Lesweek 2 - Teamrollen van Belbin en overlegvormen

• Beroepsorientatie
• MBO
• Studiejaar 1

Fase 2: Module 'Praktische werkzaamheden afstemmen'

Teamrollen van Belbin

Programma

1.   AWR 

2.  Korte Energizer 

3.  Terugblik vorige les - Mindmap Disciplines

4.  Lesdoelen & nut van de les

6. Theoretisch gedeelte: Belbin

7. Aan de slag Belbin -test 

8. Nabespreken Belbin-test

9.  Lesdoelen check + Huiswerk

Deel 1: 90 min (schatting qua tijd) 

1. AWR

2. Korte Energizer (als er tijd voor is) 

3. Terugblik

4. Lesdoelen en nut les

-----------------------------------15 min 

6. Theoretisch gedeelte: Belbin
---------------------------------15 min 

7. Belbin test

8. Belbin nabespreken
-------------------------------------- 15 min 

9. Aan de slag met de opdracht

--------------------------------------35/40  min

9. Lesdoelen check + Afsluiting - 5 min 

Aanwezigheidsregistratie

Aanwezigheid zal door de docent geregistreerd worden. Aanwezigheid kan meerdere malen tijdens de les worden gedaan. Bij vroegtijdig verlaten van de les, zonder geldige reden, zal je op 'ongeoorloofd afwezig' staan. 

Ben je te laat? Geef dit dan door aan het einde van de les aan de docent. Dit is jouw verantwoordelijkheid. 

Energizer 

Vorige les hebben we het gehad over disciplines en functies. Kunnen we zoveel mogelijk disciplines/functies met elkaar opnoemen die te maken hebben met de zorg, binnen 5 min? 

Instructie:
Als de timer aangaat dan begint een student met het opnoemen van een discipline/ functie die begint met de letter A, de laatste letter van dat woord moet zorgen voor een nieuwe discipline/ functie. Bijvoorbeeld: Apotheker, dan moet een andere student beginnen met een R. 
We gaan het rijtje af, maar je mag een ''hulplijn'' vragen.
Kom je er niet uit dan neemt een andere student het van je over........
Probeer het wel eerst zelf 

DOE DIT ALLEEN ALS ER TIJD VOOR IS! EN 5 min! 

Terugblik lesweek 1

Denk na over:

- De eindopdracht - wat moet je doen om deze module positief af te ronden? En wanneer moet het af zijn?

- We hebben het gehad over werkvelden, doelgroepen, taken, verantwoordelijkheden, bevoegdheden en disciplines (extern en intern). Wat weet jij hier nog van?

Lesdoelen

• Je herkent teamrollen volgens het teamrollenmodel van Belbin
• Je bent je bewust van welke teamrol jij hebt (binnen je team in de BPV). 
• Je kunt uitleggen waarom de teamrollen van Belbin belangrijk zijn in een professionele samenwerking.

Nut van het weten van teamrollen? 

Weet jij wat het nut is als je kennis hebt van teamrollen en 

jouw eigen rol binnen een team?

Link met eindopdracht

In je eindopdracht ga je aan de hand van de teamrollen van Belbin reflecteren op jouw rol in de samenwerking in je team.

 

Theoretische gedeelte

Pak je pen/papier/laptop erbij voor aantekeningen!!

Houd rekening met elkaar en focus je op de instructie/uitleg!       

LET OP!  schrijf belangrijke begrippen op!
 

Basis voor de teamrollen

Verschillende mensen hebben in eenzelfde situatie verschillende behoeften en daardoor ander gedrag. 

 

Teamrollen van Belbin

1. Vormer
2. Voorzitter
3. Bedrijfsman
4. Brononderzoeker
5. Zorgdrager
6. Groepswerker
7. Plant 
8. Monitor
9. Specialist

Basis voor de teamrollen

• Ieder heeft van nature 2 á 3 voorkeursrollen. Deze kosten je geen energie en daar ben je goed in.

• Ieder heeft ook van nature 2 á 3 te vermijden rollen. Deze kosten je veel energie en passen niet bij je persoonlijkheid.

• Ieder heeft ook van nature secundaire rollen. Deze passen een beetje bij je.

