Afspraken
Je houdt je aan de schoolregels
Spullen heb je altijd allemaal bij je
laptop
pen
boek
rekenmachine
Huiswerk:
schrijf je zelf op
heb je af. Niet af = straf
les gemist? Huiswerk alsnog maken!
Opgaven maken = blijven zitten waar je zit. Ook als je een lege laptop hebt.
Geen laptop = andere opdracht maken en het werk thuis inhalen
+ schrift !
Doel en programma voor vandaag
1) Leerdoelen SE1: hoe werkt het nou?
2) Arbeid
Wat is de vraag naar arbeid ook alweer en wat is een ruime of krappe arbeidsmarkt
Beroepsbevolking: hoe werkt dat stroomdiagram ook alweer?
3) Productie
Wat zijn de kenmerken van die 5 marktvormen ook alweer?
Hoe heeft de markt invloed op de prijs en andersom?
Pauze
4) Oefenexamen maken (20-30 min, huiswerk)
5) KAHOOT!
Schoolexamen 1
4GT 3GT
Arbeid H4 H5
Productie H3 H6
Leerdoelen
Vul ze ZELF in
Doe het volledig en je hebt een goede samenvatting
Ontdek op deze manier wat je lastig vindt
Zoek dat op en ga dat dan
lezen
oefenen (CR, plusopdrachten)
Leerdoelen
Vraag jezelf bij elk leerdoel af:
Wat is de betekenis? Snap je die ook?
(Hoe) kan ik het berekenen?
Wat kan er aan veranderen? Wat zijn oorzaken en gevolgen?
Alleen van het opschrijven (intikken!) leer je al. Dus niet copy-pasten!
De Arbeidsmarkt
H4 4GT
H5 3GT
Arbeidsmarkt
De VRAAG naar arbeid is het aantal...
VACATURES+BANEN.
Dit noem je ook de WERKGELEGENHEID.
Het AANBOD is de BEROEPSBEVOLKING.
Leerdoel 15, 16, 19
Krappe of ruim?
Is op een krappe arbeidsmarkt de vraag groter of kleiner dan het aanbod?
Groter! Er zijn meer banen dan mensen.
Je noemt dit ook wel een tekort op de arbeidsmarkt.
Leerdoel 15, 16, 19
Krappe of ruim?
Wat is het gevolg van een krappe arbeidsmarkt voor de lonen en de arbeidsomstandigheden?
Lonen gaan omhoog en de arbeidsomstandigheden verbeteren, om meer mensen aan te trekken.
En bij een ruime arbeidsmarkt?
Leerdoel 15, 16, 19
Krappe of ruim?
Het werkt ook andersom!
Als de lonen omhoog gaan, wordt de arbeidsmarkt minder krap: meer mensen willen dan het werk doen.
Leerdoel 15, 16, 19
Beroepsgeschikte bevolking
Iedereen van vijftien jaar tot de pensioenleeftijd.
Beroepsbevolking
Iedereen van vijftien jaar tot de pensioenleeftijd die werkt of (geregistreerd) werkloos is.
Niet-Beroepsbevolking
Iedereen van vijftien jaar tot de pensioenleeftijd die niet wil kan, wil of hoeft te werken (bijv: ziek, rijk of pensioen)
Productie
H3 4GT
H6 3GT
Monopolie
Waarom is een monopolie ongunstig voor de consument?
Wat is het effect op de prijs van een monopolie?
Die stijgt!
Wat gebeurt er met de winst van de monopolist?
Kleine prijsstijging: winst groeit!
Grote stijging: te weinig vraag, winst daalt!
Te grote
Leerdoel 13
Noem twee kenmerken van monopolistische concurrentie.
Homogene producten
alle producten zijn hetzelfde
Heterogene producten
producten zijn verschillend
Veel
aanbieders
Volkomen concurrentie
Bijv. maïs, cacao, melk
monopolistische concurrentie
Bijv. kleding, cola
Weinig aanbieders
Homogene oligopolie
Bijv. benzine
Heterogene oligopolie
Bijv. computers, telefoons
Eén aanbieder
Monopolie
Leerdoel 13
Leerdoel 21,22
Leerdoel 21,22
Dat de prijs en de productie van een product helemaal bepaald worden door vraag en aanbod, zonder dat de overheid zich ermee bemoeit, noemen we
vrije marktwerking.
