Hoe kijk jij naar de samenleving? (Burgerschap mbo Entree en 2, Maatschappijvisies 1)

W E G W I J S

B U R G E R S C H A P   ·   E N T R E E E N N I V E A U 2

Hoe kijk jij naar de samenleving?

Moet de overheid veel regelen, of moet je zelf kiezen? Mensen denken er verschillend over. Wat vind jij?

Les 1  ·  Maatschappijvisies

1 / 14
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBurgerschapMBO

This lesson contains 14 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 30 min
Report this lesson

Introduction

Studenten ontdekken dat mensen verschillend denken over wie wat moet regelen: jij zelf of de overheid. Ze leren wat een maatschappijvisie is, wat vrijheid en gelijkheid zijn en wat links en rechts betekent, zonder partijen of oordeel. In een opdracht zetten ze plannen op een eigen kaart. Voor Entree en mbo niveau 2, ongeveer 30 minuten, in eenvoudige taal. Past bij de politiek-juridische dimensie en bij het thema Maatschappijvisies en maatschappelijke vraagstukken uit het expertadvies voor het nieuwe burgerschapsonderwijs.

Items in this lesson

W E G W I J S

B U R G E R S C H A P   ·   E N T R E E E N N I V E A U 2

Hoe kijk jij naar de samenleving?

Moet de overheid veel regelen, of moet je zelf kiezen? Mensen denken er verschillend over. Wat vind jij?

Les 1  ·  Maatschappijvisies

Over deze les: les 1 van het thema Maatschappijvisies en maatschappelijke vraagstukken, voor Entree en mbo niveau 2, ongeveer 30 minuten. Studenten ontdekken dat mensen verschillend denken over wie wat moet regelen: jij zelf of de overheid. Ze leren de woorden vrijheid, gelijkheid, links en rechts. Het is een grove kaart, geen indeling in goed en fout. Er komen bewust geen partijen of peilingen in voor.

Koppeling: in de huidige kwalificatie-eisen valt deze les onder de politiek-juridische dimensie (politieke standpunten en stromingen herkennen). In het expertadvies voor het nieuwe burgerschap (thema Maatschappijvisies en maatschappelijke vraagstukken, eis 1) gaat het om kennis van verschillende maatschappijvisies op vraagstukken en de oplossingsrichtingen die daarbij horen. Image credit: luis perez, CC BY 2.0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 1

Na deze les:

1

Je kan uitleggen wat een maatschappijvisie is.

2

Je kan vrijheid en gelijkheid noemen en uitleggen met een voorbeeld.

3

Je kan uitleggen wat links en rechts betekent.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Zeg erbij dat er in deze les geen goede mening bestaat. Iedereen mag zelf kijken, het gaat om het herkennen van verschillen.

S T A R T V R A A G

LES 1

Je bent ziek en kunt niet werken. Wie moet jou dan helpen?

1

Ikzelf, met mijn spaargeld

2

De overheid

3

Mijn familie en vrienden

4

Mijn werkgever

Startvraag: laat na de uitslag twee studenten met een ander antwoord uitleggen waarom ze dat kozen. Zo zien ze meteen dat mensen verschillend denken over wie waarvoor zorgt. Daar gaan maatschappijvisies over.

M A A T S C H A P P I J V I S I E S

LES 1

Wat is een maatschappijvisie?

Een maatschappijvisie is hoe jij vindt dat de samenleving moet werken.

Voorbeeld: wie betaalt het ov voor stagiairs? De een zegt: dat moet je zelf doen. De ander zegt: de overheid betaalt het. Allebei willen ze een goede samenleving. Ze kiezen een andere weg.

Uitleg: een maatschappijvisie is dus geen mening over één los onderwerp. Het is een manier van kijken die bij veel vragen terugkomt. Vraag: kennen jullie mensen die bij alles vinden dat de overheid moet helpen? En mensen die vinden dat je het zelf moet regelen?

V R A A G

LES 1

Wat is een maatschappijvisie?

A

Een regel die de overheid heeft gemaakt

B

Een mening over één vervelende buurman

C

Een idee over hoe de samenleving werkt

D

De uitslag van een verkiezing

Antwoord: C. Een maatschappijvisie is een idee over hoe de samenleving moet werken en wie waarvoor zorgt. Een regel van de overheid is een wet of een besluit, en een verkiezingsuitslag laat zien wat mensen kozen. Vraag door: welke visie hoor je thuis of op je stage?

