Oppervlakte en inhoud (Rekenen mbo niveau 2, Oriëntatie in 2D en 3D 2)

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 2

Oppervlakte en inhoud

Een hek gaat om de tuin, tegels liggen op de vloer en potgrond gaat in de bak. Je leert het verschil tussen omtrek, oppervlakte en inhoud, en je rekent ze uit.

Les 4  ·  Oriëntatie in 2D en 3D

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorRekenenMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Introductie

Studenten leren het verschil tussen omtrek, oppervlakte en inhoud in situaties uit de bouw, groenvoorziening en schoonmaak. Ze rekenen de oppervlakte van een rechthoek uit in vierkante meters, berekenen hoeveel pakken vloer of zakken potgrond nodig zijn en schatten inhoud met referentiematen. Rekenen mbo niveau 2, domein Oriëntatie in de twee- en driedimensionale wereld, ongeveer 40 minuten.

Werkbladen

Onderdelen in deze les

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 2

Oppervlakte en inhoud

Een hek gaat om de tuin, tegels liggen op de vloer en potgrond gaat in de bak. Je leert het verschil tussen omtrek, oppervlakte en inhoud, en je rekent ze uit.

Les 4  ·  Oriëntatie in 2D en 3D

Over deze les: les 4 van de serie Op maat, rekenen voor mbo niveau 2, ongeveer 40 minuten. Studenten onderscheiden omtrek, oppervlakte en inhoud, rekenen de oppervlakte van een rechthoek uit in vierkante meters en de inhoud van een bak in liters, en gebruiken referentiematen als een pak melk.

Koppeling: de les hoort bij het domein Oriëntatie in de twee- en driedimensionale wereld uit de rekeneisen voor het mbo (2020), mbo-niveau 2: in herkenbare situaties omtrek, oppervlakte en inhoud onderscheiden en de eenheden herkennen, omtrek, oppervlakte en inhoud van eenvoudige figuren bepalen door schatten, meten of berekenen, en referentiematen gebruiken zoals 'mijn kamer is 4 bij 3 meter' en '1 liter is een pak melk'. De figuren zijn rechthoeken en balken met ronde maten. Image credit: Francisco Gonzalez, CC BY 2.0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 4

Na deze les:

1

Je kan het verschil uitleggen tussen omtrek, oppervlakte en inhoud.

2

Je kan de oppervlakte van een rechthoek uitrekenen in vierkante meters.

3

Je kan uitrekenen hoeveel liter er in een bak past.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 4

Je richt je kamer opnieuw in. Wat meet je als eerste?

1

De vloer, voor een nieuw kleed

2

De muren, voor verf

3

De kast, of hij past

4

Niks, ik zie het wel

Startvraag: elk antwoord hoort bij een andere berekening. Voor het kleed en de verf heb je de oppervlakte nodig, voor de kast past of niet de lengte en breedte. Kom er aan het eind van de les op terug.

K E R N B E G R I P

LES 4

Oppervlakte

Oppervlakte is hoe groot een plat vlak is, zoals een vloer of een muur. Je meet het in vierkante meters (m²). Bij een rechthoek reken je: lengte x breedte.

Kernbegrip: een vierkante meter is een vierkant van 1 bij 1 meter. Leg vier meetlinten of stroken van een meter op de grond als je kunt. Een vloer van 4 bij 3 meter heeft 3 rijen van 4 van die vierkanten: 4 x 3 = 12 m².

O M T R E K O F O P P E R V L A K T E

LES 4

Rand of vlak?

Omtrek

De lengte van de rand rondom. Je telt alle zijden op. In meters (m).

Voorbeelden: plinten, een hek, een sierrand langs de muur.

Oppervlakte

Het hele vlak binnen de rand. Lengte x breedte. In vierkante meters (m²).

Voorbeelden: vloertegels, verf voor een muur, graszoden.

Uitleg: een kamer van 4 bij 3 meter heeft een omtrek van 4 + 3 + 4 + 3 = 14 meter en een oppervlakte van 4 x 3 = 12 m². Laat studenten bij elk beroep zeggen wat ze nodig hebben: een stukadoor (oppervlakte), een hovenier die een hek zet (omtrek), een schilder (oppervlakte).

V R A A G

LES 4

Een hovenier zet een hek om een moestuin van 6 bij 4 meter. Wat rekent hij uit?

A

De omtrek: 20 m

B

De oppervlakte: 24 m²

C

De omtrek: 10 m

D

De oppervlakte: 20 m²

Antwoord: A. Een hek gaat om de rand, dus het is de omtrek: 6 + 4 + 6 + 4 = 20 meter. Wie 10 m kiest, telt maar twee zijden. Wie 24 m² kiest, rekent de oppervlakte uit, maar dat is de grond binnen het hek.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 4

Een nieuwe vloer voor de kapsalon

De wachtruimte van een kapsalon is 5 meter lang en 4 meter breed. Er komt een nieuwe vloer. Een pak vloerdelen is genoeg voor 2 m². Hoeveel pakken heb je nodig?