Belbin rollen 

''Een juiste samenstelling van deze teamrollen (Belbin-rollen)  kan leiden tot een ideale en efficiënte samenwerking. ''

''  Iedereen heeft zijn eigen gedragseigenschappen die in een groep tot uiting komen. In veel groepen of teams zijn vaak dezelfde soort groepsrollen te herkennen''  --Meredith Belbin-  

 Boek: Methodisch Begeleiden
12. 3 '' Teamrollen'' 

Belbin rollen in het kort 

Actiegerichte rollen (doeners): 

Zorgdrager: Veel aandacht voor details, zorgvuldig, bewaakt kwaliteit en veiligheid. 

Bedrijfsman: Praktisch en nuchter. Hij/zij zet ideeen om tot uitvoerbare taken. En zorgt dat zaken op tijd afkomen. 

Vormer: Is gepassioneerd, motiveert graag, zoekt uitdaging en is niet bang voor risico 

Belbin rollen in het kort 

Denkgerichte rollen (denkers):

 

Plant: Introverte persoonlijkheid, creatief in oplossingen mits hij/zij rust en ruimte krijgt.

Specialist: Heeft veel kennis/deskundigheid over een onderwerp. Denk bv. aan heel goed in rekenen zijn.

Monitor: Is analytisch en kritisch. Stelt kritische vragen en wil weten waarom de dingen gaan zoals ze gaan. 

Belbin rollen in het kort 

Mensgerichte rollen (voelers): 

Brononderzoeker: Is een vrolijke, enthousiaste, extroverte persoon met een breed sociaal netwerk. Kan goed netwerken en dit inzetten voor het team.

 
Voorzitter:  Is goed in het coördineren van de taken van het team. Hij ziet erop toe dat iedereen achter de besluiten staat die worden genomen

Groepswerker:  is gevoelig en wil graag dat de sfeer in het team goed blijft. Draagt bij aan de harmonie in een team. Kan goed luisteren. Stelt teamleden op hun gemak. 

In de praktijk

Welke rollen komen denk je het meest voor in de zorg en welzijnssector?

En op de administratie?

Vaak zijn rollen complementair (aanvullend) aan elkaar, maar dan moet wel het open gesprek hierover zijn in je team.

Welke teamrol past het beste bij je, denk je?

Vormer

Voorzitter

Bedrijfsman

Brononderzoeker

Zorgdrager

Groepswerker

Plant

Monitor

Specialist

Belbin rollen  test: 

Maak de Belbin rollen test - link in de volgende slide.

Er staat woorden in waar je steeds uit moet kiezen - weet je de betekenis van een woord niet - vraag het dan aan de docent (online opzoeken mag natuurlijk ook).

www.123test.com

Teamrollen van Belbin (nieuw)

1. Zorg dat je kunt uitleg kunt geven over de theorie van Belbin. 

       Boek methodisch begeleiden - 12.3 Teamrollen

1. Maak de test op: https://www.123test.com/nl/groepsrollentest/
2. Wat zijn 2 jouw  voornaamste teamrollen volgens de test?
3. Zoek 2 afbeeldingen passend bij jouw 2 teamrollen en voeg deze toe aan je poster.
4. Zorg dat je jouw teamrollen kan uitleggen door te onderbouwen:

- Of je de teamrollen die bij jou uit de test kwamen bij je vindt passen? 

- Waarom wel? Geef persoonlijk voorbeelden.

- Waarom niet? Geef persoonlijk voorbeelden.

Rubric criteria: Je beschrijft jouw Belbin-rol.

Bronnen

Professional MZ Thema 12.1 Samenwerken

https://www.123test.com/nl/groepsrollentest/

Lesdoelen check en huiswerk:

Als het goed is kun jij nu:

- de Belbin teamrollen uitleggen aan de hand van de theorie

- de belbinrollen verbinden aan jou eigen teamrol

Huiswerk:

- Verwerk je eigen Belbin rol in je eindopdracht!

Deel 

45 minuten

Programma

1.   AWR 

2.  Korte Energizer 

3.  Lesdoelen 
4.  Vragenronde 

5. Theoretisch gedeelte: Overleg(vormen) 

6. Aan de slag opdracht 1 + 2 

7. Nabespreken opdracht 2 

8.  Lesdoelen check + Afsluiting

Deel 1: 90 min (schatting qua tijd) 

1. AWR

2. Korte Energizer (als er tijd voor is) 

3. Terugblik Belbin

4. Lesdoelen & nut les

5. Vragenronde
-----------------------------------20 min 

6. Theoretisch gedeelte: Overleg(vormen)
---------------------------------15 min 

7. Aan de slag opdracht (waarvan 5 min uitleg + 5 min nabespreken) 

-------------------------------------- 45 min 

9. Lesdoelen check + Afsluiting - 10 min 

Aanwezigheidsregistratie

Aanwezigheid zal door de docent geregistreerd worden. Aanwezigheid kan meerdere malen tijdens de les worden gedaan. Bij vroegtijdig verlaten van de les, zonder geldige reden, zal je op 'ongeoorloofd afwezig' staan. 

