H3.1 + 3.2 (Wat is een) Kracht

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo k, g, t, mavo
• Leerjaar 3

H3.1 Starten

Ralf heeft van zijn vrienden een bungeejumpkoord cadeau gekregen. Hij springt met een elastiek aan zijn enkels van een hoge hijskraan af. 

Daarbij heeft hij te maken met allerlei krachten.

Welke kracht zorgt ervoor dat

Ralf steeds sneller valt?

Er is één kracht die de beweging van Ralf tegenwerkt, ook al is het koord nog niet gespannen. Welke kracht is dit?

1. Spankracht
2. Veerkracht
3. Zwaartekracht
4. Luchtweerstand

Als het elastiek gespannen is, wordt Ralf afgeremd.

Hoe noem je de kracht in het elastiek?

1. Spankracht
2. Veerkracht
3. Zwaartekracht
4. Luchtweerstand

Leerdoelen H3.2 Wat is een kracht?

• Je kunt de effecten van een kracht benoemen.
  

• Je kunt verschillende soorten krachten herkennen.

• Je kunt omschrijven wat een normaalkracht is.

Kunnen we krachten zien?

Eigenschappen Krachten:

•    Zijn niet zichtbaar
•    De gevolgen zijn (soms) zichtbaar

Gevolgen van krachten:

•    Snelheid
•    Richting
•    Vormverandering  
•         => Tijdelijk (elastisch)
•         => Blijvend (plastisch)

Soorten krachten 

(met óf zonder contact)

• Spierkracht
• Windkracht
• Wrijvingskracht / rolweerstand
• Veerkracht
• Zwaartekracht
• Spankracht
• Magnetische kracht
• Elektrische kracht

Wel of geen Zwaartekracht en/of Veerkracht?

• 1. wel zwaartekracht, geen veerkracht.

• 2. zwaartekracht en een klein beetje veerkracht.
  

• 3. veerkracht groter dan zwaartekracht
  

• 4. zwaartekracht en veerkracht gelijk.
  

Twee krachten in evenwicht

De kist blijft in evenwicht. 

* Welke krachten zie je in de afbeelding? 

* En wat valt je op!

• De zwaartekracht en spankracht  zijn even groot, maar tegengesteld gericht.

Hoe zit dat nu?

Op een schilderij dat aan de muur hangt werkt                          een zwaartekracht. 

Toch valt het schilderij niet van de muur. 

Hoe kan dat?

• De kracht waarmee de spijker terug duwt, dit noemen we de normaalkracht.

De normaalkracht

De normaalkracht is de kracht van de ondergrond op het voorwerp en maakt hier evenwicht met de zwaartekracht.

• In stilstaande situatie heft de normaalkracht de zwaartekracht op

Samenvatting 3.2 Wat is een kracht

De drie effecten van kracht

• snelheid, richting en vorm (plastisch/elastisch)

Noem verschillende soorten krachten (met óf zonder contact)

• Zwaartekracht, spierkracht, spankracht, magnetische kracht, elektrische kracht, windkracht?

Leerdoelen H3.2 Wat is een kracht?

• Je kunt de effecten van een kracht benoemen.
  

• Je kunt verschillende soorten krachten herkennen.

• Je kunt omschrijven wat een normaalkracht is.

Samenvatting vorige keer

De drie effecten van kracht

• snelheid, richting en vorm (plastisch/elastisch)

Noem verschillende soorten krachten (met of zonder contact)

• Zwaartekracht, spierkracht, spankracht, magnetische kracht, elektrische kracht, etc

Wel of geen Zwaartekracht en/of Veerkracht?

• 1. wel zwaartekracht, geen veerkracht.

• 2. zwaartekracht en een klein beetje veerkracht.
  

• 3. veerkracht groter dan zwaartekracht
  

• 4. zwaartekracht en veerkracht gelijk.
  

Twee krachten in evenwicht

De kist blijft in evenwicht. 

* Welke krachten zie je in de afbeelding? 

* En wat valt je op!

• De zwaartekracht en spankracht  zijn even groot, maar tegengesteld gericht.

Hoe zit dat nu?

Op een schilderij dat aan de muur hangt werkt                          een zwaartekracht. 

Toch valt het schilderij niet van de muur. 

Hoe kan dat?

• De kracht waarmee de spijker terug duwt, dit noemen we de normaalkracht.

De normaalkracht

De normaalkracht is de kracht van de ondergrond op het voorwerp en maakt hier evenwicht met de zwaartekracht.

• In stilstaande situatie heft de normaalkracht de zwaartekracht op

Samenvatting H3.2 Wat is een kracht?

De drie effecten van kracht

• snelheid, richting en vorm (plastisch/elastisch)

Noem verschillende soorten krachten (met of zonder contact)

• Zwaartekracht, spierkracht, spankracht, magnetische kracht, elektrische kracht, etc

Wat is ook alweer de normaalkracht?

• De kracht die evenwicht maakt met de zwaartekracht

Krachten verkleinen

Bij een botsing werken er grote krachten op de inzittenden van een auto. Auto-ontwerpers bedenken allerlei manieren om die krachten te verkleinen.

De nettokracht 

De nettokracht is de optelsom van alle krachten,  ook wel resultante kracht genoemd.

• Krachten in gelijke richting =>  optellen
• Krachten in tegengestelde richting  => van elkaar afhalen
  

De nettokracht 

De nettokracht is de optelsom van alle krachten,  ook wel resultante kracht genoemd.

• Krachten in gelijke richting =>  optellen
• Krachten in tegengestelde richting  => van elkaar afhalen
  

Krachten tekenen

Krachten tekenen:

• Aangrijpingspunt
• Lengte
• Richting

Zwaartekracht: F_z

• _{Zwaartepunt (vaak) midden voorwerp}
• _{Wijst ALTIJD naar beneden}

Kracht tekenen (2)

Samenvatting 3.1 Krachten

De drie effecten van kracht

• snelheid, richting en vorm (plastisch/elastisch)

Krachten tekenen: 3 regels

• Aangrijpingspunt, richting en grootte Vector

Zwaartekracht (Fz) en zwaartepunt

• De aantrekkingskracht van de aarde
• Denkbeeldig punt waar Fz op een voorwerp aangrijpt

Proef 1: Een spiraalveer uitrekken

Wat is het verband tussen de kracht en de uitrekking

(Let op UITREKKING is iets anders dan hoe lang de veer is)

Lees het practicum goed door:

Dit practicum wordt beoordeeld en lever je in!

Zwaartekracht: Fz

F_z = m x g

F_z = Zwaartekracht (N)
m = massa (kg)
g = valversnelling (N/kg of m/s2) (binas!!)

LET OP!!! massa is GEEN gewicht