Dementie les 2 aangepast

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1,2

Dementie 

Heb je in je werk te maken met cliënten met dementie?

Wat was jouw leukste ervaring met een cliënt tijdens je werk tot nu toe?

Wat was je minst leuke ervaring met een cliënt tijdens je werk tot nu toe?

Waar denk je aan bij het woord dementie?

Wat is dementie?

• Verzamelnaam voor meer dan 50 ziekten, waarbij de hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken. 
• Verwerking van informatie in de hersenen raakt verstoord. 
• Beschadigingen in de hersenen verergeren waardoor steeds verdere achteruitgang in het functioneren. 

De bekendste is de ziekte van Alzheimer. 

Dementie is een verzamelnaam voor meer dan 50 ziekten, waarbij de hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken.

De verwerking van informatie in de hersenen raakt verstoord.

Beschadigingen in de hersenen verergeren waardoor iemand met dementie steeds verder achteruitgaat in functioneren.

De bekendste is de ziekte van Alzheimer. 

Cijfers dementie (Nederland)

• >270.000 mensen met dementie. Ongeveer 12.000 mensen jonger <65 jaar. 
• Ieder uur krijgen vijf mensen dementie.
  
•  Toename door vergrijzing. Geschat wordt half miljoen in 2040.
• 65 procent krijgt de diagnose: ziekte van Alzheimer. 
• Treft ruim 8 procent van de mensen > 65 jaar.
• Treft ruim 25 procent van de mensen >80 jaar.
  
• Treft ruim 40 procent van de mensen >90 jaar.
  
• De kans is 1 op de 5 dat iemand dementie krijgt. 
• Voor vrouwen is dat 1 op 3, voor mannen 1 op 7. 

In Nederland hebben ruim 270.000 mensen dementie. Hiervan zijn ongeveer 12.000 mensen jonger zijn dan 65 jaar. Ieder uur krijgen vijf mensen in Nederland dementie.

 Het aantal mensen met dementie zal door vergrijzing in de toekomst explosief stijgen naar meer dan een half miljoen in 2040.

Van de mensen met de diagnose dementie heeft ongeveer 65 procent de ziekte van Alzheimer.

Ruim 8 procent van de mensen boven de 65 jaar heeft dementie.

Ruim 25 procent van de mensen boven de 80 jaar heeft dementie.

Ruim 40 procent van de mensen boven de 90 jaar heeft dementie.

De kans is 1 op de 5 dat iemand dementie krijgt.

Voor vrouwen is dat 1 op 3, voor mannen 1 op 7. 

Symptomen dementie?

Mensen met dementie hebben een combinatie van symptomen

Geheugenstoornissen 

Met één of meer cognitieve stoornissen:

• Afasie: moeite om woorden te vinden en problemen om zich uit te drukken met taal
  
• Apraxie: verminderd vermogen om motorische handelingen uit te voeren
  
• Agnosie: onvermogen om objecten te herkennen
  
• Stoornissen in uitvoerende functies : zoals rekenen, logisch nadenken, plannen

Gedragsproblemen

Vraag: wat is een voorbeeld van apraxie?

1. Niet meer weten hoe je moet lopen
2. Verlies van zindelijkheid
3. Vergeten hoe de koffie gezet moet worden
4. Het constante gebruik van scheldwoorden tijdens het communiceren

Vraag: wat is een voorbeeld een afasie?

1. Hakkelen tijdens het vertellen van een verhaal
2. Agressief taalgebruik tijdens het communiceren
3. Termen uit andere, vroeger geleerde talen door de zinnen verwerken

Vraag: Wat is een voorbeeld van agnosie?

1. Het niet meer herkennen van eigen kinderen
2. Niet meer goed kunnen lopen
3. Het proces van de ogen, waardoor je langzaam blind wordt

0

Symptomen

1. Vergeetachtigheid
2. Problemen dagelijkse handelingen
3. Vergissingen tijd & plaats
4. Taalproblemen
5. Kwijtraken van spullen
6. Slecht beoordelingsvermogen
7. Terugtrekken uit sociale contacten
8. Veranderingen in gedrag en karakter
9. Onrust
10. Problemen met zien

Verloop dementie

• Leven gemiddeld 8 jaar met de ziekte. 
• Diagnose wordt gemiddeld na 14 maanden gesteld. Bij jonge mensen duurt dit > vier jaar. 
• Aantal klachten en de ernst ervan neemt toe. 
• Progressieve ziekte.

