Ondernemen Eigen Koers 1
Financieel Ondernemen
Ad ondernemen
Blokweek 2.1
Les 2
Vandaag
3
Ondernemersplan 2.0
7-7-2026
5 Opening en planning
5 Terugblik les 1
5 Voorkennis
5 Leerdoelen
50 Klassikale uitleg + oefenen
30 Oefenen in Excel
15 Pauze
45 Werkblok eigen onderneming
10 Check
10 Vooruitblik + briefing oefen-cgi
Weekplanning
Week 2.1 – Introductieweek
Week 2.2 – Les 1 privébehoefte
Week 2.3 – Les 2 kostprijs
Week 2.4 – Les 3 oefen-cgi
Week 2.5 – Les 4 verdienmodel
Week 2.6 – Les 5 exploitatie
Week 2.7 – Herfstvakantie
Week 2.8 – Les 6 liquiditeit + samenhang
Week 2.9 – Les 7 pitch + reflectie
4
Ondernemersplan 2.0
7-7-2026
Leerwegonafhankelijke leeruitkomsten
Kansen zien waar anderen iets aan hebben
Middelen en mensen organiseren
Doen
Persoonlijke groei als ondernemer
5
Titel van de presentatie
7-7-2026
Mogelijke bewijslast t.b.v. CGI
Excel financieel dashboard
Korte pitch: wat laat het dashboard zien + wat heb je geleerd
6
Titel van de presentatie
7-7-2026
Wie heeft al een feedback logboek?
Ik wel
Ik niet
Privébegroting voor 3 jaar af met een omzetdoel?
Ja
Nee
Wat is jouw omzetdoel vanuit je privébegroting?
''Als je niet kan falen dan kan je ook niet winnen''
Maurice Kram
Nederlands kampioen
op de 100 km
12
Titel van de presentatie
7-7-2026
Terugblik
Vorige les ging van je privé-uitgaven naar een doel:
Privébehoefte: € 20.400 per jaar.
Inkomensdoel: € 23.400 (behoefte + buffer + pensioen).
Omzetdoel: € 78.000 met een grove aanname van 30% marge.
Vandaag zoomen we in op één hoodie: wat kost die, en welke prijs hoort daarbij?
7
Titel van de presentatie
7-7-2026
Weet jij nu wat jouw product of dienst kost om te maken of te leveren?
Geen idee
Een beetje
Redelijk
Vrij precies
Welke kosten bewegen mee met je afzet?
De inkoop van de hoodies
De huur van je opslag
Allebei
Geen van beide
Leerdoelen van vandaag
Na deze les kan je...
1. De kostprijs opbouwen, met onderscheid tussen vaste en variabele kosten.
2. Een prijs of tarief onderbouwen: kostprijs + winstopslag, met de btw apart.
3. Je belangrijkste aannames zichtbaar maken (getal + reden + bron).
8
Titel van de presentatie
7-7-2026
Wat verkoop je?
Casus HoodieCo: de prijs onderbouwen
Je verkoopt basic hoodies online, dat is een product. Je werkt alleen. Vorige les weet je hoeveel je moet verdienen.
De eigenaar wil nu drie dingen scherp krijgen:
• Wat kost één hoodie om te maken?
• Welke prijs vraag je ervoor?
• Klopt die prijs met je marge?
10
Titel van de presentatie
7-7-2026
Verkoop je een product of een dienst?
Twee soorten ondernemingen, dezelfde route naar een prijs, maar een andere rekeneenheid:
• Product (handelsonderneming): je rekent per stuk. HoodieCo: per hoodie.
• Dienst (dienstenonderneming): je rekent per uur. Voorbeeld: een fotograaf, per uur werk.
Je krijgt twee voorbeeldbestanden mee: HoodieCo (product) en Fotografie (dienst). Kies straks het bestand dat bij jouw onderneming past.
11
Titel van de presentatie
7-7-2026
Kosten:
variabel vs vast
12
Titel van de presentatie
7-7-2026
Welke kosten heb jij bij je onderneming?
Wat zijn kosten?
• Kosten = wat je onderneming uitgeeft om te kunnen verkopen.
• Let op: zakelijke kosten, strikt los van je privé-uitgaven.
• Er zijn twee soorten en dat onderscheid heb je zometeen nodig.
13
Titel van de presentatie
7-7-2026
KOSTEN
Variabele kosten en constante kosten
14
Variabele kosten
Variabele kosten zijn afhankelijk van de afzet
Als de afzet toeneemt, nemen de totale variabele kosten toe
We gaan uit van proportioneel variabele kosten: de variabele kosten per product blijven gelijk
Voorbeelden:
Loonkosten
Materiaalkosten
Constante kosten
Constante kosten zijn onafhankelijk van de afzet
Als de afzet verandert, veranderen de totale constante kosten niet
Ook wel: vaste kosten
Voorbeelden:
Afschrijvingskosten
Huurkosten
Afzet
Totale variabele kosten
Afzet
Totale constante kosten
Sleepvraag
Variabele kosten
Vaste kosten
Inkoop hoodie
Verzekering
Verpakking
Marketing
Retourkosten
Webshop-abonnement
Uitwerking
15
Titel van de presentatie
7-7-2026
Van kosten naar kostprijs per eenheid
16
Titel van de presentatie
7-7-2026
Kostprijs
C = totale vaste (constante) kosten
N = normale bedrijfsdrukte (gemiddelde omvang op lange termijn)
V = variabele kosten per product
We gaan uit van proportioneel variabele kosten!
Variabele kosten
Tel de variabele kosten per product bij elkaar op.
Variabele kosten zijn afhankelijk van je productie-omvang.
18
Titel van de presentatie
7-7-2026
OPSLAG VOOR CONSTANTE KOSTEN
Een bedrag in euro’s per activiteit
19
Verwachte en normale afzet
De totale constante kosten worden bepaald door de gemiddelde afzet in de komende jaren
We noemen dit de normale afzet
Opslag voor constante kosten
In de kostprijs wordt een opslag opgenomen voor constante kosten
De opslag wordt berekend als een bedrag in euro’s per activiteit, bijvoorbeeld
Per uur
Per product / dienst
Per periode
afzet (x 1.000 stuks)
Constante kosten
Normale afzet
= € ...
Normaal
Wat gebeurt er met de constante kosten per product bij een stijgende afzet?
Kostprijs bij een product: vaste kosten per stuk
• Vaste kosten gelden voor een heel jaar. Je wilt weten wat ze per hoodie zijn.
• Deel ze door het aantal hoodies dat je in een normaal jaar verkoopt (de normale afzet).
20
Titel van de presentatie
7-7-2026
Een andere ondernemer verkoopt houten snijplanken.
Reken de kostprijs uit.
Kostprijs per uur bij de fotograaf
Wat moet één uur minimaal opbrengen? Tel op wat je per jaar nodig hebt:
– Gewenst inkomen (in dit voorbeeld incl. opslag werkgeverslasten): € 58.500
– Zakelijke kosten per jaar: € 12.000
– Buffer/reserve: € 2.500
– Samen nodig: € 73.000
• Deel door je declarabele uren: € 73.000 ÷ 900 ≈ € 81,11 per uur.
• Tel de variabele kosten per uur erbij: € 81,11 + € 6,50 = € 87,61 kostprijs per uur.
21
Titel van de presentatie
7-7-2026
22
Titel van de presentatie
7-7-2026
Van kostprijs naar prijs of tarief
BEPALEN VAN DE KOSTPRIJS EN VERKOOPPRIJS
Drie verschillende uitgangspunten
24
Je bepaalt de kostprijs (standaardkosten per product)
Om tot een verkoopprijs te komen, leg je bovenop de kostprijs een winstopslag
Je bepaalt een tarief op basis van het tarief van concurrenten
Je concurreert niet op prijs maar op andere zaken (kwaliteit, service)
Je gaat uit van de betalingsbereidheid van de klant (of van verschillende klantsegmenten)
Kostprijs
Winstopslag
€ 10
€ 4
A
C
B
D
KOSTPRIJS EN VERKOOPPRIJS
Standaardberekening met variabele kosten en constante kosten
25
Berekening van de kostprijs en verkoopprijs
Kostprijs
Verkoopprijs incl. btw
Verkoopprijs excl. btw
Winstopslag
Opslag constante kosten
Btw
Variabele kosten per product
+
+
+
De kostprijs bestaat uit
Variabele kosten per product
Opslag voor constante kosten
Omschrijving
Om van de kostprijs naar de verkoopprijs te komen, zijn er nog twee stappen nodig:
Winstopslag: boven op de kostprijs wordt een winstopslag gelegd.
Btw: boven op de verkoopprijs exclusief btw komt 9% of 21% btw.
26
Titel van de presentatie
7-7-2026
De btw komt er los bovenop
Op de prijs (excl. btw) komt nog btw: meestal 21%, soms 9%.
HoodieCo: € 45,00 + 21% = € 54,45 incl. btw.
Fotograaf: € 105,13 + 21% = € 127,21 incl. btw.
Btw is een doorgeefpost: je int het van de klant en draagt het af.
Het is niet jouw omzet.
27
Titel van de presentatie
7-7-2026
Kostprijs € 20, winstmarge 40%. Wat is de prijs (excl. btw)?
OEFENVRAAG
Kostprijs en verkoopprijs
Gegevens
Vélo bv hanteert de volgende opbouw van de kostprijs en verkoopprijs:
Kostprijs
Winst
Verkoopprijs excl. btw
9% btw
Verkoopprijs incl. btw
90
....
....
....
....
De winstmarge bedraagt 25% van de verkoopprijs exclusief btw.
OEFENVRAAG
Kostprijs en verkoopprijs
Gegevens
Antwoord
(90 / 0,75) x 1,09 = € 130,80
Vélo bv hanteert de volgende opbouw van de kostprijs en verkoopprijs:
Kostprijs
Winst
Verkoopprijs excl. btw
9% btw
Verkoopprijs incl. btw
90
....
....
....
....
De winstmarge bedraagt 25% van de verkoopprijs exclusief btw.
Casus hoodie
We bouwen de kostprijs en de prijs nu stap voor stap in Excel. We doen het samen met HoodieCo
30
Titel van de presentatie
7-7-2026
Opdracht 1
Maak in je bestand het juiste tabblad: Kostprijs. Zet deze regels onder elkaar klaar:
Variabele kosten per eenheid
Vaste kosten per jaar
Normale afzet
Vaste opslag per eenheid
Kostprijs per eenheid
Winstopslag
Prijs excl. btw
Btw
Prijs incl. btw
31
Titel van de presentatie
7-7-2026
Opdracht 2
Zet de drie variabele kosten onder elkaar.
Eronder “Totaal” met =SOM(...).
Krijg je € 21,50?
Zet vaste kosten en normale afzet neer.
Vaste opslag = vaste kosten / normale afzet (verwijs naar de cellen, typ het bedrag niet in).
Krijg je € 10,10? Zet de afzet even op 2.400 en kijk wat er gebeurt; zet terug op 1.200.
Vul vervolgens de rest van het tabel in bij een verkoopprijs exclusief btw van 45,00 euro
32
Titel van de presentatie
7-7-2026
Variabele kosten:
Inkoop: 19,50
Verpakking: 1,20
Retour: 0,80
Vaste kosten:
Werkruimte: 7.200
Marketing: 3.600
Software: 720
Verzekering: 600
Normale afzet: 1200 stuks
Uitwerking
33
Titel van de presentatie
7-7-2026
Maak aannames zichtbaar!
Bij elk belangrijk getal: getal + reden + bron.
Zet ze in een klein aannames-blok onder je tabel, of in een kolom “toelichting/bron”.
Minimaal 5 aannames. Voorbeelden (HoodieCo):
Inkoopprijs hoodie € 19,50 - offerte leverancier.
Normale afzet 1.200/jaar - schatting op basis van vorig jaar en de markt.
Vaste kosten € 12.120/jaar - begrote posten (werkruimte, marketing, software, verzekering).
Prijs € 45 - marktprijs; marge circa 30% als check.
Btw 21% - standaardtarief.
34
Titel van de presentatie
7-7-2026
Pauze 15 minuten
35
Titel van de presentatie
7-7-2026
minute
second
Vandaag
36
Ondernemersplan 2.0
7-7-2026
5 Opening en planning
5 Terugblik les 1
5 Voorkennis
5 Leerdoelen
50 Klassikale uitleg + oefenen
30 Oefenen in Excel
15 Pauze
45 Werkblok eigen onderneming
10 Check
10 Vooruitblik + briefing oefen-cgi
Aan de slag!
Voor je eigen onderneming
(product → tabblad Kostprijs; dienst → tabblad Tarief):
1. Variabele kosten per eenheid + vaste kosten per jaar invullen.
2. Vaste opslag = vaste kosten ÷ normale afzet (product) of ÷ declarabele uren (dienst), met een formule.
3. Kostprijs = variabel + opslag.
4. Winstopslag → prijs/tarief excl. → + btw → incl.
5. Minimaal 5 aannames (getal + reden + bron).
37
Titel van de presentatie
7-7-2026
minute
second
Vink af
Je variabele kosten staan per eenheid (ze lopen mee met de afzet of de uren).
Je vaste opslag = vaste kosten ÷ normale afzet (product) of ÷ declarabele uren (dienst) — niet je beste maand.
Je prijs of tarief is herleidbaar: kostprijs + winstopslag, btw apart.
Je hebt minimaal 5 aannames met reden + bron.
Check bij elkaar
Wissel met je buur en controleer één regel:
Is de prijs of het tarief herleidbaar tot kostprijs + winstopslag, met de btw apart?
Klopt de optelling? Staat de btw echt los?
39
Titel van de presentatie
7-7-2026
Output-check
Kostprijs per eenheid onderbouwd (variabele kosten + vaste opslag).
Verkoopprijs of uurtarief excl. en incl. btw, herleidbaar.
Minimaal 5 aannames zichtbaar.
40
Titel van de presentatie
7-7-2026
Leerzone en presteerzone
De lessen zijn leerzone: hier mag je fouten maken en uitproberen.
De oefen-cgi en de pitch zijn presteerzone: daar laat je zien wat je kunt.
De kwaliteitscriteria ken je vooraf, zo kun je jezelf wegen.
41
Titel van de presentatie
7-7-2026
Vooruitblik
Volgende keer: de oefen-cgi, binnen het verkoopevent van Sales & netwerken. Je krijgt een mail met de indeling
Neem mee en laat zien:
Je privébehoefte en je doel (uit les 1).
Je kostprijs en je prijs of tarief (van vandaag), met je aannames.
Kun je in gewone taal uitleggen hoe je aan je prijs komt?
42
Titel van de presentatie
7-7-2026