Rekenen N4 - Domein 3 - Verhoudingen herkennen en gebruiken theorie en opgaven

Rekenen N4 



Domein 3 

 

Verhoudingen herkennen en gebruiken

1 / 107
volgende
Slide 1: Slide
newEditorRekenenMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 107 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 90 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Rekenen N4 



Domein 3 

 

Verhoudingen herkennen en gebruiken

Lesdoel

Ik kan in een eenvoudige situatie de juiste grootheid, eenheid en het juiste meetinstrument kiezen en daarmee schattingen en berekeningen maken.

Wat zijn verhoudingen?


Een verhouding geeft aan wat het verband is tussen 2 of meer hoeveelheden.

- hoe meer appels, hoe meer geld je moet betalen.

Wat zijn verhoudingen?


- denk aan mengen van verf

- omrekenen van hoeveelheden in recepten


- vergelijken van prijzen en hoeveelheden

Verhoudingstabel op rekenkaart

Stappenplan verhoudingstabel

1.  Schrijf de verhouding die je nodig hebt, in een verhoudingstabel.

2. Bedenk hoe je de verhouding gaat omrekenen.

3. Verwerk stap 2 in de verhoudingstabel.

4. Reken de verhouding om.

Verhoudingstabel

Soms is het handig een verhoudingstabel te gebruiken. Het is nooit verplicht, het is een hulpmiddel.

Verhoudingstabel

Wat je aan de bovenkant doet, moet je aan de onderkant ook doen en andersom.

Gebruik je rekenmachine

Je hoeft niets uit je hoofd uit te rekenen, dus gebruik altijd je rekenmachine, of reken het na op je rekenmachine.

Ook op het examen, en noteer je berekening wanneer daarom gevraagd wordt.

Recepten


Een verhouding tussen bijvoorbeeld aantal cupcakes en meel.

Recepten

Hoeveel gram meel heb je nodig voor 24 cupcakes?

Recepten

Voor 12 cupcakes heb je

180 gram meel nodig.


Recepten

Voor 12 cupcakes heb je

180 gram meel nodig.


24 cupcakes is 2x zo veel.


Recepten

Voor 12 cupcakes heb je

180 gram meel nodig.


24 cupcakes is 2x zo veel.


dus meel ook 2x zo veel

2 x 180 = 360 gram

Hoeveel eieren heb je nodig voor 36 cupcakes?

A

4

B

8

C

12

D

36

Uitleg

Hoeveel eieren heb je nodig voor 36 cupcakes?

36 cupcakes = 3x zo veel

dus eieren = ook 3 x zo veel.


Voor 12 cupcakes = 4 eieren


Voor 36 cupcakes = 3 x 4 = 12 eieren

Recepten

In een recept werk je ook met de verhouding tussen het aantal personen en de ingrediënten.

Hoeveel gram spaghetti heb je nodig voor 2 personen?

A

150

B

200

C

300

D

600

Uitleg

Hoeveel gram spaghetti heb je nodig voor 2 personen?

300 gram voor 4 personen

2 personen is de helft van 4 personen

dus 300 : 2 = 150 gram

Hoeveel gram spaghetti heb je nodig voor 6 personen?

A

150

B

300

C

450

D

600

Uitleg 1

Hoeveel gram spaghetti heb je nodig voor 6 personen?

- 300 gram voor 4 personen


Manier 1:

terugrekenen naar 1 persoon

300 : 4 = 75 gram per persoon

voor 6 personen is x 6

75 x 6 = 450 gram voor 6 personen

Uitleg 2

Hoeveel gram spaghetti heb je nodig voor 6 personen?

-300 gram voor 4 personen


Manier 2:

terugrekenen naar 2 personen

300 : 2 = 150 gram voor 2 personen

voor 6 personen is x 3

150 x 3 = 450 gram voor 6 personen

Peter verft een oppervlak van 32 m2. Hoeveel liter verf heeft hij hiervoor nodig?

