H8 Atomen en straling
SEP
3Kader
H8 Atomen en straling
SEP
3Kader
Afspraken
Als iemand praat, is de rest stil
Respect voor elkaar
Boek, laptop, binas, pen en huiswerk is bij je en af aan het begin van de les > niet af = strafwerk
Telefoon thuis of in de kluis
Planning
Uitleg H6,1 basis > Kader lezen H8,1
Huiswerk maken H6,1 Basis > Kader uitleg H8,1
Huiswerk maken basis en kader
H8,1 Atomen als stralingsbron
Na deze les kan je:
uitleggen wat wordt bedoeld met natuurlijk radioactief en kunstmatig radioactief.
het verschil toelichten tussen de moleculen van een verbinding en van een element.
beschrijven hoe atomen zijn opgebouwd uit drie verschillende kleinere deeltjes.
de overeenkomsten en de verschillen tussen de isotopen van één element noemen.
Atomen
= Bouwstenen waaruit moleculen zijn opgebouwd. Er zijn iets meer dan honderd verschillende atoomsoorten.
Element
Bouw van een atoom
Elektron
= Een van de deeltjes waaruit een atoom bestaat. De elektronen bevinden zich op enige afstand van de atoomkern en hebben een negatieve lading.
neutron
= Een van de deeltjes waaruit een atoom bestaat. Neutronen maken deel uit van de atoomkern en hebben geen lading.
Proton
= Een van de deeltjes waaruit een atoom bestaat. Protonen maken deel uit van de atoomkern en hebben een positieve lading.
Isotopen
= Atomen van hetzelfde element (dus met hetzelfde aantal protonen), maar een verschillend aantal neutronen in hun kern.
Atoomnummer = Getal dat aangeeft hoe groot het aantal protonen is in de atoomkern van een element. Elk element heeft een eigen atoomnummer.
Massagetal =
Geeft het aantal kerndeeltjes in een atoom aan.
Antal protonen + aantal neutronen
Aan de slag
H8,1 Atomen als stralingsbron
Na deze les kan je:
uitleggen wat wordt bedoeld met natuurlijk radioactief en kunstmatig radioactief.
het verschil toelichten tussen de moleculen van een verbinding en van een element.
beschrijven hoe atomen zijn opgebouwd uit drie verschillende kleinere deeltjes.
de overeenkomsten en de verschillen tussen de isotopen van één element noemen.
H8,2 Radioactief verval
Afspraken
Als iemand praat, is de rest stil
Respect voor elkaar
Boek, laptop, binas, pen en huiswerk is bij je en af aan het begin van de les > niet af = strafwerk
Telefoon thuis of in de kluis
Planning
Uitleg H6,2 basis > Kader lezen H8,2
Huiswerk maken H6,2 Basis > Kader uitleg H8,2
Huiswerk maken basis en kader
Na deze les kan je:
toelichten wat er met de atoomkern gebeurt als een atoom radioactief vervalt.
het verschil uitleggen tussen ioniserende straling en straling die niet ioniserend is.
beschrijven hoe je de activiteit van een radioactieve bron kunt meten.
het verschil beschrijven tussen stabiele en instabiele kernen.
uitleggen wat wordt bedoeld met de halfwaardetijd van een radioactieve isotoop.
berekenen hoe de activiteit van radioactief materiaal in de loop van de tijd afneemt.
Stabiele en instabiele kernen
Instabiele kernen =
Atoomkern waarin het aantal protonen en neutronen niet goed in evenwicht is. Een instabiele atoomkern vervalt na verloop van tijd onder het uitzenden van ioniserende straling (radioactieve straling).
Radioactief verval =
Uit elkaar vallen van instabiele atoomkernen.
Ioniseren
= Verbreken van een verbinding in een molecuul door een geconcentreerde hoeveelheid stralingsenergie.