Ben je te laat? Geef dit dan door aan het einde van de les aan de docent. Dit is jouw verantwoordelijkheid. 

Energizer 

Hoe goed kunnen jullie als klas samenwerken?

Vandaag gaat het over de Belbin teamrollen. In elk team of in elk groep heeft iedereen zijn eigen rol - vaak gekoppeld aan jouw kwaliteiten/ kennis/ interesses. Hoe meer verschillende rollen, hoe beter de samenwerking vaak verloopt, want je vult elkaar aan!

Jullie krijgen zo een samenwerkingsopdracht om in stilte binnen 1 minuut:

- Op volgorde van schoenmaat te gaan staan - van klein naar groot

- Op alfabetische volgorde van jullie eerste letter van jullie voornaam te gaan staan

- Op volgorde van leeftijd te gaan staan op basis van jullie verjaardag 

Welke Belbin rollen heb jij gezien tijdens deze opdracht?

DOE DIT ALLEEN ALS ER TIJD VOOR IS! EN 5 min! 

Bespreek na welke rollen zij hebben gezien tijdens deze opdracht.

Teamrollen van Belbin

1. Vormer
2. Voorzitter
3. Bedrijfsman
4. Brononderzoeker
5. Zorgdrager
6. Groepswerker
7. Plant 
8. Monitor
9. Specialist

Lesdoelen: 

Aan het einde van deze les:

• Kun je in je eigen woorden uitleggen wat het verschil is tussen informeel en formeel overleg 
• Kun je benoemen welke overlegmomenten er zijn 
• Kun je benoemen welke rollen er tijdens een vergadering zijn en welke taken hierbij horen

 

Nut van les:

Binnen de maatschappelijke zorg vinden er regelmatig overleggen plaats!

Vaak om er voor te zorgen dat alles goed is afgestemd rondom de client, zodat deze zo optimaal mogelijk wordt ondersteunt!

En zodat de praktische zaken goed als team zijn afgestemd, zoals wie doet wat (boodschappen bestellen, thema's verzinnen, activiteiten organiseren ect.)

Vragenronde? Nog vragen over eindopdracht oid? 

Theoretisch gedeelte

Overlegvormen 

Formeel overleg - bespreken de deelnemers de punten die op de agenda staan. Dit is op een afgesproken dag en tijd. Dit overleg wordt vastgelegd in een notulen.

Informeel overleg- is een gesprek met collega’s of anderen, tijdens de lunch of in de wandelgangen. Heeft geen officiële status. 

Vooroverleg - Dit vindt informeel plaats voor een formeel overleg. Vaak gebeurt dit omdat er veel voorbesproken moet worden, er veel meningen zijn en in het overleg moet er bijv. een besluit genomen worden. 

Overlegmomenten

Bespreking over cliënten: Veel teams hebben regelmatig een overleg waarin de teamleden de voortgang van de begeleiding aan de cliënt bespreken. Het gaat dan om ontwikkelingen en ervaringen m.b.t. de cliënt. Eventueel basis om de begeleiding aan te passen of nieuwe afspraken te maken. 

Teambespreking:  is een overleg over praktisch zaken binnen het werk waarvoor je afhankelijk bent van andere collega’s. Onderwerpen zijn vaak de samenwerking, het realiseren van de doelstelling, de afstemming van werkzaamheden en toepassen van nieuwe methodes. 

Multidisciplinair overleg: ook wel MDO genoemd, zijn professionals van alle disciplines die bij de zorg voor en begeleiding aan een cliënt betrokken zijn. In het MDO bespreken de deelnemers de voortgang van de zorg en begeleiding, stemmen ze de aanpak op elkaar af en passen ze hun eigen plannen zo nodig aan.

Doelen van overleg

Het doel van het overleg kan zijn:

• het uitwisselen van informatie, meningen of argumenten;
  
• het nemen van beslissingen;
  
• het oplossen van problemen;
  
• het geven van adviezen.

Bij een overleg zijn er 3-4 rollen:  Voorzitter, notulist, deelnemers , soms apart een tijdsbewaker maar meestal doet ook de voorzitter dit. 

Deelnemersgedrag Positief: 

• Organiseren
•  Kritisch denken
• Stimuleren
• Opbouwen
• Helpen 

Deelnemersgedrag Negatief: 

• Alles beter weten
  
•  Zeuren
  
• Zwijgen
  
• Veel praten
  
• Afwijken
  
• Ja knikken
  
•  Clownesk gedrag
  
• Manipuleren - verborgen agenda 

Aan de slag met de theorie.... 

Overlegvormen

Lees:

Lees nog een keer Thema 12 uit het boek ''Communicatie en gedrag" - it's learning

Maken: Leeractiviteit 2 "Overlegvormen" 

Stap 1: Bedenk hoe je op een creatieve manier de onderstaande theorie kan verwerken.

Stap 2: Noteer welke overlegvormen er zijn (12.1)

Stap 3: Noteer welke overlegmomenten er zijn en beschrijf deze kort (12.2)

Stap 4: Noteer welke verschillende rollen er in een vergadering zijn en beschrijf deze kort (12.3)

Rubric criteria 2: Je beschrijft de verschillende overlegvormen en vergaderingen in het werkveld.

Mindmap:

Laat in het midden hun eigen naam schrijven en laat ze onder hun naam het werkveld waarin ze graag zouden willen werken.

Vanuit dat midden, waar ze een cirkel omzetten, trekken ze lijnen naar de disciplines waar ze als MZ'er mee samen werken.

Bijvoorbeeld: Jan - werkveld ouderenzorg - disciplines waar je mee samenwerk als MZ'er zijn - huisarts, fysiotherapeut, zorgmederkers ect.

Check Lesdoelen klassikaal: 

Aan het einde van deze les:

• Kun je in je eigen woorden uitleggen wat het verschil is tussen informeel en formeel overleg 
• Kun je benoemen welke overlegvormen er zijn 
• Kun je benoemen welke rollen er tijdens een vergadering zijn en welke taken hierbij horen

 

Huiswerk

In de les heb je tijd gehad om aan je opdrachten voor je poster te werken.

Mogelijk ben je nog niet helemaal klaar! Ga bij HWB dan verder!

Zorg dat je volgende week de opdrachten af hebt:

- Mindmap Disciplines

- Opdracht Belbin rol

- Opdracht Overlegvormen

Afsluiting

Nog vragen?

Maak er een mooie dag van!

Let op; dat je de toets klaar zet voor de studenten in Boom.

Extra opdrachten/ info Belbin

Tijd over?

Dan kun je met de klas nog aan de slag met onderstaande opdrachten!

Brengt mensen in beweging en zorgt voor resultaat.

Kan dingen verhelderen en besluiten nemen.

Goede uitvoerder en goed in organiseren.

Brengt mensen en kansen met elkaar in verbinding.

Zorgt dat dingen op tijd af komen en voorziet mogelijke problemen.

Bron

onderzoeker

Bedrijfsman

Voorzitter

Zorgdrager

Vormer

Ik moet en ik zal het halen.

Ik streef naar besluiten waar iedereen achter staat.

Het moet wel nut hebben wat we doen.

Ik vind alles prima als het maar leuk is.

Het komt de kwaliteit ten goede als we hier nog 1 keer naar kijken.

Zorgdrager

Bedrijfsman

Voorzitter

Vormer

Brononderzoeker

Interactie tussen teamrollen

• Zorgdrager wil vertragen, vormer wil versnellen
• Zorgdrager wil rust en regelmaat, brononderzoeker wil drukte
• Groepswerker wil relatie, bedrijfsman wil aan de slag
• Groepswerker gaat voor diplomatie, vormer gaat confrontatie aan
• Plant filosofeert, vormer heeft 1 doel
• Specialist wil feiten op tafel, groepswerker wil meningsvorming

Schijnbaar tegengestelde rollen

Vaak zijn rollen complementair (aanvullend) aan elkaar, maar dan moet wel het open gesprek hierover zijn in je team. 

Je kunt ook schijnbaar tegengestelde rollen in je hebben. Heb je een voorbeeld?

Tijd over: Casus lezen en vragen beantwoorden

Je behandelt onderstaande casus en beantwoordt de vragen.

