4
Statistiek
Paragraaf 4.2
Beelddiagram en staafdiagram
Hoe kom jij naar school? Met één blik zie je het antwoord van de hele klas, als je weet hoe je een diagram leest.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)
4
Statistiek
Paragraaf 4.2
Beelddiagram en staafdiagram
Hoe kom jij naar school? Met één blik zie je het antwoord van de hele klas, als je weet hoe je een diagram leest.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, hoofdstuk 4 Statistiek, paragraaf 4.2 Beelddiagram en staafdiagram. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
4.2 Beelddiagram en staafdiagram
Leerdoelen
4.2.1
Je kunt een beelddiagram lezen met behulp van de legenda.
4.2.2
Je kunt aantallen aflezen in een staafdiagram en ermee rekenen.
4.2.3
Je kunt de schaalverdeling van een diagram gebruiken en uitleggen.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Startvraag
Hoeveel is dat?
In een beelddiagram staat bij 'fietsen' vier keer ●. Elke ● staat voor 10 fietsen. Hoeveel fietsen zijn dat?
4
40
14
400
Laat eerst stemmen. De legenda vertelt wat één symbool waard is: 4 · 10 = 40. Wie 4 kiest, telt alleen de symbolen. Wie 14 kiest, telt de 10 erbij op in plaats van te vermenigvuldigen. 400 komt van een ander getal in de legenda dan de dia noemt. Doorvraag: waarom staat de legenda er altijd bij?
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Beelddiagram
Een beelddiagram laat aantallen zien met symbolen. Eén symbool staat voor een vast aantal. Dat staat in de legenda.
Hier is ● = 10 leerlingen. Bij fietsen staan 5 ●, dus 5 · 10 = 50 leerlingen.
Wijs eerst de legenda aan en laat leerlingen dan zelf aantallen voorlezen: lopen 20, bus 30, auto 10. In totaal zijn dit 110 leerlingen. Een beelddiagram is leuk om te lezen maar niet zo precies als een staafdiagram. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Opdrachten Kennis
1
Hoeveel leerlingen hebben een kat?
25
5
15
10
Bij de kat staan 5 symbolen en elk symbool is 5 leerlingen: 5 · 5 = 25. Wie 5 kiest, telt alleen de symbolen. 15 hoort bij de hond (3 · 5) en 10 bij het konijn (2 · 5): leerlingen lezen dan de verkeerde rij af. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Een staafdiagram lezen
Met drie vragen weet je wat je ziet.
Titel en assen
De titel zegt waar het over gaat. De assen zeggen wat je telt.
Schaalverdeling
Kijk hoeveel elk streepje is waard: 1, 2, 5 of 10?
Hoogte van de staaf
De bovenkant van de staaf wijst naar het aantal op de verticale as.
Laat leerlingen een staafdiagram uit hun schrift of uit de krant erbij pakken en de drie vragen beantwoorden. Het vaakst gaat het mis bij de schaalverdeling: een streepje is niet altijd 1. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Het staafdiagram
Dit staafdiagram laat zien hoe 110 leerlingen naar school komen. De staven staan los van elkaar. De streepjes gaan van 10 naar 10. De staaf van fietsen reikt tot 50: dat zijn 50 leerlingen.
Dezelfde gegevens als het beelddiagram, maar nu per staaf aflezen op de verticale as. Vraag: wat zie je sneller, de beelden of de staven? Fietsen heeft 50 leerlingen, lopen 20, bus 30 en auto 10: samen 110. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Voorbeeldopdracht 1
Hoeveel leerlingen meer fietsen dan lopen? Lees het staafdiagram af.
gegeven
fietsen: staaf tot 50
lopen: staaf tot 20
uitwerking
50 − 20 = 30
antwoord
30 leerlingen meer
Eerst aflezen, dan rekenen. Wie 50 of 70 antwoordt, heeft de twee staven niet van elkaar afgetrokken maar één staaf genomen of ze opgeteld. Let op dat leerlingen de schaal 10 per streepje goed gebruiken. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Opdrachten Kennis
2
Hoeveel leerlingen kiezen hockey als lievelingssport?
De staaf van hockey reikt tot 6 op de verticale as. De streepjes gaan hier per 2: wie 5 of 7 antwoordt, leest tussen twee streepjes af. Wie 8 antwoordt, leest de staaf van dansen af. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Vul in: een beelddiagram tekenen.
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Opdrachten Toepassing
3
Bij ● = 5 teken je voor 35 fietsen 7 symbolen.
Voor 20 fietsen teken je er 4.
Waar staat wat een ● waard is? In de legenda.
35 : 5 = 7 en 20 : 5 = 4. Laat leerlingen ook zelf een legenda kiezen: bij grote aantallen werkt ● = 10 of ● = 100 handiger. De afleiders 'titel' en 'as' horen bij het staafdiagram, niet bij het beelddiagram.
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Opdrachten Toepassing
4
Elke leerling koos één ontbijt. Hoeveel leerlingen zijn er samen?
14
32
29
4
Tel de vier staven op: 14 + 9 + 6 + 3 = 32. Wie 14 kiest, neemt de hoogste staaf. Wie 29 kiest, vergeet de staaf 'niets'. Wie 4 kiest, telt het aantal staven in plaats van de waarden. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Opdrachten Toepassing
★ 5
Hoeveel kaartjes zijn er in totaal verkocht?
Maandag 3 · 20 = 60, dinsdag 2 · 20 + 10 = 50, woensdag 20 + 10 = 30 en donderdag 4 · 20 = 80. Samen 220 kaartjes. Een halve ◐ is 10, geen 20 en ook geen 5: wie dat vergeet, komt bijvoorbeeld op 240 uit. Doorvraag: op welke dag zijn de meeste kaartjes verkocht? Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
V E R D E R K I J K E R
Twee reeksen naast elkaar
Wil je jongens en meisjes vergelijken? Zet dan bij elke sport twee staven naast elkaar, in twee kleuren. De legenda vertelt welke kleur bij wie hoort.
Bij welke sport is het verschil het grootst?
Dansen: 8 − 2 = 6 is het grootste verschil, bij voetbal is het 3, bij hockey 2 en bij tennis 1. Laat leerlingen verwoorden wat het diagram vertelt zonder alle getallen voor te lezen. Zo oefen je het lezen van een diagram met twee reeksen. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 4
Paragraaf 4.2
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
4.2.1 Beelddiagram lezen
4.2.2 Staafdiagram aflezen
4.2.3 Schaalverdeling gebruiken
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp