Waar gaan we het over hebben?
Medicatieveiligheid (in Nederland)
BIG-wet
Geneesmiddelenwet
Veilig Incident Melden (VIM)
Leren van - en met elkaar!
Inhoud workshop
Theorie over Medicatieveiligheid (20 minuten)
Werken aan Casestudy's in Groepen (20 minuten)
Vragen over de Casestudy? (10 minuten)
Groepsreflectie (10 minuten)
De dokter heeft een medicijn voorgeschreven en je bent onzeker over de dosering. Wat doe je?
Wat is medicatieveiligheid?
Veiligheid van medicatiegebruik omvat alle maatregelen en activiteiten die ervoor zorgen dat een patiënt de juiste medicatie op een veilige en effectieve manier ontvangt.
Het doel is om medicatiefouten en bijwerkingen te voorkomen, van voorschrijven tot toediening.
De Geneesmiddelenwet
De Geneesmiddelenwet legt het juridische kader vast voor de veilige omgang met medicijnen in de Nederlandse gezondheidszorg.
De wet reguleert de keten van fabrikant tot patiënt, waarbij de volgende aspecten het belangrijkst zijn voor de verpleegkundige praktijk:
1. Voorschrijven versus Toedienen
Arts schrijft voor: Als verpleegkundige bent u niet bevoegd om medicatie voor te schrijven.
Uitvoeringsverzoek vereist: U mag alleen medicatie bereiden of toedienen als er een officiële opdracht van een arts is.
2. Voorbehouden Handelingen
Risicovolle/voorbehouden handelingen:
Bevoegd en bekwaam: ben ik bevoegd?/kan ik het doen?
Classificatie van Geneesmiddelen
Alleen op recept: Sterke medicatie (zoals antibiotica) kan alleen door de apotheek worden verstrekt met een doktersrecept.
Zonder recept verkrijgbaar: Geneesmiddelen zoals paracetamol zijn zonder recept verkrijgbaar.
Extra Strenge Controle (Opiumwet)
Opiaten achter slot en grendel: Sterke pijnstillers (zoals morfine) vallen onder de Opiumwet en moeten worden opgeslagen in een afgesloten opiatenkast.
Registratie en controle: Elke ampul of tablet moet nauwkeurig worden afgetekend; de IGJ (Inspectie) voert
strikte controles hierop.
Een arts vertelt je mondeling dat een patiënt extra paracetamol mag hebben. Dit is nog niet ingevoerd in het Elektronisch Voorschrijfsysteem (EVS). Wat doe je?
You administer the paracetamol immediately, because the doctor gave verbal permission.
You refuse to give the paracetamol until the doctor records it digitally or in writing as an official execution request
You ask a fellow second-year student nurse to administer the paracetamol instead.
Tijdens je stage moet je een intramusculaire injectie geven. Je hebt het theoretische examen op school gehaald, maar je hebt deze vaardigheid nog nooit in de praktijk uitgevoerd. Ben je bevoegd en bekwaam?
Yes, passing the theoretical exam at school automatically makes you both authorized and competent.
No, you are authorized based on your education, but not yet competent in practice. You must perform the procedure under direct supervision.
No, as a nurse, you are never allowed to perform this procedure.
Je dient Oxycodon (een sterke opioïde pijnstiller) toe aan een patiënt. Welke actie is wettelijk verplicht binnen de zorginstelling?
The medication can stay in the open medication cart as long as you remain nearby.
You must log the distribution immediately in the opiate registry, and the remaining stock must stay locked in the opiate cabinet.
Opiates only need to be checked at the end of the week by the institutional pharmacist.
Je realiseert je dat je per ongeluk de medicatie bedoeld voor kamer 4 aan de patiënt in kamer 5 hebt gegeven. Wat zijn de juiste stappen?
Immediately check the patient's vital signs, inform the doctor/supervisor, and report the error in the internal incident reporting system.
Say nothing and just monitor the patient closely during your shift.
Secretly adjust the medication administration record in the computer so it looks like nothing happened.
De Belangrijke Aspecten van Medicatieveiligheid
Correct gebruik: Het correct voorschrijven, verstrekken en toedienen van medicijnen.
Actuele informatie: Zorgverleners (apotheker, arts) moeten toegang hebben tot actuele en gedeelde medicatiegegevens om fouten te voorkomen.
Controles en procedures: Het implementeren van dubbele controles voor risicovolle medicatie en werken volgens protocollen.
Veilige opslag: Het correct opslaan en beheren van medicijnen.
5 J's
Juiste patiënt: Is dit de juiste persoon?
Juiste medicatie: Is dit het juiste medicijn?
Juiste dosis: Is het de juiste hoeveelheid?
Juiste tijd: Wordt het op het juiste tijdstip gegeven?
Juiste methode: Wordt het op de juiste manier toegediend (bijv. slikken, aanbrengen, injecteren)?
Meld (bijna) incidenten altijd!
Wettelijk verplicht in Nederland
Het verbergen van een fout is strafbaar
Volgens een vaste procedure (VIM)
Zorgen voor patiëntveiligheid
Niet om te straffen maar om van te leren!
Voorkomen van herhaling
Casus
Vorm groepen van 5
Lees de casestudy
Vul samen het VIM-formulier in
Reflection
1.
beantwoord de reflectievragen uit het boekje
Hoe beïnvloedt cultuur of hiërarchie het aanspreken van artsen van collega's?
2. wat kunnen zorgsystemen van verschillende landen van elkaar leren?Quick Feedback: How was today's workshop?