A

1

B

2

C

3

D

Ik weet niet hoe ik dit moet uitrekenen.

In verhoudingstabel - stap 1

Schrijf de verhouding die je nodig hebt, in een verhoudingstabel.

In verhoudingstabel - stap 2

Bedenk hoe je de verhouding gaat omrekenen.


Je moet omrekenen van 8 m2 naar 32 m2

In verhoudingstabel - stap 3

Verwerk stap 2 in de verhoudingstabel.

x4

In verhoudingstabel - stap 4

Reken de verhouding om


x4

x4

Je navigatiesysteem toont je snelheid in km/u. Hoeveel kilometer leg je af in 3 uur?

A

5

B

18

C

30

D

45

In verhoudingstabel

In verhoudingstabel

Je navigatiesysteem toont je snelheid in km/u. Hoeveel uur moet je fietsen om 75 km af te leggen?

A

5

B

6

C

7,5

D

8

In verhoudingstabel

In verhoudingstabel

Hoeveel eieren heb je nodig voor 6 personen?

Hoeveel eieren heb je nodig voor 6 personen?

A

6

B

8

C

9

D

10

In verhoudingstabel

In verhoudingstabel

In verhoudingstabel

In verhoudingstabel

Verhoudingen vergelijken

Stappenplan:

1. Bedenk naar welke hoeveelheid je de verhoudingen gaat omrekenen.

2. Reken de verhoudingen om naar dezelfde hoeveelheid.

3. Vergelijk de verhoudingen.

Waar zijn de citroenen het goedkoopst?

A

Groentesuper

B

Van Houten

C

Even duur

D

Ik weet niet hoe ik dit moet uitrekenen.

Uitleg

Stappenplan:

1. Beide naar 1 citroen.


Uitleg

Stappenplan:

1. Beide naar 1 citroen.

2. Groentesuper 1,40 : 5 = 0,28

Van Houten: 0,99 : 3 = 0,33


Uitleg

Stappenplan:

1. Beide naar 1 citroen.

2. Groentesuper 1,40 : 5 = 0,28

Van Houten: 0,99 : 3 = 0,33

3. Groentesuper het goedkoopst

In verhoudingstabel

Groentesuper



Van Houten

In verhoudingstabel

Groentesuper



Van Houten

Verhoudingentaal
met verschillende delen

Verschillende manieren om dit te zeggen:


2 staat tot 4 

2 opgegeten stukken pizza in verhouding 

tot 4 niet opgegeten stukken pizza.

Je neemt 2 delen van het één en 4 delen van het ander.
In totaal heb je 6 delen.

Verhoudingentaal
met deel en totaal

Verschillende manieren om dit te zeggen:


2 per 6 

2/6 deel van de pizza is opgegeten

2 van de 6

2 van de 6 stukken pizza zijn opgegeten

2 staat op de 6

2 op de 6 stukken pizza zijn opgegeten

Je neemt 2 delen van het geheel.
In totaal heb je 6 delen.

Verhoudingen vereenvoudigen

2/6 deel van de pizza is opgegeten


Deel beide aantallen zo vaak mogelijk door hetzelfde getal en kijk daarna of je ze nog verder kunt delen.


2 en 6 kun je beide door 2 delen

2/6 = 1/3

Verhoudingentaal
met deel en totaal

Verschillende manieren om dit te zeggen:


2 per 6 

2/6 deel van de pizza is opgegeten

2 van de 6

2 van de 6 stukken pizza zijn opgegeten

2 staat op de 6

2 op de 6 stukken pizza zijn opgegeten

Je neemt 2 delen van het geheel.
In totaal heb je 6 delen.

Verhoudingentaal
met verschillende delen

Verschillende manieren om dit te zeggen:


2 staat tot 4 

2 opgegeten stukken pizza in verhouding 

tot 4 niet opgegeten stukken pizza.

Je neemt 2 delen van het één en 4 delen van het ander.
In totaal heb je 6 delen.

