EHBSO in de LO2-les
EHBSO in de LO2-les
Deze les sluit aan op de ingestuurde afbeeldingen over EHBSO binnen LO2. Focus op herkennen van situaties en rustig de juiste stappen uitvoeren.
Lesdoel
Ik kan in veelvoorkomende EHBSO-situaties tijdens LO2 de juiste stappen herkennen en uitleggen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij EHBSO?
Gebruik deze woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: veiligheid, 112, wond, bloedneus, rustig, helpen, sport, flauwte.
Eigen ervaring
EHBSO begint vaak bij herkenning.
Letsel kan gebeuren tijdens de les
Maar ook tijdens sport of op straat
Eerdere ervaringen helpen om sneller te handelen
Rustig kijken is belangrijker dan meteen doen
Sluit aan bij de slide 'Eigen ervaring'. Benadruk dat leerlingen vaak al voorbeelden kennen van vallen, botsingen, duizeligheid of een bloedneus.
Waarom rustig blijven helpt
Bij EHBSO is een rustige aanpak belangrijk.
Je ziet beter wat er aan de hand is
Je onthoudt de juiste volgorde van handelen
Je voorkomt paniek bij het slachtoffer
Je kunt sneller hulp inschakelen als dat nodig is
Verbind dit met de tip uit de materialen: je leert meer van luisteren dan praten, en met gezond verstand kom je ver.
Veelvoorkomende situaties
In deze les staan veelvoorkomende EHBSO-situaties centraal:
alarmeren
bewusteloosheid en stabiele zijligging
bloedneus of neusfractuur
flauwvallen of duizeligheid
kramp
wondverzorging
Gebruik dit als brug tussen de openingsslides en de vaste onderdelen van de les.
EHBSO in LO2
EHBSO in LO2 betekent:
veiligheid eerst
letsel herkennen
stap voor stap handelen
weten wanneer een arts of 112 nodig is
netjes en hygiënisch werken
Hier landt de functie van het onderwerp binnen LO2: niet alleen weten wat een blessure is, maar ook passend eerste hulp gedrag tonen.
Alarmeren: wanneer?
Alarmeren betekent hulp inschakelen.
Bel 112 bij een ernstige of onduidelijke situatie
Bel bij twijfel altijd
Alarmeer pas goed nadat je naar de situatie hebt gekeken
Sluit aan op de alarmeringsslide uit het materiaal. Benadruk dat twijfel geen reden is om niet te bellen.
Eerst: eigen veiligheid
Voor je helpt, controleer je altijd de situatie.
Is de plek veilig?
Kun jij zonder risico helpen?
Pas daarna ga je naar het slachtoffer toe
Een veelgemaakte fout is direct naar het slachtoffer rennen zonder omgeving te checken.
Welke info geef je door?
Bij alarmeren noem je duidelijk:
je naam
wat er gebeurd is
het aantal slachtoffers
wat het slachtoffer mankeert
de exacte locatie
Laat leerlingen begrijpen dat goede informatie tijd bespaart voor hulpdiensten.
ABC bij alarmeren
Belangrijke informatie over het slachtoffer:
Ademhaling
Bewustzijn
Circulatie
Deze punten helpen om de ernst van de situatie door te geven.
Gebruik alleen de termen zoals in het materiaal. Houd het functioneel: dit is informatie voor het telefoongesprek en de eerste inschatting.
Rustig en duidelijk praten
Goed alarmeren vraagt om een heldere boodschap.
praat rustig
praat duidelijk
geef korte, concrete informatie
blijf bij de kern van de situatie
Verwijs naar de tip uit het materiaal: blijf altijd rustig en duidelijk praten.
Wat doe je als eerste voordat je helpt?
112 bellen
Naar het slachtoffer rennen
Kijken of het veilig is
Direct verband pakken
Toetst de kern van slides 6-10: eerst eigen veiligheid, dan pas handelen of alarmeren.
Vul de juiste woorden in
Bij alarmeren kijk je eerst naar de situatie. Daarna bel je 112 als het ernstig of onduidelijk is. Je noemt je naam en de locatie duidelijk. Ook let je op ademhaling, bewustzijn en circulatie.
Blanken sluiten aan op de kernwoorden uit het blok alarmeren.
Bewusteloosheid herkennen
Bij bewustzijnsstoornissen kijk je naar reactie op aanspreken en pijnprikkels.
De eerste stap is altijd: veiligheid, bewustzijn, ademhaling.
Leg uit dat de volgorde vast is en voorkomt dat leerlingen belangrijke controles overslaan.
Drie stadia van bewustzijn
Verminderd bewustzijn: verward, suf of soms agressief, reageert wel
Bewusteloos: reageert niet op aanspreken, wel op pijnprikkels
Diep bewusteloos: reageert niet op aanspreken en niet op pijnprikkels, met wijde oogpupillen
Gebruik exact de indeling uit het aangeleverde materiaal.
Juiste volgorde van handelen
Veiligheid → bewustzijn controleren → ademhaling controleren
Deze volgorde helpt je om snel te zien hoe ernstig de situatie is en wat je daarna moet doen.
Dit is een causale keten; daarom is de pijlnotatie hier passend.
Stabiele zijligging
Als iemand bewusteloos is, is een stabiele zijligging belangrijk.
helpt de ademweg vrij te houden
voorkomt problemen als iemand moet overgeven
hoort bij veilig eerste hulp handelen
De afbeelding in het bronmateriaal verwijst naar de houding zelf. Houd op de slide de functie centraal, niet alle losse handgrepen.
Bij een bewusteloos slachtoffer
Belangrijk om te onthouden:
ga niet gokken, maar controleer stap voor stap
houd de vaste volgorde aan
schakel hulp in als dat nodig is
werk rustig en overzichtelijk
Verbind met de praktijksituatie uit het materiaal: iemand ligt bewusteloos op de mat.
Welke volgorde is juist bij bewusteloosheid?
Ademhaling, veiligheid, bewustzijn
Veiligheid, bewustzijn, ademhaling
Bewustzijn, ademhaling, veiligheid
Bewustzijn, veiligheid, ademhaling
Controleert of leerlingen de vaste volgorde uit slides 11-15 kennen.
Maak de uitleg compleet
Bij een slachtoffer kijk je eerst naar veiligheid, daarna controleer je het bewustzijn en dan de ademhaling. Is iemand bewusteloos, dan helpt de stabiele zijligging om de ademweg vrij te houden.
Laat leerlingen de kernbegrippen uit dit subtopic actief terugplaatsen.
Waarom helpt rustig werken bij bewusteloosheid?
Bespreek antwoorden zoals: rustig blijven, vaste volgorde volgen, veiligheid checken, ademhaling controleren, hulp inschakelen. Geen exacte formulering nodig.
Bloedneus of neusfractuur
Een klap op de neus kan een gewone bloedneus geven, maar soms wordt ook een neusbreuk vermoed.
Daarom werk je nauwkeurig en let je op het verloop van de bloeding.
Deze slide opent het onderwerp met de sportsituatie uit het materiaal.
Eerste houding
Laat het slachtoffer:
zitten
met het hoofd iets voorover
in een soort schrijfhouding
Nooit achterover laten zitten.
Benadruk de tip letterlijk: altijd voorover, nooit achterover.
Stappen bij een bloedneus
Laat de neus één keer snuiten
Knijp de neusvleugels dicht op het neustussenschot
Houd dit 10 minuten vol
Vang het bloed op met witte watten, steriele gaasjes of een schone handdoek
Gebruik de termen uit het bronmateriaal. Het gaat om precies uitvoeren van een vaste volgorde.
Wanneer naar een arts?
Raadpleeg een arts wanneer:
de bloeding na 10 minuten nog niet gestelpt is
een neusbreuk vermoed wordt
Maak duidelijk dat niet elke bloedneus ernstig is, maar dat aanhoudende bloeding of mogelijke breuk extra zorg vraagt.
Hoe moet iemand met een bloedneus zitten?
Achterover
Plat liggen
Voorover
Op de buik
Distractors sluiten aan op veelgemaakte fouten. Correct is voorover in schrijfhouding.
Vul de stappen in
Bij een bloedneus laat je iemand zitten met het hoofd iets voorover. Daarna laat je de neus één keer snuiten en knijp je de neusvleugels dicht. Houd dit 10 minuten vol.
Herhaalt de vaste aanpak bij bloedneus/neusfractuur.
Flauwvallen en duizeligheid
Iemand kan tijdens inspanning duizelig worden en langzaam in elkaar zakken.
Dan is snel, rustig handelen belangrijk.
Gebruik dit als herkenbare LO2-situatie.
Mogelijke oorzaken
Oorzaken van flauwvallen of duizeligheid kunnen zijn:
honger
uitputting
bloedarmoede
psychische oorzaken, zoals emotie of schrik
Beperk je tot de oorzaken uit het bronmateriaal; voeg geen extra medische oorzaken toe.
Actie bij flauwvallen
Laat het slachtoffer rustig liggen
Eventueel benen wat omhoog
Zorg voor frisse lucht
Maak knellende kleding los
Dit is de eerste helft van de vaste aanpak; houd het overzichtelijk.
Na het bijkomen
Laat het slachtoffer na het bijkomen nog 10 minuten liggen
Geef daarna wat te drinken
Is iemand na enkele minuten nog niet bij bewustzijn? Schakel een arts in
Behandel het slachtoffer dan als een bewusteloze
Leg het verband met het vorige subtopic: als iemand niet bijkomt, ga je door volgens de aanpak bij bewusteloosheid.
Dreigende flauwte
Bij een dreigende flauwte:
laat het slachtoffer liggen
zorg voor frisse lucht
maak ruimte om het slachtoffer heen
Verbind met de praktijktip uit het materiaal: frisse lucht en ruimte rondom.
Wat doe je als iemand na enkele minuten niet bijkomt?
Laten zitten
Arts inschakelen
Water laten drinken
Verder laten sporten
Toetst de grens tussen gewone flauwte en extra hulp nodig hebben.
Vul de juiste aanpak in
Bij flauwvallen laat je het slachtoffer rustig liggen. Eventueel mogen de benen wat omhoog. Zorg ook voor frisse lucht en maak knellende kleding los.
Sluit aan op slides 20-24 en gebruikt alleen termen uit het lesblok.
Wat vind jij hier het lastigst om te onthouden?
Oorzaken
Eerste actie
Na het bijkomen
Wanneer hulp nodig is
Deze slide heeft geen instructies
Kramp tijdens sport
Kramp ontstaat vaak plotseling, bijvoorbeeld in de kuit tijdens inspanning.
De aanpak is gericht op ontspanning en gecontroleerd handelen.
Houd de context sportgericht, passend bij LO2.
Oorzaken van kramp
Kramp kan ontstaan door:
oververmoeidheid van de spier
afvalstoffen die niet voldoende kunnen worden afgevoerd
Gebruik de eenvoudige oorzaakverklaring uit het materiaal en maak het niet fysiologisch ingewikkelder.
Wat doe je bij kramp?
Laat de persoon ontspannen zitten of liggen
Schud de getroffen spier losjes
Activeer de tegengestelde spier van de verkrampte spier
Benadruk rustig werken en niet forceren.
Kramp voorkomen
Voorkomen kan door:
warming-up
voldoende drinken
trainingsopbouw
voldoende herstelmomenten
Laat zien dat EHBSO niet alleen reageren is, maar ook slim omgaan met inspanning.
Belangrijke tip bij kramp
Dwing de spier niet te snel in rek.
Rustig werken helpt om de spier veilig te laten ontspannen.
Deze tip komt rechtstreeks uit het materiaal en voorkomt onrustig of hardhandig handelen.
Wat doe je bij kramp met de verkrampte spier?
Hard rekken
Losjes schudden
Koud afspoelen
Stevig masseren
Controleert of leerlingen weten dat je rustig werkt en niet forceert.
Maak de tekst af
Kramp ontstaat vaak door oververmoeidheid van de spier. Laat de persoon ontspannen zitten of liggen. Daarna activeer je de tegengestelde spier. Om kramp te voorkomen helpen een goede warming-up en voldoende drinken.
Verbindt oorzaak, aanpak en voorkomen in één oefening.
Een wond verzorgen
Een wond moet goed worden gereinigd en steriel worden afgedekt.
Zo verklein je de kans op infectie.
Start met het doel van wondverzorging voordat de stappen komen.
Waarom schoon werken?
Door vuil kan een wond geïnfecteerd raken.
Dat zorgt voor een vertraagd genezingsproces.
Koppel hier de tip 'werk zo steriel mogelijk' aan.
Stappen bij een wond
Reinig de wond met stromend water
Ontsmet de wond en de huid eromheen door te deppen met ontsmettingsvloeistof
Dek de wond steriel af
Gebruik eenvoudige taal, maar behoud de vakwoorden die in het materiaal staan.
Diepe wond: anders handelen
Bij een diepe wond:
niet ontsmetten
wondranden naar elkaar toe halen
een zwaluwstaartje plakken
slachtoffer naar de arts sturen
Benadruk dat diepe wonden apart behandeld worden en medische beoordeling nodig hebben.
Afdekken en opletten
Mogelijkheden om steriel af te dekken:
gaaspleister
snelverband
wondsnelverband
steriel gaasje met witte watten
hydrolast zwachtel
Houd ook rekening met mogelijke tetanusbesmetting.
Noem ook de praktische tip uit het materiaal: geen bloed, geen pleister.
Voorbereiding toets
Voor een goede voorbereiding is het belangrijk dat je:
de verschillende situaties kent
per situatie de juiste stapjes kent
rustig werkt
Deze subtopic sluit de inhoud af en vat de lesaanpak samen zonder er een activiteit van te maken.
Waar let je steeds op?
Door de hele les heen komen dezelfde punten terug:
veiligheid
juiste volgorde
rustig handelen
hygiënisch werken
weten wanneer extra hulp nodig is
Dit bindt alle subtopics samen tot één herkenbaar handelingskader.
Wat doe je niet bij een diepe wond?
Steriel afdekken
Naar een arts sturen
Wondranden sluiten
Ontsmetten
Belangrijk verschil tussen gewone wond en diepe wond uit slides 30-34.
Vul de wondverzorging aan
Een wond reinig je eerst met stromend water. Daarna ontsmet je de wond en de huid eromheen door te deppen. Vervolgens dek je de wond steriel af. Bij een diepe wond gebruik je een zwaluwstaartje en stuur je het slachtoffer naar de arts.
Eindcheck van het laatste inhoudelijke blok plus samenvattende slide 35-36.
Wat heb jij vandaag het best geleerd?
Laat leerlingen één concreet leerpunt noemen, bijvoorbeeld alarmeren, bloedneus, stabiele zijligging, kramp of wondverzorging.
Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Gebruik dit als korte terugblik op de lesaanpak. Mogelijke elementen: stappenplan, voorbeelden, afbeeldingen, herhaling.
Wat vond jij nog lastig in deze les?
Bespreek kort welke onderdelen nog extra oefening nodig hebben voor de toetsvoorbereiding.
Belangrijke termen
EHBSO - Eerste Hulp Bij Sport Ongevallen
alarmeren - hulp inschakelen, bijvoorbeeld via 112
ABC - ademhaling, bewustzijn en circulatie
bewusteloos - niet reageren op aanspreken
stabiele zijligging - veilige houding voor een bewusteloos slachtoffer
neusfractuur - breuk van de neus
flauwte - kort verlies van bewustzijn of bijna flauwvallen
Deze slide heeft geen instructies
Belangrijke termen
kramp - plotselinge, pijnlijke samentrekking van een spier
ontsmetten - schoonmaken met ontsmettingsmiddel
steriel afdekken - afdekken zonder vuil of besmetting toe te voegen
zwaluwstaartje - smalle pleister om wondranden naar elkaar toe te brengen
hydrolast zwachtel - zwachtel om verband vast te zetten
tetanusbesmetting - besmetting door bacteriën die via een wond binnen kunnen komen
Deze slide heeft geen instructies