Het Dubbel V-model
Het Dubbel V-model
Open met het idee dat technologie in zorg en welzijn niet extra is, maar steeds vaker onderdeel van gewoon professioneel handelen.
Lesdoel
Ik kan uitleggen welke basis- en verdiepende technologiecompetenties in het Dubbel V-model staan en waarom ethische reflectie daarbij centraal staat.
This item has no instructions
This item has no instructions
Waarom dit model nodig is
Technologie speelt een steeds grotere rol in zorg en welzijn
Technologie kan zorg en ondersteuning helpen voorkomen, verplaatsen of vervangen
Daarom moet een professional technologie positief-kritisch kunnen inzetten
Dat betekent: kansen zien én kritisch beoordelen wat passend is
Leg positief-kritisch kort uit: niet automatisch vóór of tegen technologie zijn, maar afwegen wat werkt in de situatie van cliënt, professional en organisatie.
Wat zijn technologiecompetenties?
Verzamelnaam voor kennis, vaardigheden en houding
Nodig om goed met technologie om te gaan
Gaat niet alleen over bedienen, maar ook over kiezen, uitleggen en verantwoord inzetten
This item has no instructions
This item has no instructions
Opbouw van het Dubbel V-model
Het model laat drie onderdelen zien:
Eerste V: basistechnologiecompetenties
Tweede V: verdiepende technologiecompetenties
Midden: ethische reflectie als overkoepelende competentie
Zo maakt het model zichtbaar wat iedere professional nodig heeft en wat past bij een meer voortrekkende rol.
Noem eventueel dat het model is ontwikkeld voor zorg- en welzijnsprofessionals en in de praktijk helpt om rollen en verwachtingen te verduidelijken.
Wat betekent positief-kritisch omgaan met technologie?
Alles digitaal doen
Kansen én risico’s afwegen
Technologie vermijden
Alleen veilig werken
Toetst de kern van slides 2-4. Afleider 'alleen veilig werken' is te smal; positief-kritisch gaat ook over passendheid en beoordeling.
Vul de kern van het model aan
Technologiecompetenties zijn de kennis, vaardigheden en houding die je nodig hebt om goed met technologie om te gaan. In het Dubbel V-model zie je de eerste V met basiscompetenties, de tweede V met verdiepende competenties en in het midden ethische reflectie.
Alle drie de invulwoorden zijn dragende begrippen uit de eerste inhoudsblok.
De eerste V: basiscompetenties
Gelden voor iedere toekomstige en werkende professional
Maken technologie tot een vanzelfsprekend onderdeel van je werk
Sluiten aan bij wat organisaties van medewerkers verwachten
Vijf kerncompetenties vormen samen de basis
This item has no instructions
Basiscompetenties
1. Vertrouwen
Zoekt naar mogelijkheden om zorg en welzijn te verbeteren met nieuwe inzichten en innovatieve technologie.
Vertrouwt op het eigen kunnen en dat van anderen bij de effectieve en veilige inzet van technologie.
2. Veranderen
Maak het onderscheid scherp: vertrouwen gaat over houding en basiszekerheid; veranderen gaat over openstaan voor aanpassing van werkprocessen.
Basiscompetenties
4. Vaardig gebruiken
Zet technologie in om zorg en welzijn voor of met cliënten te ondersteunen, volgens professionele standaarden.
3. Vinden
Selecteert technologie onderbouwd, passend bij wensen en behoeften van cliënten, organisatie en context.
Benadruk dat vinden niet betekent 'iets opzoeken op internet', maar bewust kiezen wat passend en verantwoord is.
5. Vertellen
Legt cliënten en naasten uit hoe technologie wordt gebruikt
Stemt uitleg af op de cliënt en de situatie
Ondersteunt anderen bij veilig en passend gebruik
Koppel dit aan begrijpelijke communicatie: uitleg geven is pas goed als de cliënt weet wat de technologie doet en wat van hem of haar verwacht wordt.
Welke basiscompetentie past bij onderbouwd technologie kiezen?
Vertellen
Veranderen
Vinden
Vertrouwen
Toetst of studenten 'vinden' begrijpen als bewust selecteren, niet als simpel opzoeken.
Waarom hoort uitleg geven bij de basiscompetentie vertellen?
Correcte elementen: uitleg afstemmen op cliënt en situatie; helder uitleggen wat de technologie doet; ondersteunen bij veilig en passend gebruik.
Vul de basiscompetenties aan
Bij vertrouwen gaat het om zeker omgaan met de effectieve en veilige inzet van technologie. Vinden betekent dat je technologie onderbouwd kiest. Bij vaardig gebruiken zet je technologie in volgens professionele standaarden.
Laat studenten de namen koppelen aan de juiste beschrijvingen uit slides 6-8.