Verhoudingen vereenvoudigen

2/6 deel van de pizza is opgegeten


Deel beide aantallen zo vaak mogelijk door hetzelfde getal en kijk daarna of je ze nog verder kunt delen.


2 en 6 kun je beide door 2 delen

2/6 = 1/3

Percentages, breuken en verhoudingen vergelijken

Stappenplan:

1. Schrijf op wat je moet vergelijken.

2. Reken de breuk of verhouding om naar een percentage.

3. Vergelijk de gegevens.

Rekenkaart voor procenten

Welk deel van de kopjes is rood?


....... van de ....... kopjes is rood


....... deel van de kopjes is rood


Hoeveel procent van de kopjes is rood?

....... % van de kopjes is rood

Welk deel van de kopjes is rood?


   3    van de    4    kopjes is rood


....... deel van de kopjes is rood


Hoeveel procent van de kopjes is rood?

....... % van de kopjes is rood


   3    van de    4    kopjes is rood


  3/4  deel van de kopjes is rood


Hoeveel procent van de kopjes is rood?

.......  % van de kopjes is rood

Welk deel van de kopjes is rood?


   3    van de    4    kopjes is rood


  3/4  deel van de kopjes is rood


Hoeveel procent van de kopjes is rood?

    75% van de kopjes is rood

Welk deel van de kopjes is rood?

Welke groep is naar verhouding groter, de groep studenten die gaan doorleren of de groep studenten die aan de slag gaan bij hun stagebedrijf?

A

Studenten die doorleren.

B

Studenten die aan de slag gaan bij stagebedrijf.

C

Beide even groot.

D

Ik weet niet hoe ik dit moet uitrekenen.

Uitleg

Stap 1. 

35% gaat doorleren 

2 op de 5 bij stagebedrijf


Uitleg

Stap 1. 

35% gaat doorleren 

2 op de 5 bij stagebedrijf

Stap 2.

Ik weet dat 1/5 = 20%

2/5 is 2 x 20 = 40%


Uitleg

Stap 1. 

35% gaat doorleren 

2 op de 5 bij stagebedrijf

Stap 2.

Ik weet dat 1/5 = 20%

2/5 is 2 x 20 = 40%

Stap 3.

De groep studenten die bij stagebedrijf aan de slag gaan, is groter.

Vereenvoudigen

16/64 

Door welk getal kun je bovenkant en onderkant delen?

Vereenvoudigen

16/64 

Door welk getal kun je bovenkant en onderkant delen?

bijvoorbeeld door 2:

16 : 2 = 8

64 : 2 = 32

Dus 16/64 = 8/32

Kun je nog verder delen? 

Vereenvoudigen

16/64 

Door welk getal kun je bovenkant en onderkant delen?

bijvoorbeeld door 2:

16 : 2 = 8

64 : 2 = 32

Dus 16/64 = 8/32

Kun je nog verder delen? 

Ja

Vereenvoudigen

8/32

Door welk getal kun je bovenkant en onderkant delen?

bijvoorbeeld door 2:

8 : 2 = 4

32 : 2 = 16

Dus 16/64 = 8/32 = 4/16

Kun je nog verder delen? 


Vereenvoudigen

8/32

Door welk getal kun je bovenkant en onderkant delen?

bijvoorbeeld door 2:

8 : 2 = 4

32 : 2 = 16

Dus 16/64 = 8/32 = 4/16

Kun je nog verder delen? 

Ja

Vereenvoudigen

4/16

Door welk getal kun je bovenkant en onderkant delen?

bijvoorbeeld door 2:

4 : 2 = 2

16 : 2 = 8

Dus 16/64 = 8/32 = 4/16 = 2/8

Kun je nog verder delen? 


Vereenvoudigen

4/16

Door welk getal kun je bovenkant en onderkant delen?

bijvoorbeeld door 2:

4 : 2 = 2

16 : 2 = 8

Dus 16/64 = 8/32 = 4/16 = 2/8

Kun je nog verder delen? 

