bs 3.5 Immuunsysteem

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 2

het uitscheidingsstelsel

In welk deel van je nieren wordt urine gevormd?

Soms is urine licht van kleur, soms donkerder.

Wanneer is je urine donker van kleur?

Het bloed in de nierslagaders bevat meer glucose dan het bloed in de nieraders. Toch zit er bij gezonde personen geen glucose in de urine.

Leg uit wat er met de glucose gebeurt.

 bs 3.5 afweer (immuunsysteem)

Leerdoelen:

• Je kunt beschrijven hoe antistoffen bescherming bieden tegen infecties.
  
• Je kunt omschrijven wat er aan de hand is bij een allergie.

Lichaamsvreemde stoffen

Alle stoffen die niet in je lichaam thuishoren.

Bijvoorbeeld virussen of bacteriën.

Soms proberen deze stoffen je lichaam binnen te dringen!

Je lichaam probeert deze indringers (ziekteverwekkers) tegen te houden

= afweer

 

de huid

 slijmvliezen (in je neus)

maagsap

witte bloedcellen

 bs 3.5 Het immuunsysteem

Leerdoelen:

• werking van het immuunsysteem kunnen uitleggen
• het verschil tussen natuurlijke en kunstmatige immuniteit kennen

ziekteverwekkers

bacteriën, virussen , schimmels

ziekteverwekkers

Bescherming tegen ziekteverwekkers

- De huid voorkomt dat 

ziekteverwekkers binnenkomen

Bescherming tegen ziekteverwekkers

- De slijmvliezen voorkomen 

dat ziekteverwekkers 

binnenkomen

-

Bescherming tegen ziekteverwekkers

- Zoutzuur in je maag 

dood ziekteverwekkers.

Aanval

Als er toch een virus of bacterie binnenkomt,

ontstaat er een infectie. Het afweersysteem of immuunsysteem wordt geactiveerd. 

witte bloedcellen

fagocyten: eten de ziekteverwekkers op

Antigenen

Alle cellen hebben antigenen aan de buitenkant:

• De antigenen aan de buitenkant van je eigen cellen zijn lichaamseigen
• Ziekteverwekkers hebben andere antigenen dan jouw eigen cellen, die zijn lichaamsvreemd

witte bloedcellen

lymfocyten maken antistoffen 

Antistoffen passen op de antigenen van de indringer en sluiten deze in, waardoor deze onschadelijk wordt gemaakt.

Immuniteit

- Witte bloedcellen onthouden hoe een bepaald antigen eruit zag

- Het lichaam kan daarom sneller antistoffen maken.

-  Je wordt dan niet meer ziek; je ben immuun

Natuurlijke immuniteit

Je bent eerder geïnfecteerd door een ziekteverwekker en  je witte bloedcellen hebben daardoor onthouden welke antistof ze moeten maken om deze indringer te verslaan. 

Bij een nieuwe infectie wordt je niet meer ziek omdat er direct antistoffen gemaakt kunnen worden.

Kunstmatige immuniteit

- Met een vaccin worden onschadelijk gemaakte antigenen in het bloed ingebracht

- Het lichaam gaat antistoffen maken.

- Als je in aanraking komt met de echte ziekteverwekkers kunnen de witte bloedcellen gelijk nieuwe antistoffen maken

Allergie

- Allergische reacties zijn een reactie op stoffen waar je immuunsysteem niet tegen kan.

- Er ontstaat dan huiduitslag, branderig gevoel, jeuk, ontstekingen of rode plekken.

Anafylactische reactie

Komt je lichaam vaker in aanraking met deze stoffen. Dan kan de reactie verergeren.

Je kunt dan:

- Dikke lippen krijgen,

- Slijmvliezen opzwellen,

- Rode vlekken op de huid,

- Je wordt benauwd,

- Bloedvaten kunnen verwijden, bloeddruk daalt.

Gevaar

Bij de verwijding van bloedvaten is er acuut gevaar.

Daarvoor is een EpiPen die de anafylactische reactie tegen gaat.

Antigenen of antistoffen?
...... zijn specifiek gericht tegen één bepaalde ziekteverwekker.

1. antigenen
2. antistoffen

Antigeen of antistof?
Een griepvirus dat binnendringt in je lichaam is een...

1. antigeen
2. antistof

Wat zijn de genummerde delen in de afbeelding?

1. 1 antistof 2 ziekteverwekker 3 antigeen
2. 1 antigeen 2 ziekteverwekker 3 antistof
3. 1 ziekteverwekker 2 antistof 3 antigeen
4. 1 antigeen 2 antistof 3 ziekteverwekker