Actualiteit bronnen en betrouwbaarheid

Actualiteit bronnen en betrouwbaarheid

1 / 29
volgende
Slide 1: Slide
newEditorPAVMiddelbare schoolmavoLeerjaar 6

In deze les zitten 29 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 180 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Actualiteit bronnen en betrouwbaarheid

Stel je moet een presentatie maken rond de actualiteit van de week. Waar haal je je informatie vandaan?

Wat zijn bronnen?

Ze zijn middelen of documenten waaruit informatie wordt gehaald om een onderwerp te bestuderen of te analyseren. Bronnen kunnen in verschillende vormen voorkomen, zoals boeken, nieuwsartikelen, websites .

Soorten bronnen

Primaire bronnen: Dit zijn originele, onbewerkte gegevens of informatie die direct uit de eerste hand komt.



Secundaire bronnen: Dit zijn analyse, interpretaties of samenvattingen van primaire bronnen.




Tertiaire bronnen: woordenboeken, leerboeken

Redeneren over bronnen

Bij redeneren over bronnen stel je allerlei vragen over de bron, bijvoorbeeld wie heeft de bron geschreven of gemaakt, waar is de bron gemaakt en waarom is de bron gemaakt.



Invulschema


 

Redeneren met bronnen - Deel 2

Kritisch kijken naar een bron

Wanneer je een bron onderzoekt, kijk je niet alleen naar wat er staat, maar denk je ook na over wat ontbreekt en hoe betrouwbaar de bron is.

Wat vertelt de bron?

  • Welke feiten, gebeurtenissen of meningen worden gegeven?

Wat ontbreekt er?

  • Mist er belangrijke informatie of context?

  • Worden bepaalde standpunten of groepen niet genoemd?

Waarom ontbreekt die informatie?

  • De maker had geen extra informatie

  • De maker heeft bewust iets weggelaten

Is de bron betrouwbaar?

  • Wie is de auteur? (ooggetuige, expert, …)

  • Heeft de auteur een belang of mening?

  • Kan de informatie gekleurd of eenzijdig zijn?

Onthoud:
Wat zegt de bron? Wat niet? Waarom? En kan ik ze vertrouwen?

Slide titel

Invulschema

Wat vertelt een bron (en wat niet)?

Na het beantwoorden van vragen over een bron ga je dieper analyseren wat de bron precies laat zien.

Welke informatie biedt de bron?

  • Wat wordt er verteld of getoond?

  • Welke feiten of meningen komen naar voren?

Welke informatie ontbreekt?

  • Worden belangrijke dingen niet vermeld?

  • Ontbreekt er context of achtergrond?

Waarom ontbreekt die informatie?

  • De maker beschikte niet over meer informatie

  • De maker heeft bewust bepaalde informatie weggelaten

  • Onthoud:
    Een bron vertelt nooit het volledige verhaal — denk ook na over wat je niet ziet.

Betrouwbaarheid internetsites

Lang niet alle websites zijn serieus te nemen. Dat maakt het internet tot een onbetrouwbare bron voor je onderzoek. Wil je toch met behulp van gegevens van internet aan de slag, neem dan een aantal regels en/of vragen in acht.

Wat is een URL

  • Wat is de bron?

  • Van wie of welke organisatie is de website?

  • Voor wie is de site bedoeld?

  • Staan er geen verwijzingen van bronnen. Beter niet gebruiken.


.com = commercieel

CRAAP-test

Is een checklist om de betrouwbaarheid en kwaliteit van informatiebronnen (zoals websites, artikelen) te beoordelen

  • Currency (Actualiteit): Hoe actueel is de informatie?

  • Relevance (Relevantie): Voldoet de informatie aan je behoefte? Is het gericht op jouw onderwerp, wat is de doelgroep en heb je de informatie kritisch bekeken in vergelijking met andere bronnen?

  • Authority (Autoriteit): Wie is de bron van de informatie? Kijk naar de auteur, uitgever en controleer hun kwalificaties.

  • Accuracy (Nauwkeurigheid): Is de inhoud betrouwbaar en correct? Worden beweringen ondersteund door bewijslast en is de informatie gecontroleerd?

  • Purpose (Doel): Waarom bestaat deze informatie? Is het bedoeld om te informeren, onderwijzen, overtuigen of verkopen?


Aan de slag

  • Studenten herkennen betrouwbare bronnen

  • Studenten kunnen uitleggen waarom een bron wel/niet betrouwbaar is

  • Studenten leren dit toe te passen op school


Jullie krijgen 3 bronnen over hetzelfde onderwerp


In groepjes (per twee) ga je beoordelen:

  • Welke bron betrouwbaar is

  • Welke twijfelachtig is

  • en welke je beter niet kunt gebruiken

Dit leg je per bron uit.

Wat is fake news?

•Het is informatie die niet waar is, maar wel wordt gebracht alsof het echt nieuws is. Vaak gebeurt dit om mensen te misleiden, bang te maken of te laten geloven wat niet klopt.


•Verzonnen verhalen


•Vaak spannender en leuker

Waarom maken mensen fake news?

Fake news en propaganda (WOII)

Fake news is niet nieuw!



Wat is propaganda

Propaganda = informatie die mensen wil beïnvloeden


niet altijd eerlijk


Wordt gebruikt door regeringen

WOII context

Tijdens de Tweede Wereldoorlog


Veel propaganda gebruikt



Via posters, radio, kranten

voorbeelden van propaganda

Link met fake news vandaag

Doel = mensen beïnvloeden


Niet altijd waarheid


Verschillende meningen sturen

Hoe herken ik fake news

HALT-methode.

H --> Ho, stop even!

Wanneer je iets ziet passeren en denkt 'Ho, hier heb ik mijn twijfels over', dan sta je best even stil bij wat je zag.

Stel jezelf de vraag:

Roept de titel twijfels of emotie op?

Waarom is het bericht gemaakt of verspreid? Om je te overtuigen, beïnvloeden, geld van je te krijgen of je te informeren?

Waarom krijg ik bericht te zien?

Wat zijn mijn vooroordelen?

HALT - Methode

A --> Analyseer de bron

Check je bron!


Stel jezelf de vraag:

Wie heeft het bericht gemaakt, gepubliceerd en of verspreid?

Wanneer werd het bericht, gemaakt, gepubliceerd en/of verspreid?

Zijn er verdachte elementen aanwezig in het bericht? Zoals bewerkte afbeeldingen of schrijffouten?



HALT-methode

L --> Lokaliseer andere bronnen

Ga op zoek naar andere betrouwbare bronnen die over hetzelfde onderwerp hebben geschreven.


Stel jezelf de vraag:


Welke bronnen gebruikt de auteur?

Zijn de vermelde bronnen echt?

HALT-methode

T --> Traceer de originele context


Ga naar waar het bericht of die informatie origineel vandaan komt.



Stel jezelf de vraag:

Kan ik het originele bericht ergens terugvinden?

Is het bericht of de informatie gebaseerd op feiten?

Aan de slag

Maak zelf fake news artikel


Werk elk individueel


jullie maken:

Een geloofwaardig fake nieuwsbericht

Titel + korte tekst (10 a 15 zonnen)


Onderwerp:

Vrij kiezen (realistisch!)

Doel:

Laat de klas twijfelen: echt of fake?