Gevaarlijk voor processen in je lichaam
Activiteit
= Aantal atoomkernen dat in één seconde vervalt in een voorwerp of een hoeveelheid stof. In becquerel (Bq).
Geigerteller =
Instrument waarmee je de hoeveelheid ioniserende straling en zo ook de activiteit kunt meten.
Halveringstijd
= Tijd waarna de helft van het aantal instabiele kernen is vervallen. Ander woord voor halfwaardetijd.
Na die halveringstijd:
• is de helft van de oorspronkelijke, instabiele atoomkernen verdwenen, en
• is de hoeveelheid straling ook met de helft verminderd.
Halveringstijd
Gegevens van zeven radioactieve isotopen
Voorbeeld
Een ziekenhuis ontvangt op een bepaald moment een hoeveelheid I‐131 met een activiteit van 64 MBq. Dat betekent dat er elke seconde 64 miljoen I‐131 atoomkernen vervallen.
Bereken hoe groot de activiteit van het I‐131 na 40 dagen is.
Na 8 dagen is de activiteit: 32 MBq
Na 16 dagen is de activiteit: 16 MBq
Na 24 dagen is de activiteit: 8 MBq
Na 32 dagen is de activiteit: 4 MBq
Na 40 dagen is de activiteit: 2 MBq
Aan de slag
Na deze les kan je:
toelichten wat er met de atoomkern gebeurt als een atoom radioactief vervalt.
het verschil uitleggen tussen ioniserende straling en straling die niet ioniserend is.
beschrijven hoe je de activiteit van een radioactieve bron kunt meten.
het verschil beschrijven tussen stabiele en instabiele kernen.
uitleggen wat wordt bedoeld met de halfwaardetijd van een radioactieve isotoop.
berekenen hoe de activiteit van radioactief materiaal in de loop van de tijd afneemt.
H8,3 Straling gebruiken
Afspraken
Als iemand praat, is de rest stil
Respect voor elkaar
Boek, laptop, binas, pen en huiswerk is bij je en af aan het begin van de les > niet af = strafwerk
Telefoon thuis of in de kluis
Planning
Uitleg H6,3 basis > Kader lezen H8,3
Huiswerk maken H6,3 Basis > Kader uitleg H8,3
Huiswerk maken basis en kader
Na vandaag kan je:
Drie soorten ioniserende straling
Onderzoek met gammastraling
Element
Onderzoek met gammastraling
Bestraling van buitenaf
Aan de slag
Na vandaag kan je:
H8,4 Bescherming tegen straling
Afspraken
Als iemand praat, is de rest stil
Respect voor elkaar
Boek, laptop, binas, pen en huiswerk is bij je en af aan het begin van de les > niet af = strafwerk
Telefoon thuis of in de kluis
Planning
Uitleg H6,4 basis > Kader lezen H8,4
Huiswerk maken H6,4 Basis > Kader uitleg H8,4
Huiswerk maken basis en kader
Na vandaag kan je:
Gevaren van straling
Bescherming tegen bestraling
Besmetting voorkomen
Er kunnen dan radioactieve stoffen in je lichaam terechtkomen:
• via de lucht die je inademt;
• via het water dat je drinkt;
• via het voedsel dat je eet.
Het gevolg is dat je lichaam inwendig wordt bestraald.
Besmetting voorkomen
• Werk alleen met radioactieve stoffen in daarvoor aangewezen ruimtes.
• Doe een jas en schoenhoezen aan als je een werkruimte binnengaat.
• Let er goed op dat je geen radioactieve stoffen morst.
• Was altijd eerst je handen grondig als je de werkruimte verlaat.
• Controleer regelmatig of de werkruimtes niet radioactief besmet zijn.
Maatregelen bij besmetting
Mensen moeten besmette kleding uittrekken en meteen gaan douchen.
De besmette kleding moet zorgvuldig worden opgeborgen.
Besmette ruimtes moeten worden schoongemaakt (ontsmet).
Aan de slag
Na vandaag kan je: