DIVERSITEIT: Schrijfvaardigheid 40 - Tekstopbouw Inhoud en Inleiding
Welkom HV1t
Schrijfvaardigheid 40
Tekstopbouw: inhoud en inleiding
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Welkom HV1t
Schrijfvaardigheid 40
Tekstopbouw: inhoud en inleiding
Deze slide heeft geen instructies
Programma
8 minuten lezen
Herhaling werkwoordelijk gezegde
Schrijfvaardigheid 40
Tekstopbouw: inhoud en inleiding
Afsluiting en vooruitblik
Benoemen van het programma
Nummeren van activiteiten.
Huiswerk vast benoemen - zodat ze aan de slag kunnen
8 minuten lezen
Geen boek? Lees uit je Nederlands boek.
8
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Werkwoordelijk gezegde
Het werkwoordelijk gezegde bestaat uit alle werkwoorden in een zin.
Een persoonsvorm behoort dus ook altijd tot het werkwoordelijk gezegde.
Meer een opdracht van maken.
En ze dus zelf laten opschrijven.
Wat is het Werkwoordelijk gezegde?
Werkwoordelijk gezegde
Het werkwoordelijk gezegde is een zinsdeel.
Het werkwoordelijk gezegde = alle werkwoorden in de zin.
De persoonsvorm is onderdeel van het werkwoordelijk gezegde.
Het werkwoordelijk gezegde zegt wat het onderwerp 'doet' of 'overkomt'.
Let op: het woordje te voor een heel werkwoord hoort ook bij het werkwoordelijk gezegde!
Ik heb veel te doen
WWG: heb te doen
Vul aan wat je mist.
Werkwoordelijke uitdrukking
Het werkwoordelijk gezegde kan
een werkwoordelijke uitdrukking zijn.
Ik hang nu echt aan de hoogste boom.
Figuurlijke betekenis
Werkwoordelijke uitdrukking
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het werkwoordelijk gezegde in de zin:
'Ik kan het werkwoordelijk gezegde benoemen'.
Ik
kan
benoemen
kan benoemen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het werkwoordelijk gezegde?
Alle werkwoorden in de zin.
De persoonsvorm.
Alle werkwoorden in de zin behalve de persoonsvorm.
Het voltooid deelwoord.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de werkwoordelijke uitdrukking:
Wil je voor mij een oogje in het zeil houden?
wil houden
wil een oogje in het zeil houden
wil een oogje houden
wil voor mij houden
Deze slide heeft geen instructies
Doel:
Je leert hoe je een tekst opbouwt en hoe je een goede inleiding schrijft.
Duidelijke markering maken en onderwerp afsluiten.
Grotere DOEL benoemen.
1 lege dia ervoor om onderwerp af te sluiten.
Kennis activeren, wat weten jullie al.
Hoe is een tekst opgebouwd? Wat is de vaste indeling van een tekst?
inleiding - slot - middenstuk/kern
inleiding - middenstuk/kern - slot
middenstuk/kern - inleiding - slot
slot - inleiding - middenstuk/kern
Deze slide heeft geen instructies
Kennis activeren, wat weten jullie al.
Wat is het doel van de titel van een tekst?
de titel trekt de aandacht en laat zien waar de tekst over gaat
de titel trekt de aandacht
de titel laat zien waar de tekst
over gaat
de titel heeft geen doel
Deze slide heeft geen instructies
Kennis activeren, wat weten jullie al.
Wat is het doel van de inleiding van een tekst?
de inleiding heeft als doel de lezer ervan overtuigen verder te lezen
de inleiding heeft als doel aankondigen wat in welke alinea staat verderop in de tekst
de inleiding heeft hetzelfde doel als de titel: de aandacht trekken en het onderwerp introduceren
de inleiding heeft als doel de belangrijkste informatie van de tekst te vertellen
Deze slide heeft geen instructies
Kennis activeren, wat weten jullie al.
Wat is het doel van het middenstuk/de kern van een tekst?
het middenstuk heeft geen specifiek doel
het middenstuk werkt de deelonderwerpen verder uit
het middenstuk sluit de tekst af
het middenstuk geeft feitelijke informatie
Deze slide heeft geen instructies
Kennis activeren, wat weten jullie al.
Wat is het doel van het slot van een tekst?
het slot sluit de tekst af met een samenvatting of een conclusie
het slot rond de tekst af met een leuke zin
het slot heeft geen specifiek doel en kan worden weggelaten
het slot geeft suggestie om verder te lezen over een onderwerp
Deze slide heeft geen instructies
Hoe schrijf je een goede inleiding?
Twee onderdelen moeten in een inleiding staan:
Introductie van het onderwerp
Een aandachtstrekker (je wil dat de lezer verder gaat lezen)
Stel een vraag
Geef een voorbeeld
Kom met een opmerkelijk feit(je)
Vertel een anekdote
Deze slide heeft geen instructies
Wat vinden jullie van deze inleiding?
Ik ga een tekst schrijven over huiswerk. Veel kinderen vinden huiswerk stom en ik ook. In dit opstel ga ik vertellen waarom ik vind dat huiswerk moet stoppen op alle scholen in Nederland. Er zijn namelijk veel redenen voor en die ga ik nu opschrijven. Veel plezier met lezen van mijn tekst over huiswerk afschaffen.
OUD
Deze slide heeft geen instructies
Wat vinden jullie van deze inleiding?
Ik ga een tekst schrijven over het Suikerfeest. Veel kinderen vinden dat we vrij moeten krijgen op school voor het Suikerfeest en ik ook. In dit opstel ga ik vertellen waarom ik vind dat iedereen in Nederland vrij moet krijgen voor deze feestdag, want nu krijgen we alleen vrij met Kerstmis. Er zijn namelijk veel redenen voor en die ga ik nu opschrijven. Veel plezier met lezen van mijn tekst over feestdagen en diversiteit.
