Lezen 3 – Klaar voor de toets?

• New lesson editor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo lwoo, b, k
• Leerjaar 2

Lezen 3 – Klaar voor de toets? We herhalen kort en gaan daarna zelfstandig oefenen.

Open kort en rustig. Benoem dat dit een korte herhalingsles is en dat het belangrijkste deel daarna op papier volgt.

Wat moet je kunnen?

1. Leesstrategieën gebruiken.

2. Tekstgeraamte en belangrijkste boodschap herkennen.

3. Signaalwoorden en verbanden begrijpen.

4. Verwijswoorden herkennen en verklaren.

Houd het tempo hoog. Dit is alleen een kort overzicht van wat terugkomt.

Wat doe jij voor het lezen van een tekst?

Gebruik dit als korte start. Verwachte woorden: signaalwoorden, verwijswoorden, strategie, tekst, moeilijk, oefenen. Kies 2 of 3 woorden uit de wolk en verbind ze aan de lesdoelen.

Weet je het nog?

Welke leesstrategie gebruik je als je een zin of woord niet begrijpt?

A

Voorspellen

B

Samenvatten

C

Ophelderen

D

Vragen stellen

Vóór, tijdens en na het lezen

Strategie

Moment

Vóór: voorspellen – kijk naar titel of plaatje.

Tijdens: ophelderen – lees een lastige zin opnieuw. Lees de zin voor en na het moeilijke woord nogmaals

Tijdens: vragen stellen – vraag wat de schrijver bedoelt.

Tijdens of na: samenvatten – noem kort de hoofdpunten.

Na: terugkijken – controleer of je de tekst begrijpt.

Benadruk dat samenvatten soms tijdens en soms na het lezen gebeurt. Houd voorbeelden herkenbaar en kort.

Op welk moment (er blijft 1 zin over)?

Voor het lezen

Tijdens het lezen

Controleren of je de tekst goed begrepen hebt.

Een moeilijke alinea opnieuw lezen.

De titel bekijken en bedenken waarover de tekst gaat.

Jezelf vragen stellen over wat een schrijver bedoelt.

Wanneer gebruik je samenvatten meestal?

1

Vóór het lezen

2

Tijdens het lezen

3

Na het lezen

4

Tijdens of na het lezen

Tekstgeraamte en belangrijkste boodschap

Titel: Steeds meer jongeren nemen een eigen lunch mee

Inleiding: Sommige jongeren nemen zelf lunch mee. Dat heeft voordelen.

Tussenkopjes: Geld besparen en Zelf kiezen wat je eet

Meerkeuzevraag

Welke zin geeft waarschijnlijk het beste weer wat de schrijver duidelijk wil maken?

A

Leerlingen vinden de schoolkantine niet gezellig.

B

Scholen moeten stoppen met het verkopen van eten.

C

Jongeren eten elke dag hetzelfde tijdens de pauze.

D

Zelf lunch meenemen kan voordelig zijn en geeft meer keuze.

Signaalwoorden: vijf verbanden

• Opsomming: en, ook, bovendien

• Tegenstelling: maar, toch, hoewel

• Toelichting: bijvoorbeeld, zoals

• Tijd: eerst, daarna, later

• Reden/verklaring: want, omdat, daarom

Voorbeelden:

Ik neem fruit, drinken en brood mee.

Zij wil gaan, maar hij niet.

Sporten, bijvoorbeeld voetbal, is populair.

Eerst maak ik huiswerk, daarna ga ik gamen.

Ik blijf thuis, omdat ik ziek ben.

Noem compact dat signaalwoorden laten zien hoe delen van een zin of tekst met elkaar samenhangen.

Welk verband zie je?

Yara neemt haar fiets mee naar school, omdat de bus vaak te laat komt.

Welk verband geeft omdat aan?

A

Reden of verklaring

B

Tegenstelling

C

Opsomming

D

Toelichting of uitleg

Welk verband zie je?

Tijdens de pauze doen leerlingen verschillende activiteiten, zoals voetballen, kletsen en muziek luisteren.

Welk verband geeft zoals aan?

A

Reden of verklaring

B

Tegenstelling

C

Opsomming

D

Toelichting of uitleg

Vul het juiste signaalwoord in

1. Noor is haar sporttas vergeten, waardoor ze niet kan meedoen met gym.

2. Sam houdt van verschillende sporten, zoals voetbal en basketbal.

3. Nadat het eten klaar was, gingen we aan tafel zitten.

waardoor

zoals

Nadat

hoewel

Bovendien

Verwijswoorden in het kort

• Het-woorden: het, dit, dat, zijn

• De-woorden: deze, die en passende persoonlijke verwijswoorden

• Meervoud: zij, ze, hen, hun

• Plaatsen: hier, daar

• Tijdstippen: toen, daarna

Voorbeelden:

Sara en Mia komen later. Zij fietsen nog.

→ zij = Sara en Mia

Het lokaal is groot. Het heeft twintig tafels. → het = het lokaal.

Het lokaal is open. Dat is fijn. → dat = dat het lokaal open is.

Leg uit dat een verwijswoord kan verwijzen naar één woord, een woordgroep, een plaats, een tijdstip of een hele handeling.

Waarnaar verwijst het woord?

De trainer spreekt met de spelers. Zij luisteren aandachtig.

Waarnaar verwijst zij?

A

De training

B

Het gesprek

C

De trainer

D

De spelers

Bij deze toets mogen de leerlingen geen woordenboek gebruiken. Dat vinden ze vaak erg lastig.

Waar verwijst 'ze' naar?

Bij deze toets mogen de leerlingen geen woordenboek gebruiken. Dat vinden ze vaak erg lastig.

Waar verwijst 'dat' naar?

Zo pak je de toets aan

1. Bekijk eerst titel, inleiding en tussenkopjes.

2. Lees de vraag goed.

3. Zoek het antwoord terug in de tekst.

4. Let op signaalwoorden en verwijswoorden.

5. Controleer of je antwoord past bij de tekst.

Bij open vragen geef je precies antwoord op wat gevraagd wordt.

Dit is de brug naar het papieren werk. Benadruk rustig en precies werken.

Nu ga je zelfstandig oefenen!

1. Pak je papieren werkblad.

2. Bekijk eerst het tekstgeraamte.

3. Lees tekst 1 en maak de vragen.

4. Lees tekst 2 en maak de vragen.

5. Onderstreep signaalwoorden en omcirkel verwijswoorden waar dat helpt.

6. Controleer of je alle antwoorden hebt ingevuld.

7. Klaar? Maak de bonusopdracht.

8. Je mag je werk nakijken wanneer je de twee teksten met vragen af hebt.

Werk rustig en nauwkeurig. Gebruik wat je hebt geleerd!

Sluit kort af en laat daarna direct starten met het werkblad.