Ja

Vereenvoudigen

2/8

Door welk getal kun je bovenkant en onderkant delen?

bijvoorbeeld door 2:

2 : 2 = 1

8 : 2 = 4

Dus 16/64 = 8/32 = 4/16 = 2/8 = 1/4

Kun je nog verder delen? 


Vereenvoudigen

2/8

Door welk getal kun je bovenkant en onderkant delen?

bijvoorbeeld door 2:

2 : 2 = 1

8 : 2 = 4

Dus 16/64 = 8/32 = 4/16 = 2/8 = 1/4

Kun je nog verder delen? 

Nee

Vereenvoudigen =

 snellere manier bijv. 16/64

Door welk getal kun je de bovenkant en onderkant delen? Eerst proberen of je beide getallen door een zo groot mogelijk getal kunt delen. 

Bijv. door 8 is:

16 : 8 = 2    en   64 : 8 = 8 

Dus 16/64 = 2/8  

Kan je nog verder delen?  Ja!  2/8

deel beide nu door het getal 2 

( 2 : 2 = 1   en 8 : 2 = 4)  Antwoord: 1/4

Samengestelde eenheden uitrekenen

Stappenplan

1. Schrijf op wat je moet omrekenen

2. Reken uit hoeveel x groter of kleiner de ene eenheid is geworden

3. Reken uit hoeveel de andere eenheid x datzelfde getal is

4. Reken het eindantwoord uit

Martijn gaat naar de sportschool. Hij heeft de loopband ingesteld op 12 km/u. Wat is zijn snelheid in meter per seconde? Rond af op 1 decimaal.

A

3

B

3,3

C

4

D

12

Martijn gaat naar de sportschool. Hij heeft de loopband ingesteld op 12 km/u. Wat is zijn snelheid in meter per seconde? Rond af op 1 decimaal.


1. 12 km/u naar m/s

2. 12 kilometer = 12000 meter

3. 1 uur = 60 minuten = 3600 seconden

4. 12000 : 3600 = 3,3 m/s


OF zie plaatje 12 : 3,6 = 3,3 


Exclusief btw

Wat kost de bank zonder de btw?

Wat kost de bank zonder de btw?

A

947,21

B

990,91

C

1178

D

1540,79

Uitleg

Wat kost de bank zonder de btw?


1199 is 121%

Uitleg

Wat kost de bank zonder de btw?

1199 is 121%

1199 : 121 = 9,90909

omrekenen naar 100%

9,0909 x 100 = 990,909 afgerond 990,91

Uitleg

Wat kost de bank zonder de btw?


1199 is 121%

1199 : 121 = 9,90909

omrekenen naar 100%

Hoe doe je dat?

Uitleg

Wat kost de bank zonder de btw?


1199 is 121%

omrekenen naar 1%

1199 : 121 = 9,90909

Levi ontvangt op zijn spaarrekening 0,3% rente. Na de rentebijschrijving van één jaar staat er € 1203,60 op zijn spaarrekening. Hoeveel stond er vorig jaar op zijn spaarrekening?

A

1240,82

B

1168,5436

C

1168,54

D

1200

Rekenen met snelheid

Stappenplan

1. Schrijf de afstand en de tijd die je weet in een verhoudingstabel.

2. Bedenk hoe je de tijd of afstand gaat omrekenen.

3. Reken de verhouding om.

4. Schrijf het antwoord met de juiste eenheid op.

Brent gaat met de scooter naar zijn werk. Hij rijdt 40 km/u. Hoeveel uren en minuten is hij onderweg?

A

1 uur

B

1,15 uur

C

1 uur en 15 minuten

D

1 uur en 25 minuten

Stap 1

Zie tabel.



Stap 1

Zie tabel.

Stap 2

Afstand naar werk is 50 km, als ik omreken naar 10 km, kan ik daarna omrekenen naar 50 km.