K E R N B E G R I P

LES 1

Vrijheid of gelijkheid

Twee waarden die soms botsen. Vrijheid: je kiest zelf en de overheid bemoeit zich weinig. Gelijkheid: iedereen krijgt dezelfde kans en de overheid helpt daarbij. Bijna iedereen vindt allebei belangrijk.

Kernbegrip: het verschil zit in wat je belangrijker vindt als ze botsen. Voorbeeld: een hoge belasting voor mensen met veel geld maakt verschillen kleiner (gelijkheid), maar mensen mogen dan minder zelf met hun geld doen (vrijheid).

V R A A G

LES 1

Bram wil zelf kiezen waar hij zijn geld aan uitgeeft. De overheid hoeft zich er niet mee te bemoeien. Welke waarde vindt hij het belangrijkst?

A

Vrijheid

B

Gelijkheid

C

Veiligheid

D

Zuinigheid

Antwoord: A. Bram laat zijn eigen keuze voorgaan. Bij gelijkheid zou het gaan om dezelfde kansen voor iedereen. Veiligheid en zuinigheid gaan over iets anders. Vraag door: wat zou iemand zeggen die gelijkheid belangrijker vindt?

M A A T S C H A P P I J V I S I E S

LES 1

Een grove kaart: links en rechts

Links

Meer gelijkheid. De overheid haalt meer belasting op en helpt mensen met weinig geld.

Voorbeeld: een hoger minimumloon.

Rechts

Meer vrijheid. Minder belasting en minder regels. Mensen en bedrijven kiezen meer zelf.

Voorbeeld: minder regels voor ondernemers.

Uitleg: links en rechts gaan vooral over geld en de rol van de overheid. Het is een grove kaart. De meeste mensen vinden sommige dingen links en andere rechts. Noem geen partijen, dan blijft het gesprek over ideeën gaan.

S T E L L I N G

LES 1

Als je weinig verdient, moet de overheid je extra helpen.

1

Eens

2

Oneens

3

Weet ik niet

Stelling: laat na de uitslag iemand van eens en iemand van oneens een voorbeeld geven. Er is geen goed of fout antwoord. Studenten worden niet beoordeeld op hun mening, wel op het uitleggen ervan. Vraag door: waar wil je wel hulp van de overheid, en waar niet?

O P D R A C H T

LES 1

Teken je eigen kaart

1

Teken een lijn. Links is meer overheid. Rechts is meer vrijheid.

2

Zet erop: gratis schoolboeken, minder regels voor bedrijven en een hoger minimumloon.

3

Vergelijk met een ander tweetal. Waar verschilt het? Leg uit waarom.

8

minute

00

second

In tweetallen

Opdracht: het gaat niet om de juiste plek, maar om de uitleg. Een plan kan op twee plekken passen, dat is goed. Laat aan het eind twee tweetallen laten zien waar ze het meest over twijfelden.

Hulp voor wie vastloopt: vraag bij elk plan: moet de overheid hier meer doen, of mogen mensen het zelf kiezen?

V R A A G

LES 1

De overheid betaalt het ov voor alle stagiairs, met geld uit belasting. Bij welke kant past dat het best?

A

Rechts: minder overheid

B

Rechts: meer vrijheid

C

Geen van beide kanten

D

Links: meer gelijkheid

Antwoord: D. De overheid haalt geld op via belasting en geeft het aan een groep die het nodig heeft. Dat is meer gelijkheid. Vraag door: hoe zou iemand van de andere kant dit probleem oplossen? Bijvoorbeeld door werkgevers zelf te laten kiezen.

T E R U G B L I K

LES 1

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Wat is een visie?

2

Vrijheid en gelijkheid

3

Links en rechts

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag welk leerdoel je aan het begin van de volgende les kort herhaalt. De lijn met links en rechts komt in de volgende lessen terug.

V O L G E N D E L E S

Van probleem naar beleid

Een probleem in de buurt lost zich niet vanzelf op. Volgende les zie je hoe een probleem een plan van de overheid wordt.

  • Je kan de stappen van probleem naar beleid noemen.

  • Je kan uitleggen wie een plan uitvoert.

Volgende les: thema Maatschappijvisies en maatschappelijke vraagstukken, les 2.

Klik hier

Image credit: LessonUp