WW Groep 4-5

• Wereldoriëntatie
• Basisschool
• Groep 4,5

Woeste Wereld

Groep 4-5

Wat is hier aan de hand? 

Antwoord: er is een overstroming. Mevrouw uit Limburg vertelt over de overstroming in 2021 en wat er met haar huis gebeurde tijdens de zware regenval. 

Deze les gaan we het hebben over extreem weer en welke gevolgen dat heeft voor de bevolking én welke hulp het Rode Kruis kan bieden voor deze mensen. 

Limburg

www.overstroomik.nl

Overstroming

• Bij een overstroming loopt er water over land dat normaal droog staat
• Mensen kunnen het slachtoffer worden
• Ook ontstaat er vaak schade aan huizen en wegen en de oogst kan worden verwoest

Meer dan de helft van de Nederlanders woont in een gebied dat kan overstromen. Extreme regenval of veel smeltwater in de rivieren kan tot wateroverlast leiden en ook de Noordzee kan met zware storm en hoogwater een bedreiging vormen. 

Op de website www.overstroomik.nl kun je aan de hand van je postcode opzoeken of het water ook in jouw buurt te hoog kan komen. Is dat het geval? 

Zorg dan zeker dat je weet hoe je je kunt voorbereiden op een overstroming. 

Nederland

Gebieden met kans op overstroming

Onder zeeniveau = overstroming doordat het zeewater stijgt

Boven zeeniveau = overstroming als water in rivieren stijgt 

Gelukkig zijn we goed beschermd door dijken, sluizen, duinen en dammen.

 

Zorg dan zeker dat je weet hoe je je kunt voorbereiden op een overstroming. 

Noodhulp

Noodhulp

Het Rode Kruis is een noodhulp organisatie. Wat houdt dat in? Wanneer komen wij in actie? Heb je het Rode Kruis al wel eens ergens gezien? 

Wat we deden in Limburg bij de overstroming: 

• Mensen helpen om naar een veilige plek toe te gaan.
• Opvanglocaties openen waar mensen kunnen slapen als hun huis vol water staat
• Hulplijn waar mensen naartoe kunnen bellen met vragen of vragen voor hulp. 

Maar ook:

• Mensen voorbereiden op een mogelijke overstroming.
• Als het water weg is, mensen helpen bij het opbouwen van een nieuw leven. 

Noodhulp

Noodhulp

• Mensen helpen om naar een veilige plek toe te gaan. 
• Opvanglocaties openen waar mensen kunnen slapen nu hun huis vol water staat
• Hulplijn waar mensen naartoe kunnen bellen met vragen of vragen voor hulp. 

Nederland

Veel water

Weinig water

Wat vind jij? Zit er veel of weinig water in deze rivier?

Er zit weinig water in deze revier! Dat kun je zien doordat de gele boeien niet blijven drijven maar op de bodem van de rivier liggen.

Wat is droogte?

Als er tijdens een langere periode geen regen valt. Als er minder water in de rivieren en meren zit dan anders. Als er onvoldoende vocht in de bodem zit

Droogte is een ernstige natuurramp.

Schade aan de natuur, schade aan de landbouw, minder drinkwater, droge bodem (huizen verzakken).

Door klimaatverandering warmt de aarde op. En een warmere wereld is een wereld met meer extreem weer.

Orkanen worden heftiger, hittegolven komen vaker voor en in veel regio’s valt meer of juist minder regen. Niet pas in 2050 of 2100, maar nu al.

Afrika

In Afrika is er nog meer droogte. 

Vertel het verhaal van Ahmed:

"Ahmed heeft het zwaar in het droge seizoen in Afrika. We proberen onze kamelen te eten te geven, maar we hebben niet altijd genoeg en dan gaan onze dieren dood. Ook smeken we mensen om ons eten te geven. Maar er is geen eten. De grond is kurkdroog. Veel mensen die hun dieren hebben verloren, zijn vluchteling geworden.”

En, best gek: tussen de droge periodes heeft het enkele keren extreem hard geregend. Als een gebied na extreme droogte plotseling overstroomt, dan is dat ook slecht voor de landbouw.

Voedselhulp

Voedselhulp

• We delen zaden uit die tegen de droge ondergrond kunnen en de oogst daardoor niet meer mislukt. 
• We delen voedselpakketten uit zodat ze tijdelijk vooruit kunnen.
• We geven de mensen dieren, zoals kippen of een geit zodat ze eieren en de melk kunnen gebruiken.

En het Rode Kruis helpt met:

• Het weer beter voorspellen zodat ze weten wanneer de regen komt. 
• Voorlichting geven over wat ze nog meer kunnen maken, zoals kaas.

Goed voorbereid

Hoe bereid je je voor? 

Je kunt niet naar de winkel, de stroom is uitgevallen, er komt geen water uit de kraan... Dankzij een noodpakket heb je in geval van een grote ramp/nood altijd de juiste spullen in huis.

RED HET NOODPAKKET

'Red het noodpakket'

1. Maak 5 groepjes in de klas. Dit zijn hulpverleners van het Rode Kruis
2. Jullie gaan vragen beantwoorden en per goed gegeven antwoord verdienen ze 1 van de 6 producten van het noodpakket. 
3. Wie op het eind het meest complete pakket heeft, wint. 

Jullie zijn nu een noodhulpteam

van het Rode Kruis

'Red het noodpakket'

1. Maak 5 groepjes in de klas. Dit zijn hulpverleners van het Rode Kruis
2. Jullie gaan vragen beantwoorden en per goed gegeven antwoord verdienen ze 1 van de 6 producten van het noodpakket. 
3. Wie op het eind het meest complete pakket heeft, wint. 

1. Meren, zeeën, ijsschotsen en grondwater. 

Welk deel van al het water op aarde is drinkwater?

3. Meren, zeeën, ijsschotsen en grondwater. 

Leg uit dat (drink)water heel belangrijk is omdat het van levensbelang is. 

Antwoord: A

Twee derde van de aarde is bedekt met water. Van al het dat water, dus een hele kan vol, is maar een heel klein deel geschikt om te drinken, want dat is zoet water. Zeewater is zout, dat heb je vast wel eens geproefd. Slechts 2,59% is zoet water. Van deze 2,59% zit een deel opgesloten in ijskappen en gletsjers (2%). De rest van het zoete water is of grondwater (0,592) of direct beschikbaar als water in meren en rivieren (0,014%).

2. Van lege regenton tot lege maag

Schrijf 3 gevolgen op van droogte:

2. Van lege regenton tot lege maag

Wat zijn de gevolgen van droogte. Help ze een handje en laat ze ook denken aan andere landen dan Nederland.

Antwoorden die goed zijn:

• Er is te weinig drinkwater
  
• Schade aan de natuur en planten in de tuin.
• De oogst mislukt omdat er niet voldoende water is om te sproeien
  
• Het vee kan geen voedsel en water meer vinden dus die gaan dood
  
• Boeren en herders verliezen hun werk en inkomen
• Er is te weinig voedsel
• Omdat er weinig water is, gaan mensen water drinken dat nietschoon is. Daardoor kunnen ze erg ziek worden.
• Bosbranden kunnen toenemen

3. Regenwater opvangen tegen droogte

Op welke foto zie je hoe je regenwater opvangt?

3. Regenwater opvangen

Het is belangrijk om het ‘kostbare’ water op te vangen en te bewaren wanneer het valt, zodat we een goede voorraad hebben als het een tijd droog is. Maar als er bij een flinke storm heel veel water valt, moet het ook snel afgevoerd kunnen worden. Welke onderdelen helpen daarbij? 

Antwoord: B - C - D

B. Door tegels te vervangen voor zand en planten kan het water in de bodem zakken. 

C. Een gedeelte van het water kun je opvangen met een regenton. Wat je later kunt gebruiken voor de planten. 

D. Dit is een project van het Rode Kruis in Afrika, ze graven speciale kuilen die het water bij een regenbui opvangen. Hier groeien later makkelijker planten in. Na de aanleg konden de boeren drie keer zoveel graan oogsten als het jaar ervoor! 

4. Het zinkende eiland

Welk team kan het langst op het eiland blijven staan?

