§4.1 Stofeigenschappen

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo lwoo, havo
• Leerjaar 3

Is piepschuim zwaarder dan ijzer?

1. Ja, piepschuim is zwaarder.
2. Onvoldoende informatie om de vraag te beantwoorden.
3. Nee, ijzer is zwaarder.

H4 

stoffen en materialen

Lesplanning:

1. Klassikaal:
   - introductie H4
   - uitleg stofeigenschappen
2. Starten opgaven §4.1
3. Uitleg rekenen dichtheid

Les 21.1

Lesdoelen

Aan het einde van de les kan je...

• een aantal stofeigenschappen benoemen;
• verschillen benoemen tussen moleculaire stoffen en metalen;
• rekenen met de dichtheid; 

H4 

stoffen en materialen

§7.1   Dichtheid

§7.2   Soortelijke warmte
           twee practica

§7.3    Warmtegeleiding
             één practicum

Stofeigenschappen, dichtheid en warmte

                  Moleculen zijn ....

• ongeveer een miljoenste mm groot;
•  altijd in beweging;
• bewegen sneller als de temperatuur hoger is;
• trekken elkaar aan als ze dichtbij elkaar zijn.

100.000 moleculen in de breedte van een haar.

Moleculaire stoffen

• vanderwaalsbinding (zwak)
• laag kook- en smeltpunt
• isolator

Metalen

• metaalrooster
• vrije elektronen; geleiders
• metaalbindingen (sterk)

Wat is geen stofeigenschap?

1. brandbaarheid
2. dichtheid
3. geur
4. massa

Stofeigenschappen

geen<div>stofeigenschappen</div>

kleur

massa

brandbaarheid

geur

vorm

smaak

kookpunt

Is het zwaar?!

Dichtheid

Dichtheid,

massa en volume

0

Aan de slag

Maken en nakijken 

§4.1 opgave 2, 3, (4), (7) en9

Eerder klaar: §4.1 opgave (6), 10 en 12

Uitleg rekenen met dichtheid

Aan de hand van meerkeuzevragen

De formule van dichtheid

dichtheid=​volume​​massa​​

ρ(​cm​3​​​​g​​)=​V(cm​3​​)​​m(g)​​

Massa berekenen

ρ = 23 g/cm³

V = 200 cm³ 

m = ... g

Volume berekenen

ρ = 12 g/cm³

m = 132 g

V = ... cm³

Een gouden ketting heeft een massa van 35 g. De dichtheid van goud is
19,3 g/cm³. Bereken het volume.

1. 35 : 19,3 = 1,8 cm³
2. 19,3 : 35 = 0,55 cm³
3. 35 x 19,3 = 675,5 cm³

De dichtheid = 2,5 g/cm³.
Het volume = 4 cm³.
Bereken de massa.

1. 4 : 2,5 = 1,6 g
2. 2,5 : 4 = 0,625 g
3. 2,5 x 4 = 10 g

De massa = 15 g.
De dichtheid = 3 g/cm³
Bereken het volume.

1. 15 : 3 = 5 cm³
2. 3 : 15 = 0,2 cm³
3. 15 x 3 = 45 cm³

Omrekenen

massa, volume en dichtheid

100 g = ... kg

1. 0,01 kg
2. 10 kg
3. 0,1 kg
4. 1000 kg

540 mg = ... g

1. 540 000 g
2. 54 g
3. 5400 g
4. 0,54 g

1 L = ... dm³

1. 0,1 dm³
2. 1 dm³
3. 10 dm³
4. 100 dm³

500 ml = ... cm³

1. 50
2. 0,5
3. 500
4. 5000

530 cm³ = ... dm³

1. 0,53 dm³
2. 5,3 dm³
3. 53 dm³
4. 5300 dm³

2,0 L = ... cm³

1. 20 cm³
2. 200 cm³
3. 2000 cm³
4. 0,20 cm³

Dichtheid omrekenen:
10 g/cm³ = .... g/dm³

1. 10 000
2. 1000
3. 0,01
4. 0,001

dichtheid omrekenen

10 g/cm³ = 10 000 g/dm³

6754 kg/m³ = ...................... kg/dm³ 

23 g/dm³ = ........................... g/cm³ 

1000 g / cm³ = ..................... kg/cm³ 

25 g/cm³ = ... g/dm³

1. 0,025
2. 0,25
3. 2500
4. 25 000

6530 kg/m³ = ... kg/dm³

1. 653
2. 6,530
3. 0,6530
4. 653000

Lesdoelen

Aan het einde van de les kan je...

• een aantal stofeigenschappen benoemen;
• verschillen benoemen tussen moleculaire stoffen en metalen;
• rekenen met de dichtheid; 

§4.1 dichtheid

Lesplanning:

1. Korte herhaling dichtheid
2. Opgaven rekenen dichtheid §4.1
3. Uitleg drijven, zweven, zinken
4. Opgaven §4.1 afronden
5. Afsluiting

Les 21.2

Voorkennis
rekenen dichtheid

Opgave
Een blok piepschuim heeft een volume van 2,0 m³. De dichtheid van piepschuim is 33 g/dm³.

Bereken de massa van het blok piepschuim. 

Uitwerking: neem over in je schrift en vul in.

Geg.      V = 2,0 m³ = ...... dm³ 

               ρ = 33 g/dm³

Gev.       m = ?

Opl.       

ρ=​V​​m​​

33=​...​​m​​

m=....

Wie wil nog wat extra klassikale oefening (in een klein groepje)?

Aan de slag

Maken en nakijken

§4.1 opgave (6), 10 en 12

Vorige les al gemaakt: §4.1 opgave 2, 3, (4), (7) en9  
Later deze les maken: §4.1 opgave 5, 8, *11, 13, 15 en *16

Waarom blijf je drijven in
de dode zee?

Water (ijs) is een bijzondere stof

Aan de slag

Maken en nakijken

§4.1 opgave 5, 8, *11, 13, 15 en *16

Eerder deze les gemaakt: §4.1 opgave (6), 10 en 12

Is cola light minder zwaar dan gewone cola?