeling.
De 11 executieve vaardigheden
Het vermogen om een plan te maken en ...
Tijd inschatten, indelen en binnen een tijdslimiet werken.
Timemanagement
Plannen
organisatie
... zaken te ordenen volgens een systeem.
Metacognitie
Reflecteren op en evalueren van het eigen leerproces.
Werkgeheugen
Informatie tijdelijk vasthouden tijdens het uitvoeren van complexe taken.
Emoties sturen om doelen te bereiken en gedragscontrole te behouden.
Emotieregulatie
Even nadenken voordat je iets doet; impulsen beheersen.
Reactie-inhibitie
Lang de aandacht bij een taak houden ondanks afleidingen.
Volgehouden aandacht
Zonder uitstel aan een taak beginnen.
Taakinitiatie
Flexibiliteit
Doelgericht doorzettingsvermogen
Je gedrag aanpassen aan veranderende omstandigheden.
Doelgericht blijven werken zonder afgeleid te raken.
Welke executieve vaardigheid zie jij het vaakst terug als uitdaging bij leerlingen?
Wat als deze vaardigheden ontbreken?
Moeite met starten aan taken, zaken vergeten, snel afgeleid zijn of niet weten hoe te beginnen. Dit kan leren en functioneren bemoeilijken.
De leerkuil: waarom worstelen nodig is
De leerkuil is een metafoor voor het leerproces: leren gaat met vallen en opstaan.
Deze metafoor helpt om met leerlingen te praten over het leerproces.
Je kunt visualiseren in welke fase ze zitten en waar ze naar op weg zijn.
Executieve vaardigheden versterken
Je kunt executieve vaardigheden bewust oefenen en versterken.