Gebruik je rekenmachine!

Stap 1

Zie tabel.

Stap 2

Afstand naar werk is 50 km, als ik omreken naar 10 km, kan ik daarna omrekenen naar 50 km.

Stap 3

Zie tabel.


Stap 1

Zie tabel.

Stap 2

Afstand naar werk is 50 km, als ik omreken naar 10 km, kan ik daarna omrekenen naar 50 km.

Stap 3

Zie tabel.

Stap 4

Juiste eenheid uren en minuten dus 75 minuten is 1 uur en 15 minuten.

Schaallijn

Schaal is verhouding tussen afmeting op de kaart en de werkelijke afmeting.

Schaallijn (zie pijl) geeft aan hoe groot een afstand op de kaart in werkelijkheid is.

Hier dus: 1 stukje is 500 meter

Rekenen met schaallijn of schaalstok

Hoeveel kilometer moet Chris fietsen van huis naar het café?


Rekenen met schaallijn of schaalstok

Hoeveel kilometer moet Chris fietsen van huis naar het café?

Schat hoeveel keer de lijn in de route past. 

Rekenen met schaalstok

De schaalstok past ongeveer 4x in de route.

De afstand is dus ongeveer:

4 x 500 m = 2000 m


Rekenen met schaalstok

De schaalstok past ongeveer 4x in de route.

De afstand is dus ongeveer:

4 x 500 m = 2000 m

De vraag is hoeveel kilometer, dus omrekenen:

2000 : 1000 = 2 km

Wat is de afstand tussen A en B in werkelijkheid in km? (schaallijn in meter)

A

12000

B

12

C

60000

D

60

Wat is de afstand tussen A en B in werkelijkheid in km?

Hoeveel keer past de schaallijn in de afstand?

Wat is de afstand tussen A en B in werkelijkheid in km?

Hoeveel keer past de schaallijn in de afstand?

5 x

Wat is de afstand tussen A en B in werkelijkheid in km?

Hoeveel keer past de schaallijn in de afstand?

5 x

Wat is de afstand in m?

5x 12000 = 60000 m


Wat is de afstand tussen A en B in werkelijkheid in km?

Hoeveel keer past de schaallijn in de afstand?

5 x

Wat is de afstand in m?

5x 12000 = 60000 m

In welke eenheid moet het antwoord?

Wat is de afstand tussen A en B in werkelijkheid in km?

Hoeveel keer past de schaallijn in de afstand?

5 x

Wat is de afstand in m?

5x 12000 = 60000 m

In welke eenheid moet het antwoord? kilometer

Wat is de afstand tussen A en B in werkelijkheid in km?

Hoeveel keer past de schaallijn in de afstand?

5 x

Wat is de afstand in m?

5x 12000 = 60000 m

In welke eenheid moet het antwoord? kilometer

Omrekenen: 60000 : 1000 = 60 km

Einde theorie

Domein 3, Verhoudingen herkennen en gebruiken

We gaan nu de gemengde opdrachten maken.

Afronding van de les



Lesdoel

  • Ik weet wat vlakke en ruimtelijke figuren zijn en kan deze herkennen.


  • Ik weet wat omtrek, oppervlakte en inhoud is en hoe ik dit moet berekenen met de juiste eenheden.


  • Ik weet wat plattegronden zijn en routes te volgen of te beschrijven.


  • Ik kan rekenen met een schaallijn of schaal.


  • Ik kan eenheden omrekenen met de rekenkaart?



Ik kan in herkenbare situaties onderscheid maken tussen omtrek, oppervlakte en inhoud, de juiste eenheden gebruiken, en eenvoudige berekeningen uitvoeren met vlakke en ruimtelijke figuren, plattegronden, routes en schaal.

Wat zijn 2 dingen de je uit deze les

zeker wilt onthouden?

Welk onderdeel vond jij het lastigst vandaag?

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?