Casus Teamoverleg

Sarah is verantwoordelijk voor het begeleiden van activiteiten op een mytylschool. Vandaag komt het brugklasteam bij elkaar voor een teamoverleg. Op de agenda staat onder andere de sportdag. Dat lijkt een simpel agendapunt. De school huurt ieder jaar het terrein van de plaatselijke atletiekvereniging. Per klas doen de brugklasleerlingen mee met verschillende onderdelen, zoals kogelstoten, hoogspringen, verspringen, enzovoort. Sarah weet van voorgaande jaren dat niet alle leerlingen dit even leuk vinden.

Sarah zit in de organisatie van de sportdag. De organisatie bestaat vooral uit doeners en een sterke leider, de adjunct-directeur. Het probleem is dat de adjunct alleen z’n eigen plan wil horen. Als je ertegenin gaat, kan hij zelfs driftig reageren.

Sarah heeft veel ideeën, maar durft ze niet zo goed naar voren te brengen. Daarom twijfelt ze al een tijdje of ze in het overleg van het brugklasteam iets zal zeggen over de sportdag.

 

Tijd over: Casus lezen en vragen beantwoorden

Vragen:

• Welke teamrol (volgens Belbin) heeft Sarah in de organisatie van de sportdag?
  
• Welke teamrollen zijn er nog meer aanwezig in de organisatie?
  
• Welke rollen ontbreken in de organisatie?
  
• Is het teamoverleg de aangewezen plaats om haar twijfels over de sportdag te laten horen? Benoem voordelen en nadelen.
  
• Hoe zou jij deze teamevaluatie aanpakken? 

Extra opdrachten/ info overlegvormen

Tijd over?

Dan kun je met de klas nog aan de slag met onderstaande opdrachten!

Welke overlegvormen en overlegmomenten zijn er?

Wat is de taak van een voorzitter, notulist en tijdsbewaker tijdens een vergadering?

Opdracht 2 : Vergadering onderwerp bepalen 

Wat moet je doen?

Stap 1: Voorbereiding - groepjes van 6 personen ( de docent maakt deze) 
Ga met je groepje bij elkaar zitten en overleg wie de volgende rollen op zich gaan nemen:  1 voorzitter  , 1 notulist,  2 deelnemers en 1 tijdsbewaker en 1 observant (doet niet actief mee in gesprek/ maar observeert goed) .  

Stap 2:  Vergadering welk onderwerp? 
Jullie maken onderdeel uit van de studentenraad bij het Albeda MZ. 
Kies een van de onderstaande onderwerpen : 
- Schoolregels (aanpassen ja of nee? en welke zijn er belangrijk)
- Schoolfeest (MZ organiseren ja of nee? en zoja hoe en wat?)

- Eindejaars afsluiting met de klas wat? 

- Stem van de student (hoe deze meer te laten horen? hoe te kijken naar verbeteringen in onderwijs?) 
- Of eigen onderwerp naar keuze.... 
Ga dan naar de volgende dia. 

Denk aan onderwerpen als stage, schoolregels etc. (onderwerpen waar jullie verschillende meningen over hebben).

Bereidt de vergadering voor en laat het zien aan de klas. Denk hierbij aan de taken die de voorzitter, notulist en tijdsbewaker heeft. De deelnemers denken goed na wat zij gaan zeggen tijdens de vergadering en welke deelnemersgedragingen (zowel positief als negatief) zij voornamelijk gaan aannemen. Daarnaast ook de juiste opstelling in de klas gebruiken.

De vergadering duurt in totaal 15 min.

Na de vergadering is er ruimte voor feedback. 

 Vervolg Opdracht 2 : Vergadering in actie

Stap 3:  Vergadering in actie! 
Denk hierbij aan de taken die de voorzitter, notulist en tijdsbewaker heeft. De deelnemers denken goed na wat zij gaan zeggen tijdens de vergadering en welke deelnemersgedragingen (zowel positief als negatief) zij voornamelijk gaan aannemen. De
vergadering duurt in totaal 15 min.

• Na de vergadering is er ruimte voor feedback. 

• De notulist noteert de besluitvorming en acties. 
• De tijdsbewaker en observant noteert de verschillende gedragingen. 

• Zorg dat je de notulen duidelijk uitwerkt. We bespreken deze oefening na afloop. 

Na 15 min komen we terug in de grote groep en bespreken we de oefening na. 

Nabespreken Klassikaal

• Hoe was deze oefening om te doen? Voorzitter, notulist, deelnemer, observant 
• Welk onderwerp hadden jullie, wat is er besproken en is er een besluit genomen? 
• Wat werkte wel en wat werkte niet tijdens de vergadering? 

• Wat neem je mee in jouw toekomstige werk/stage?