5. Het zinkende eiland = DOEN

Door klimaatverandering wordt het steeds warmer op aarde. De steeds hogere temperatuur op onze planeet zorgt ervoor dat het poolijs smelt. Het smeltende ijs zorgt een stijging van de zeespiegel.

Je bent met jouw team op een eiland. Leg een flipoverpapier op de grond en vraag alle teamleden om op het papier te gaan staan. Dit stuk papier is jullie eiland, door de stijgende zeespiegel wordt het eiland kleiner (vouw de filpover dubbel), je keert terug naar je eiland, past iedereen er nog op? Tel af van 10 tot 1, het team dat als langst overblijft en 10 seconden op het eiland kan blijven staan, wint.

Neem ik mee naar zolder:

Neem ik niet mee naar zolder:

5. Help. Jouw huis overstroomt!  

Beoordeel de 10 spullen en zet ze in het juiste vak:

4. Wat neem je mee? 

Laat de teams bedenken of de producten noodzakelijk zijn om te overleven of niet. Denk aan hygiëne, is er elektriciteit, hulp inschakelen, omstandigheden (koud/warm). 

A. Pen. Niet noodzakelijk

B. Radio. Belangrijk. Vol instructies via de zender uit de regio.

C. Boeken. Niet noodzakelijk.

D. Drinkwater. Belangrijk. Zorg voor voldoende drinkwater voor een week. 

E. Zaklamp. Belangrijk, verlichting. 

F. Voetbal. Niet noodzakelijk.

G. Touw. Kan handig zijn. 

H. Fluitje. Belangrijk. Hiermee trek je de aandacht van hulpverleners. 

I. Deken. Belangrijk want geeft warmte. Onderkoeling is levensbedreigend.

J. Kan handig zijn. Dus je neemt het mee.

Oplossing, wat doet het Rode Kruis

6. Wat is het? Raad de hulp van het Rode Kruis

Welk team raad de meeste soorten hulp?

6. Raad de hulp van het Rode Kruis

Na een overstroming komt het Rode Kruis in actie. Stel je voor. Alles is verdwenen door een hele zware storm. Welke hulpverlening bieden wij dan aan de slachtoffers? Wat hebben ze nodig?

Ieder team krijgt een stapeltje met kaartjes, daarop staat een vorm van hulpverlening geschreven. Teamlid 1 probeert dit uit te beelden - zonder te praten - aan de rest van het team. Als ze het raden, hebben ze 1 punt. Daarna mag teamlid 2 een kaartje pakken en uitbeelden. En zo verder. Het team met de meeste kaartjes wint. 

De woorden zijn:

• Voedselpakket
• Deken
• Drinkwater 
• Tent
• Medicijn
• Ambulance
• Bouwmaterialen
• Kleding
• Zeep
• Pan

Winnaar

RED HET NOODPAKKET

'Red het noodpakket' - Slot

1. Maak de winnaar bekend en bekijk het aantal gewonnen spullen uit het noodpakket
2. Vat even kort samen wat ze hebben geleerd. 
3. Bespreek samen wat er allemaal in een officieel noodpakket zit. Klik op het oogje en bespreek samen wat je ziet.

Wat kun je zelf doen? Goed voorbereid

Dit is de inhoud van een noodpakket

Zorg dat in je noodpakket in ieder geval de volgende items zitten:

• Flessen water (drie liter per persoon voor drie dagen)

• Houdbaar eten voor drie dagen

• Verzorgingsproducten zoals toiletpapier, zeep en tandpasta

• Kopieën van belangrijke documenten, zoals identiteitsbewijzen, verzekeringspassen en zorgpassen

• Warmhouddekens

• Een EHBO-kit

• Waterdicht verpakte lucifers

• Waxinelichtjes

• Een fluitje

• Een zaklamp op batterijen, met extra batterijen

• Een radio op batterijen, met extra batterijen

• Spullen die in jouw situatie noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld medicijnen of babyvoeding

Eventueel kun je dit aanvullen met:

• Reservesleutels van je huis en auto

• Opvouwbare jerrycan om water op te slaan

• Contant geld

• Powerbank