Leerdoel 21,22
Met een maximumprijs (of: prijsplafond) beschermt de overheid de consument/ producent.
Met een minimumprijs beschermt de overheid de
consument/producent.
Leerdoel 21,22
Met een maximumprijs (of: prijsplafond) beschermt de overheid de consument.
Met een minimumprijs beschermt de overheid de
producent.
Ff chillen
We gaan verder over...
minute
second
Aan de slag!
Je gaat een oefenexamen. Het hoeft niet nu af. Hoe verder je komt, hoe minder je thuis hoeft te doen (huiswerk!).
Je werkt alleen en in stilte
Je doet niet iets anders
Gebruik geen laptop/boek
► Je hebt nog:
Klaar?
Werk verder aan de leerdoelen.
minute
second
Uitleg: twee zinnen en minimaal twee woorden uit de vraag herhalen !!
Berekeningen ALTIJD helemaal opschrijven !!
Let op afronden en eurotekens !!
LAATSTE LES
Toets nakijken
Leerstrategie
Lastige leerdoelen?
+
Tips over uitlegvragen en evt rekenen met grote getallen
+
Lastige opgaven (slides hierna)
+
Formele en informele productie
Verwachte toegevoegde waarde
MVO
Laagconjunctuur: weinig banen, wat moeten we dan doen met de lonen?
Conjuncturele werkloosheid aanpakken
De overheid kan deze conjuncturele werkloosheid bestrijden door:
vraag naar producten te stimuleren (subsidie, prijsplafond, btw verlagen)
verlaging van de loonheffing, zodat arbeid goedkoper wordt
overheid kan zelf investeren bijv in:
infrastructuur zoals wegen, havens of een vliegveld
de energietransitie, de omschakeling van fossiele naar herwinbare energie
Werkgevers zouden de lonen kunnen verhogen, zodat de bestedingen
toenemen. Nadeel hiervan is dat hun kosten stijgen met als risico dat er een loon-prijsspiraal ontstaat.
Om de consumentenprijs te weten, moet je de verkoopprijs weten.
De omzet is de verkoopprijs x afzet.
De omzet is ook: nettoresultaat + alle kosten.
resultaat + kosten = omzet
€ 30.000 + € 105.000 = € 135.000
omzet ÷ afzet = verkoopprijs
€ 135.000 ÷ 15.000 = € 9
verkoopprijs + 21% BTW = consumentenprijs
€ 9 ÷ 100 x 121 = € 10,89
10 a
1 Er zijn 81.000 mensen werkloos geworden die eerst werkten.
2 Er zijn 129.000 mensen die een baan gevonden hebben en eerder werkloos waren.
b
1 stroom a
2 stroom e
11 a Het aantal werkenden is
toegenomen met 129.000 + 225.000 = 354.000
afgenomen met 81.000 + 212.000 = 293.000
354.000 − 293.000 = 61.000
Dus met 61.000 personen toegenomen
b Het aantal werklozen is
toegenomen met 81.000 + 172.000 = 253.000
afgenomen met 129.000 + 143.000 = 272.000
253.000 − 272.000 = -19.000
Dus met 19.000 personen afgenomen
Solar BV maakt € 565.000 winst
De vennootschapsbelasting is:
15% over de eerste € 230.000 winst
25% over de rest van de winst
Er wordt € 150.000 gereserveerd voor tegenvallers en € 75.000 van de winst wordt geïnvesteerd.
Wat overblijft, is dividend voor de aandeelhouders.
Als er 5 aandeelhouders zijn, wat is dan het dividend per aandeel?
Probeer dit zelf!
minute
second
Solar BV maakt € 565.000 winst
Vennootschapsbelasting:
€ 230.000 ÷ 100 x 15 = € 34.500
(€ 565.000 – €230.000) ÷ 100 x 25=€ 83.750
€ 34.500 + €83.750 = € 118.250
Winst na belasting:
€ 565.000 - € 118.250 = € 446.750
Investering en reservering eraf:
€ 446.750 - € 150.000 - € 75.000 = € 221.750
Per aandeel:
€ 221.750 ÷ 5 = € 44.350 dividend