W E R K B O N

Oppervlakte:

5 m x 4 m = 20 m²

Pakken:

20 m² : 2 m² = 10

Je hebt 10 pakken nodig

Uitwerking: eerst de oppervlakte, dan delen door wat er in één pak zit. Berekening: 5 x 4 = 20 m², 20 : 2 = 10 pakken. In de praktijk koop je vaak een pak extra voor zaagverlies. Vraag: hoeveel pakken als de ruimte 6 bij 4 meter is? (24 : 2 = 12)

V R A A G

LES 4

Een lokaal is 10 bij 8 meter. Elke student heeft 4 m² nodig. Hoeveel studenten passen erin?

A

32

B

36

C

20

D

80

Antwoord: C. De oppervlakte is 10 x 8 = 80 m². 80 : 4 = 20 studenten. Wie 80 kiest, stopt na de eerste stap. Wie 36 kiest, rekent met de omtrek (10 + 8 + 10 + 8). Andere aanpak: verdeel het lokaal in vakken van 2 bij 2 meter. Dat zijn 5 x 4 = 20 vakken.

I N H O U D

LES 4

Hoeveel past erin?

Inhoud is hoeveel er in iets past: water in een emmer, potgrond in een bak. Je meet het in liter of in kubieke meters (m³).

Een pak melk is 1 liter. In een kubus van 1 bij 1 bij 1 meter past 1000 liter.

Bij een bak in de vorm van een balk reken je: lengte x breedte x hoogte.

Uitleg: 1 m³ is 1000 liter, zoveel als duizend pakken melk. Laat studenten schatten hoeveel liter er in een gewone emmer past (ongeveer 10 liter) en in een badkuip (ruim 100 liter). Op niveau 2 rekenen we de inhoud alleen uit bij een bak in de vorm van een balk.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 4

Potgrond voor een plantenbak

Een groenvoorziener vult een plantenbak van 2 meter lang, 1 meter breed en een halve meter hoog. Potgrond zit in zakken van 50 liter. Hoeveel zakken heeft hij nodig?

W E R K B O N

2 m x 1 m x 0,5 m = 1 m³

1 m³ = 1000 liter

Zakken van 50 liter:

1000 : 50 = 20

Hij heeft 20 zakken nodig

Uitwerking: 2 x 1 = 2, en de helft daarvan is 1 m³. Dat is 1000 liter. 1000 : 50 = 20 zakken. Hulp voor wie vastloopt: 2 zakken is 100 liter, dus voor 1000 liter heb je 10 keer zoveel: 20 zakken.

V R A A G

LES 4

Een schoonmaker vult een gewone emmer met water. Hoeveel water past er ongeveer in?

A

1 liter

B

10 liter

C

10 m³

D

100 liter

Antwoord: B. Een gewone schoonmaakemmer is ongeveer 10 liter, zoveel als tien pakken melk. 1 liter is maar één pak melk. 100 liter is een flink deel van een badkuip en 10 m³ is 10.000 liter, zoveel als een klein zwembad.

O P D R A C H T

LES 4

Hoeveel verf voor de muur?

1

Een muur in de kantine is 5 m breed en 3 m hoog. Hoeveel m² is dat?

2

Op het blik staat: 1 liter verf is genoeg voor 5 m². Hoeveel liter heb je nodig voor één laag?

3

Je schildert twee lagen. Hoeveel liter is dat? Hoeveel blikken van 2,5 liter koop je?

10

minute

00

second

In tweetallen

Opdracht: antwoorden: 5 x 3 = 15 m². 15 : 5 = 3 liter voor één laag. Twee lagen: 2 x 3 = 6 liter. Blikken van 2,5 liter: 2 blikken is 5 liter, te weinig. 3 blikken is 7,5 liter, dus je koopt 3 blikken. Bespreek dat je hier naar boven afrondt: een half blik kun je niet kopen.

Extra voor snelle studenten: in de muur zit een deur van 1 bij 2 meter. Hoeveel m² hoef je dan te verven? (15 - 2 = 13 m²)

J O U W A N T W O O R D

LES 4

Een klant wil plinten rond een kamer van 4 bij 3 meter. Je collega bestelt 12 meter plint. Wat gaat er mis?

Open vraag: de collega rekent de oppervlakte uit (12 m²), maar plinten gaan langs de rand. Je hebt de omtrek nodig: 4 + 3 + 4 + 3 = 14 meter. Bij de deur hoeft geen plint, dus in het echt heb je iets minder nodig, rond de 13 meter.

Z E T O P V O L G O R D E

LES 4

Zet op volgorde van kleine naar grote inhoud.

1

Een volle badkuip

2

Een kopje thee

3

Een emmer water

4

Een pak melk

Sorteervraag: goede volgorde: kopje (ongeveer 0,2 liter), pak melk (1 liter), emmer (ongeveer 10 liter), badkuip (ruim 100 liter). Dit zijn referentiematen voor inhoud: daarmee kun je in je hoofd schatten hoeveel iets is.

T E R U G B L I K

LES 4

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Omtrek, oppervlakte, inhoud

2

Oppervlakte in m²

3

Inhoud in liters

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Recepten en mengverhoudingen

Het recept is voor 4 personen, maar jij kookt voor 6. En hoeveel schoonmaakmiddel doe je in een emmer van 10 liter? Volgende les reken je met verhoudingen.

  • Je kan een recept omrekenen voor meer of minder personen.

  • Je kan een mengverhouding gebruiken.

Volgende les: Verhoudingen 1, les 5 van de serie.

Klik hier

Image credit: LessonUp