Deze slide heeft geen instructies
Flop, omdat:
Saai begin: Het begint met "Ik ga een tekst schrijven over...", wat een heel voorspelbare opening is.
Geen spanning: Er wordt geen beeld geschetst, waardoor de lezer niet wordt "gegrepen".
Herhaling: Woorden zoals 'Suikerfeest', 'vrij' en 'tekst' komen te vaak kort achter elkaar voor.
Te direct: Het vertelt wat de schrijver gaat doen ("...die ga ik nu opschrijven"), in plaats van de lezer mee te nemen in het verhaal.
Deze slide heeft geen instructies
En beoordeel nu deze:
Stel je voor: de schoolbel gaat en je fietst naar huis. De zon schijnt en je spreekt af om te gaan voetballen of gamen met vrienden. Maar zodra je de deur opent, roept je moeder: "Eerst je wiskunde en Engels afmaken!" Weg is je vrije middag. Voor veel leerlingen is dit de dagelijkse realiteit, waarbij de schooldag thuis gewoon weer opnieuw begint. Dit zorgt voor onnodige stress en minder tijd voor sport en ontspanning. Daarom is het tijd voor een grote verandering: huiswerk maken moet landelijk worden afgeschaft.
OUD
Deze slide heeft geen instructies
En beoordeel nu deze:
Stel je voor: het is een grote feestdag bij jou thuis. De tafel staat vol met lekkers, je hebt je mooiste kleren aan en je hele familie komt gezellig langs. Maar halverwege de ochtend moet jij plotseling je tas pakken en naar school, omdat je een belangrijke toets hebt die je niet mag missen. Terwijl je klasgenoten met Kerstmis automatisch twee weken vrij zijn, moeten veel leerlingen voor hún tradities speciale toestemming vragen of gewoon naar de les. Dit zorgt voor een oneerlijk gevoel, alsof de ene cultuur belangrijker is dan de andere. Daarom is het tijd voor een grote verandering: scholen in Nederland moeten álle leerlingen vrij geven voor de belangrijkste feestdagen uit hun eigen cultuur.
Deze slide heeft geen instructies
Top, omdat:
Aandachtstrekker: Het begint met een herkenbare situatie (beeldend geschreven).
Onderwerp: Het vertelt duidelijk waar de tekst over gaat.
Stelling: Je weet precies wat de schrijver vindt.
Leesbaar: Korte, krachtige zinnen die nieuwsgierig maken.
Hiermee starten en ze laten opschrijven wat ze er van vinden.
Opdracht
Jullie gaan nu zelf oefenen met het schrijven van een inleiding met als tekstdoel overtuigen.
Je kunt een keuze maken uit deze twee onderwerpen:
Energiedrankjes verbieden onder de 18 jaar: Is het eigen verantwoordelijkheid of moet de overheid jongeren beschermen tegen deze suikerbommen?
Schooltijden aanpassen (beginnen om 10:00 uur): Wetenschappers zeggen dat het puberbrein 's ochtends nog slaapt. Is het tijd om de wekker twee uur later te zetten?
OUD
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Jullie gaan nu zelf oefenen met het schrijven van een inleiding met als tekstdoel overtuigen.
Je kunt een keuze maken uit deze twee onderwerpen:
Feestdagen voor iedereen? Moeten we op school naast kerst en pasen ook vrij krijgen voor het Suikerfeest (Eid al-Fitr) of Chinees Nieuwjaar als veel klasgenoten dit vieren?
Genderneutraal speelgoed in folders: Moeten speelgoedwinkels stoppen met 'jongenspagina's' (blauw, auto's) en 'meisjespagina's' (roze, poppen) en alles gewoon door elkaar zetten?
Deze slide heeft geen instructies
Schema inleiding schrijven
Lees bladzijde 162 van je boek door.
Stap 1: De aandachtstrekker
Stap 2: Introductie van het onderwerp
Stap 3: De stelling (jouw mening)
Optioneel (als je al snel klaar bent)
Stap 4: De titel
10
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Bespreek je inleiding met je buur
Lees de inleiding van je buur en beoordeel deze op de volgende punten:
Snooze test: Sta je gelijk aan bij de eerste zin of is deze een beetje saai.
Wat dan check: Is het na het lezen 100% duidelijk wat de mening is van je buur? Voor of tegen?
Complimenten knaller: Welk woord of welke zin vond je het allersterkst gevonden?
Inclusief ja of nee?
Verplaats je een in iemand die het totaal niet met je een is. Bijvoorbeeld een streng gelovig iemand, iemand vanuit een andere culturele achtergrond of ouder persoon. Beledig je onbewust iemand of snapt diegene jouw inleiding ook? Is je inleiding respectvol voor iedereen?
Beter uitleggen - Gerichter feedback laten geven aan elkaar.
Wie durft?
Wie vond de inleiding van de buur zó goed dat deze in de klas moet worden voorgelezen?
Deze slide heeft geen instructies
Even testen!
Hoe is een tekst opgebouwd?
Deze slide heeft geen instructies
Welke aandachtstrekker heb jij ingezet voor je inleiding?
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting en vooruitblik
📅 Volgende les is woensdag 14 januari om 11:20
Kom voorbereid en neem mee:
✏️ Huiswerk opdracht: 1 t/m 3 pagina 162-163
📖 Leesboek
💻 Laptop
📚 Boek Nederlands Kern
📝 Schrift
✒️ Pen (etui)
📺 Programma: Schrijfvaardigheid 41 Middenstuk en slot
Deze slide heeft geen instructies