De tweede V: verdiepende competenties
Voor professionals die een stap verder gaan met technologie
Zij signaleren kansen en belemmeringen
Zij nemen initiatief en ondersteunen collega’s
Vaak zijn zij binnen team of organisatie een aanspreekpunt voor technologie
Maak duidelijk dat niet iedereen deze rol hoeft te hebben, maar dat elk team vaak wel mensen nodig heeft met deze verdiepende competenties.
Verdiepende competenties
2. Verdiepen
Is de ambassadeur voor de toepassing van technologie in team(s) en organisatie.
Vertaalt technologische ontwikkelingen en (on)mogelijkheden naar toepassingen in zorg en welzijn.
1. Vooroplopen
This item has no instructions
Verdiepende competenties
3. Verbinden
Inspireert collega’s tot verantwoord gebruik van technologie.
4. Voorlichten
Verbindt collega’s die betrokken zijn bij implementatie, vanuit wensen en behoeften van cliënten en professionals.
Leg bij verbinden uit dat implementatie vaak samenwerking vraagt tussen zorgprofessionals, cliënten, team en organisatie.
Verdiepende competenties
Besluit onderbouwd om technologie te vervangen, op basis van ontwikkelingen en behoeften van betrokkenen.
6. Vervangen
5. Verbeteren
Adviseert over de verdere ontwikkeling en implementatie van technologie.
Benadruk dat vervangen ook professioneel handelen is: niet vasthouden aan een hulpmiddel dat niet meer passend, veilig of effectief is.
Bekijk het volgende filmpje over Sophies leerreis. Onder welke technologiecompetentie uit het dubbele V model valt dit thema?
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Welke verdiepende competentie past bij ambassadeur zijn in je team?
Voorlichten
Vooroplopen
Verbeteren
Verdiepen
Controleert het onderscheid tussen de verdiepende competenties, vooral vooroplopen versus voorlichten.
Vul de verdiepende competenties aan
Een professional die collega’s bij implementatie samenbrengt, laat verbinden zien. Wie collega’s inspireert tot verantwoord gebruik, werkt aan voorlichten. En wie besluit dat een technologie niet meer passend is, toont vervangen.
De afleiders komen uit het model, maar horen niet bij deze drie beschrijvingen.
Ethische reflectie in het midden
Ethische reflectie hoort bij alle technologiecompetenties. Je kijkt niet alleen of iets kan, maar ook of het goed is om het in deze situatie te gebruiken.
This item has no instructions
Waar let je ethisch op?
Impact op de cliënt
Gevolgen voor zelfstandigheid en regie
Aandacht voor privacy en veiligheid
Rekening houden met wet- en regelgeving
Effect op organisatie en maatschappij
Gebruik hier het contrast 'Kan deze technologie dit?' versus 'Is het goed om deze technologie hier te gebruiken?'.
Van basis naar voortrekkersrol
Basiscompetenties → technologie gebruiken in je dagelijks werk
Verdiepende competenties → technologie mee vormgeven in team en organisatie
Ethische reflectie → bij beide steeds verantwoorde keuzes maken
Deze slide verbindt het hele model: iedereen heeft de basis nodig, sommige professionals bouwen daarop verder in een meer trekkende rol.
Opdracht:
Bekijk het volgende filmpje over de Digicoach in de zorg. Bekijk daarna nogmaals het Dubbel V model en geef daarna aan welke Technologiecompetenties de Digicoach moet beheersen.
This item has no instructions
This item has no instructions
Waarom staat ethische reflectie in het midden van het model?
Het hoort alleen bij cliënten
Het stuurt alle competenties
Het vervangt basiscompetenties
Het geldt alleen bij innovatie
Toetst het overkoepelende karakter van ethische reflectie uit slides 13-15.
Noem één punt waarop je ethisch let bij zorgtechnologie.
Correcte elementen: aandacht voor cliënt, zelfstandigheid/regie, privacy, veiligheid, wet- en regelgeving, organisatie en maatschappij.
Wat neem jij mee uit deze les over het Dubbel V-model?
Reflectievraag zonder goed of fout. Laat studenten één inzicht benoemen dat voor hen het belangrijkst was.
Welk onderdeel vond jij het lastigst om te begrijpen?
Reflectievraag zonder goed of fout. Bruikbaar om te zien waar herhaling of extra uitleg nodig is.
Begrippenlijst
Dubbel V-model - Model dat laat zien welke technologiecompetenties zorg- en welzijnsprofessionals nodig hebben.
Technologiecompetenties - Kennis, vaardigheden en houding om goed met technologie om te gaan.
Basistechnologiecompetenties - Competenties die iedere professional nodig heeft voor het dagelijks werken met technologie.
Verdiepende technologiecompetenties - Competenties voor professionals die een voortrekkende of ondersteunende rol hebben bij technologie.
Vertrouwen - Open en zeker omgaan met de effectieve en veilige inzet van technologie.
Vinden - Technologie onderbouwd kiezen op basis van behoeften en context.
Ethische reflectie - Verantwoorde keuzes maken over technologie met aandacht voor impact, privacy, veiligheid en regels.
This item has no instructions