Mensen met dementie leven gemiddeld 8 jaar met de ziekte.

De diagnose wordt gemiddeld na 14 maanden gesteld. Bij jonge mensen is dit meer dan vier jaar.

Gedurende het ziekteproces neemt zowel het aantal klachten als de ernst ervan toe.

Progressieve ziekte: Er is geen genezing mogelijk voor dementie. Uiteindelijk overlijdt een patiënt aan de gevolgen van dementie.  

Wonen en Zorg  

60% woont thuis: 

met mantelzorg, thuiszorg, dagbehandeling, extramurale verzorgings- of verpleeghuiszorg.

35% woont in verzorgings/verpleeghuis

5% woont in een kleinschalige woonvorm

Herhaling soorten      

Er zijn vier fasen van dementie

Welke zijn dat?

Welke kenmerken horen hierbij?

Er zijn vier fasen van dementie

Ziekteverloop 4 fases

1. Bedreigde ik - beginnende dementie
2. De verdwaalde ik - matige ernstige dementie

3. De verborgen ik - ernstige dementie

4. De verzonken ik - ernstige dementie

1. Bedreigde ik - beginnende dementie

vergeetachtig voor omgeving nog niet altijd zichtbaar moeite met meer complexere taken, overzicht houden bijv financien, 

2. De verdwaalde ik - matige ernstige dementie

Steeds meer geheugenproblemen, leeft meer in het verleden, 'verdwaaldgevoel', verminderde belangstelling, motoriek gaat achteruit 

3. De verborgen ik - ernstige dementie

leeft in een innerlijke belevingswereld, neemt zelf geen initiatief meer tot contact. Er is nog wel contact mogelijk, herkent mensen niet meer, tijdsbesef is weg . Volledig afhankelijk.

4. De verzonken ik - ernstige dementie

Volledige afhankelijkheid, brabbelwoorden en klanken. Emoties zijn moeilijk waarneembaar.  
Verzonken ik = (cliënt kan niet meer lopen, spreekt nauwelijks, ligt vaak in foetushouding als pasgeboren baby)

Dementie

Letterlijk: ‘ontgeesting; geestelijke aftakeling’

Dementie is de verzamelnaam voor stoornissen waarbij de hogere verstandelijke vermogens achteruit gaan.

Benaderingswijze

- ROT: realiteitsoriëntatietraing

- Reminiscentie

- Warme zorg

Heeft iemand ervaring op stage op een PG-afdeling en hoe benader jij de bewoners?

ROT: realiteitsoriëntatie-training

Doel: dementie vertragen

Uitgangspunt: cliënten steeds terugbrengen naar de

werkelijkheid (realiteit). Zeg niet dat een cliënt het fout

doet, maar neem iemand meer in de dagelijkse gang van

zaken.

Voorbeelden:

Naamkaartjes dragen

Dagen van de week benoemen

Kalender of klok ophangen en daarnaar verwijzen

(Samen) De krant lezen / nieuws kijken en hierover praten

Samen koken

Benoemen wat je doet

Reminiscentie

Doel: herinneringen ophalen

Uitgangspunt: het kortetermijngeheugen werkt minder

goed, maar het langetermijngeheugen functioneert

vaak nog wel.

Door te praten over vroeger kan een cliënt zich beter

voelen.

Voorbeelden:

Voorbeelden:

Fotoboeken van vroeger bekijken en hierover praten

Liedjes van vroeger opzetten / samen zingen

De kamer ‘ouderwets’ inrichten

Artikelen van vroeger bespreken

Geuren van vroeger zoals parfum, zeep of een ‘ouderwets’ gerecht

Bij welke fase van dementie past deze benadering?

Warme zorg

Doel:
Prettige en veilige omgeving creëren

Uitgangspunt:
Je gaat mee in de belevingswereld en het

gevoel van de cliënt.

Voorbeelden:

Voorbeelden:

De cliënt heeft net bezoek gehad maar is een half uur later verdrietig omdat er nooit iemand langskomt. 

Wat zeg je dan?

Bij welke fase van dementie past deze benadering?

Opdracht

Welke hulpmiddelen zijn passend bij een cliënt met dementie?

Zoek ze op en beschrijf waarvoor je deze gebruikt.

Huiswerk

Anatomie: 3.35

ADL: 4.69