koppelteken en weglatingsstreepje

• Nederlands
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 2

Welkom!

Pak je leesboek.

Verder vandaag:

Bespreken huiswerk

Start paragraaf 4 

Aan de slag

Leestekens

Hoe zat het ook alweer? 

Punt

Aan het einde van een zelfstandige, mededelende zin:

Jan laat de hond uit. 

Komma

• Als je 2 zinnen samenvoegt tot een langere zin. De komma staat dan:
  - Tussen 2 persoonsvormen
  Toen Jan de hond zag, schrok hij.
  - Voor een voegwoord (maar, terwijl, want, etc)
  Jan zag de hond, maar hij schrok niet.
  - Voor en na een deel van een zin dat niet op zichzelf kan staan
  Jan, die nooit bang is, schrok van de hond.
• Tussen delen van een opsomming:
  Jan is bang voor honden, katten en voor de buurvrouw.

Dubbele punt

• Voor een aangekondigde opsomming:
   Jan is bang voor de volgende dieren: honden, katten en de parkiet van de buurvrouw.
• Als het tweede deel een uitleg vormt bij het eerste deel (je kunt denken: , want):
  Jan is een echte angsthaas: zelfs de buurvrouw vindt hij eng.
•  Voor de directe rede of een citaat:
  Jan zei: 'ik ben bang voor honden en katten.'

Aanhalingsteken

• Bij de directe rede of een citaat:
  Jan zei: 'ik ben bang voor honden en katten.'
  'Vanavond ga ik naar therapie voor mijn hondenangst', zei Jan.
  'Vanavond,' zei Jan, 'ga ik naar therapie voor hondenangst.'

Let op: aanhalingstekens gebruik je alleen als iemand écht iets zegt. 

Bespreken huiswerk

Opdracht 1, 2 en 4 op bladzijde 251.

Deze les gaat over een klein liggend streepje, -.

Het koppelteken of het weglatingsstreepje.

Voor allebei de tekens gebruik je hetzelfde streepje.

Spelling paragraaf 4

Je leert wanneer je het streepje moet gebruiken.

koppelteken

Uitzonderingen

Je gebruikt een koppelteken als er klinkers botsen, die ook samen een klank kunnen vormen.

bijvoorbeeld:

auto + ongeluk = auto-ongeluk 

koppelteken

Samenstellingen schrijf je in principe aan elkaar.

bijvoorbeeld:

voetbal + competitie = voetbalcompetitie

tentamen + stress =  tentamenstress

politie + academie

1. politie academie
2. politieacademie
3. politie-academie

studie + avond

1. studie avond
2. studieavond
3. studie-avond

gala + avond

1. gala avond
2. galaavond
3. gala-avond

domino + effect

1. domino effect
2. dominoeffect
3. domino-effect

rij + examen

1. rij examen
2. rijexamen
3. rij-examen

koppelteken

Uitzonderingen

Je gebruikt een koppelteken als er 3 dezelfde medeklinkers naast elkaar staan.

bijvoorbeeld:

business + strategie = business-strategie

koppelteken

Uitzonderingen

Je gebruikt een koppelteken bij bijzondere woordcombinaties

bijvoorbeeld:

doe het zelf + zaak = 

doe-het-zelfzaak

( Je schrijft de samenstelling met deze combinatie dan wel vast aan de combinatie)

koppelteken

Uitzonderingen

Je gebruikt een koppelteken bij letters, cijfers, andere tekens, afkortingen en St. of Sint

bijvoorbeeld: 

A4-tje

Sint-Nicolaas

mbo-niveau

koppelteken

Uitzonderingen

Je gebruikt een koppelteken bij aardrijkskundige namen

bijvoorbeeld:

Zuid + Holland = Zuid-Holland

koppelteken

Uitzonderingen

Je gebruikt een koppelteken bij de voorvoegsels:

anti-, oer-, on- en pro- alleen als er een hoofdletter na komt.

bijvoorbeeld: oer-Hollands 

weglatingsstreepje

Als je een deel van een woord weglaat, mag dat met een weglatingsstreepje.

Let op: 

- als je het eind van het woord weglaat, komt het streepje bij het eerste woord aan het eind, bijv. in- en uitvoer.

- als je het begin van het woord weglaat, komt het streepje aan het begin van het tweede woord, bijv. damesjassen en -jurken.

- laat je een heel woord weg, dan gebruik je geen streepje.

Aan de slag

Lees de theorie op bladzijde 254 nog even goed door. 

Maak daarna opdracht 1 t/m 3 op bladzijde 254-255.

https: