OEK 1 - Les 2 - Financieel Ondernemen - 2026-2027

1 / 54
volgende
Slide 1: Slide
newEditorFinanceHBOStudiejaar 2

In deze les zitten 54 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 180 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Ondernemen Eigen Koers 1

Financieel Ondernemen

Ad ondernemen

Blokweek 2.1

Les 2

Vandaag

3

Ondernemersplan 2.0

7-7-2026

5 Opening en planning

5 Terugblik les 1

5 Voorkennis

5 Leerdoelen

50 Klassikale uitleg + oefenen

30 Oefenen in Excel

15 Pauze

45 Werkblok eigen onderneming

10 Check

10 Vooruitblik + briefing oefen-cgi

Weekplanning

  • Week 2.1 – Introductieweek

  • Week 2.2 – Les 1 privébehoefte

  • Week 2.3 – Les 2 kostprijs

  • Week 2.4 – Les 3 oefen-cgi

  • Week 2.5 – Les 4 verdienmodel

  • Week 2.6 – Les 5 exploitatie

  • Week 2.7 – Herfstvakantie

  • Week 2.8 – Les 6 liquiditeit + samenhang

  • Week 2.9 – Les 7 pitch + reflectie


4

Ondernemersplan 2.0

7-7-2026

Leerwegonafhankelijke leeruitkomsten

  1. Kansen zien waar anderen iets aan hebben

  2. Middelen en mensen organiseren

  3. Doen

  4. Persoonlijke groei als ondernemer



5

Titel van de presentatie

7-7-2026

Mogelijke bewijslast t.b.v. CGI

  • Excel financieel dashboard

  • Korte pitch: wat laat het dashboard zien + wat heb je geleerd


6

Titel van de presentatie

7-7-2026

Wie heeft al een feedback logboek?

1

Ik wel

2

Ik niet

Privébegroting voor 3 jaar af met een omzetdoel?

A

Ja

B

Nee

Wat is jouw omzetdoel vanuit je privébegroting?

''Als je niet kan falen dan kan je ook niet winnen''



Maurice Kram


Nederlands kampioen

op de 100 km

12

Titel van de presentatie

7-7-2026

Terugblik

Vorige les ging van je privé-uitgaven naar een doel:


  • Privébehoefte: € 20.400 per jaar.

  • Inkomensdoel: € 23.400 (behoefte + buffer + pensioen).

  • Omzetdoel: € 78.000 met een grove aanname van 30% marge.


Vandaag zoomen we in op één hoodie: wat kost die, en welke prijs hoort daarbij?


7

Titel van de presentatie

7-7-2026

Weet jij nu wat jouw product of dienst kost om te maken of te leveren?

1

Geen idee

2

Een beetje

3

Redelijk

4

Vrij precies

Welke kosten bewegen mee met je afzet?

A

De inkoop van de hoodies

B

De huur van je opslag

C

Allebei

D

Geen van beide

Leerdoelen van vandaag

Na deze les kan je...  


1. De kostprijs opbouwen, met onderscheid tussen vaste en variabele kosten.

2. Een prijs of tarief onderbouwen: kostprijs + winstopslag, met de btw apart.

3. Je belangrijkste aannames zichtbaar maken (getal + reden + bron).


8

Titel van de presentatie

7-7-2026

Wat verkoop je?

Casus HoodieCo: de prijs onderbouwen

Je verkoopt basic hoodies online, dat is een product. Je werkt alleen. Vorige les weet je hoeveel je moet verdienen.


De eigenaar wil nu drie dingen scherp krijgen:

• Wat kost één hoodie om te maken?

• Welke prijs vraag je ervoor?

• Klopt die prijs met je marge?


10

Titel van de presentatie

7-7-2026

Verkoop je een product of een dienst?

Twee soorten ondernemingen, dezelfde route naar een prijs, maar een andere rekeneenheid:


• Product (handelsonderneming): je rekent per stuk. HoodieCo: per hoodie.

• Dienst (dienstenonderneming): je rekent per uur. Voorbeeld: een fotograaf, per uur werk.


Je krijgt twee voorbeeldbestanden mee: HoodieCo (product) en Fotografie (dienst). Kies straks het bestand dat bij jouw onderneming past.


11

Titel van de presentatie

7-7-2026

Kosten:
variabel vs vast

12

Titel van de presentatie

7-7-2026

Welke kosten heb jij bij je onderneming?

Wat zijn kosten?

• Kosten = wat je onderneming uitgeeft om te kunnen verkopen.

• Let op: zakelijke kosten, strikt los van je privé-uitgaven.

• Er zijn twee soorten en dat onderscheid heb je zometeen nodig.


13

Titel van de presentatie

7-7-2026

KOSTEN
Variabele kosten en constante kosten

14

Variabele kosten

Variabele kosten zijn afhankelijk van de afzet

Als de afzet toeneemt, nemen de totale variabele kosten toe

We gaan uit van proportioneel variabele kosten: de variabele kosten per product blijven gelijk

Voorbeelden:

  • Loonkosten

  • Materiaalkosten

Constante kosten

Constante kosten zijn onafhankelijk van de afzet

Als de afzet verandert, veranderen de totale constante kosten niet

Ook wel: vaste kosten

Voorbeelden:

  • Afschrijvingskosten

  • Huurkosten


Afzet

Totale variabele kosten

Afzet

Totale constante kosten

Sleepvraag

Variabele kosten

Vaste kosten

Inkoop hoodie

Verzekering

Verpakking

Marketing

Retourkosten

Webshop-abonnement

Uitwerking

15

Titel van de presentatie

7-7-2026

Van kosten naar kostprijs per eenheid

16

Titel van de presentatie

7-7-2026

Kostprijs

  • C = totale vaste (constante) kosten

  • N = normale bedrijfsdrukte (gemiddelde omvang op lange termijn) 

  • V = variabele kosten per product


  • We gaan uit van proportioneel variabele kosten!

Variabele kosten

Tel de variabele kosten per product bij elkaar op.


Variabele kosten zijn afhankelijk van je productie-omvang.

18

Titel van de presentatie

7-7-2026

OPSLAG VOOR CONSTANTE KOSTEN
Een bedrag in euro’s per activiteit

19

Verwachte en normale afzet

De totale constante kosten worden bepaald door de gemiddelde afzet in de komende jaren


We noemen dit de normale afzet


Opslag voor constante kosten

In de kostprijs wordt een opslag opgenomen voor constante kosten


De opslag wordt berekend als een bedrag in euro’s per activiteit, bijvoorbeeld

  • Per uur

  • Per product / dienst

  • Per periode

afzet (x 1.000 stuks)

Constante kosten

Normale afzet

= € ...

Normaal

Wat gebeurt er met de constante kosten per product bij een stijgende afzet?

Kostprijs bij een product: vaste kosten per stuk

• Vaste kosten gelden voor een heel jaar. Je wilt weten wat ze per hoodie zijn.

• Deel ze door het aantal hoodies dat je in een normaal jaar verkoopt (de normale afzet).


20

Titel van de presentatie

7-7-2026

Een andere ondernemer verkoopt houten snijplanken.

Reken de kostprijs uit.

Kostprijs per uur bij de fotograaf

Wat moet één uur minimaal opbrengen? Tel op wat je per jaar nodig hebt:


– Gewenst inkomen (in dit voorbeeld incl. opslag werkgeverslasten): € 58.500

– Zakelijke kosten per jaar: € 12.000

– Buffer/reserve: € 2.500

– Samen nodig: € 73.000


• Deel door je declarabele uren: € 73.000 ÷ 900 ≈ € 81,11 per uur.

• Tel de variabele kosten per uur erbij: € 81,11 + € 6,50 = € 87,61 kostprijs per uur.


21

Titel van de presentatie

7-7-2026


22

Titel van de presentatie

7-7-2026


Van kostprijs naar prijs of tarief

BEPALEN VAN DE KOSTPRIJS EN VERKOOPPRIJS
Drie verschillende uitgangspunten

24

Je bepaalt de kostprijs (standaardkosten per product)

Om tot een verkoopprijs te komen, leg je bovenop de kostprijs een winstopslag

Je bepaalt een tarief op basis van het tarief van concurrenten

Je concurreert niet op prijs maar op andere zaken (kwaliteit, service)

Je gaat uit van de betalingsbereidheid van de klant (of van verschillende klantsegmenten)

Kostprijs

Winstopslag

€ 10

€ 4

A

C

B

D

KOSTPRIJS EN VERKOOPPRIJS
Standaardberekening met variabele kosten en constante kosten

25

Berekening van de kostprijs en verkoopprijs

Kostprijs

Verkoopprijs incl. btw

Verkoopprijs excl. btw

Winstopslag

Opslag constante kosten

Btw

Variabele kosten per product

+

+

+

De kostprijs bestaat uit

  • Variabele kosten per product

  • Opslag voor constante kosten

Omschrijving

Om van de kostprijs naar de verkoopprijs te komen, zijn er nog twee stappen nodig:

Winstopslag: boven op de kostprijs wordt een winstopslag gelegd.

Btw: boven op de verkoopprijs exclusief btw komt 9% of 21% btw.

26

Titel van de presentatie

7-7-2026

De btw komt er los bovenop

Op de prijs (excl. btw) komt nog btw: meestal 21%, soms 9%.


HoodieCo: € 45,00 + 21% = € 54,45 incl. btw.


Fotograaf: € 105,13 + 21% = € 127,21 incl. btw.


Btw is een doorgeefpost: je int het van de klant en draagt het af.

Het is niet jouw omzet.


27

Titel van de presentatie

7-7-2026

Kostprijs € 20, winstmarge 40%. Wat is de prijs (excl. btw)?

OEFENVRAAG
Kostprijs en verkoopprijs

Gegevens

Vélo bv hanteert de volgende opbouw van de kostprijs en verkoopprijs:

Kostprijs

Winst

Verkoopprijs excl. btw

9% btw

Verkoopprijs incl. btw

90

....

....

....

....

De winstmarge bedraagt 25% van de verkoopprijs exclusief btw.

OEFENVRAAG
Kostprijs en verkoopprijs

Gegevens

Antwoord

(90 / 0,75) x 1,09 = € 130,80

Vélo bv hanteert de volgende opbouw van de kostprijs en verkoopprijs:

Kostprijs

Winst

Verkoopprijs excl. btw

9% btw

Verkoopprijs incl. btw

90

....

....

....

....

De winstmarge bedraagt 25% van de verkoopprijs exclusief btw.

Casus hoodie

We bouwen de kostprijs en de prijs nu stap voor stap in Excel. We doen het samen met HoodieCo

30

Titel van de presentatie

7-7-2026

Opdracht 1

Maak in je bestand het juiste tabblad: Kostprijs. Zet deze regels onder elkaar klaar:


  • Variabele kosten per eenheid

  • Vaste kosten per jaar

  • Normale afzet

  • Vaste opslag per eenheid

  • Kostprijs per eenheid

  • Winstopslag

  • Prijs excl. btw

  • Btw

  • Prijs incl. btw


31

Titel van de presentatie

7-7-2026

Opdracht 2

  • Zet de drie variabele kosten onder elkaar.

  • Eronder “Totaal” met =SOM(...).

  • Krijg je € 21,50?


  • Zet vaste kosten en normale afzet neer.

  • Vaste opslag = vaste kosten / normale afzet (verwijs naar de cellen, typ het bedrag niet in).

  • Krijg je € 10,10? Zet de afzet even op 2.400 en kijk wat er gebeurt; zet terug op 1.200.


  • Vul vervolgens de rest van het tabel in bij een verkoopprijs exclusief btw van 45,00 euro


32

Titel van de presentatie

7-7-2026

Variabele kosten:

Inkoop: 19,50

Verpakking: 1,20

Retour: 0,80


Vaste kosten:

Werkruimte: 7.200

Marketing: 3.600

Software: 720

Verzekering: 600


Normale afzet: 1200 stuks

Uitwerking

33

Titel van de presentatie

7-7-2026

Maak aannames zichtbaar!

  • Bij elk belangrijk getal: getal + reden + bron.

  • Zet ze in een klein aannames-blok onder je tabel, of in een kolom “toelichting/bron”.


Minimaal 5 aannames. Voorbeelden (HoodieCo):

  • Inkoopprijs hoodie € 19,50 - offerte leverancier.

  • Normale afzet 1.200/jaar - schatting op basis van vorig jaar en de markt.

  • Vaste kosten € 12.120/jaar - begrote posten (werkruimte, marketing, software, verzekering).

  • Prijs € 45 - marktprijs; marge circa 30% als check.

  • Btw 21% - standaardtarief.


34

Titel van de presentatie

7-7-2026

Pauze 15 minuten

35

Titel van de presentatie

7-7-2026

15

minute

00

second

Vandaag

36

Ondernemersplan 2.0

7-7-2026

5 Opening en planning

5 Terugblik les 1

5 Voorkennis

5 Leerdoelen

50 Klassikale uitleg + oefenen

30 Oefenen in Excel

15 Pauze

45 Werkblok eigen onderneming

10 Check

10 Vooruitblik + briefing oefen-cgi

Aan de slag!

Voor je eigen onderneming

(product → tabblad Kostprijs; dienst → tabblad Tarief):


1. Variabele kosten per eenheid + vaste kosten per jaar invullen.

2. Vaste opslag = vaste kosten ÷ normale afzet (product) of ÷ declarabele uren (dienst), met een formule.

3. Kostprijs = variabel + opslag.

4. Winstopslag → prijs/tarief excl. → + btw → incl.

5. Minimaal 5 aannames (getal + reden + bron).


37

Titel van de presentatie

7-7-2026

45

minute

00

second

Vink af

A

Je variabele kosten staan per eenheid (ze lopen mee met de afzet of de uren).

B

Je vaste opslag = vaste kosten ÷ normale afzet (product) of ÷ declarabele uren (dienst) — niet je beste maand.

C

Je prijs of tarief is herleidbaar: kostprijs + winstopslag, btw apart.

D

Je hebt minimaal 5 aannames met reden + bron.

Check bij elkaar

Wissel met je buur en controleer één regel:

  • Is de prijs of het tarief herleidbaar tot kostprijs + winstopslag, met de btw apart?

  • Klopt de optelling? Staat de btw echt los?



39

Titel van de presentatie

7-7-2026

Output-check

  • Kostprijs per eenheid onderbouwd (variabele kosten + vaste opslag).

  • Verkoopprijs of uurtarief excl. en incl. btw, herleidbaar.

  • Minimaal 5 aannames zichtbaar.


40

Titel van de presentatie

7-7-2026

Leerzone en presteerzone

  • De lessen zijn leerzone: hier mag je fouten maken en uitproberen.

  • De oefen-cgi en de pitch zijn presteerzone: daar laat je zien wat je kunt.

  • De kwaliteitscriteria ken je vooraf, zo kun je jezelf wegen.


41

Titel van de presentatie

7-7-2026

Vooruitblik

  • Volgende keer: de oefen-cgi, binnen het verkoopevent van Sales & netwerken. Je krijgt een mail met de indeling


Neem mee en laat zien:

  • Je privébehoefte en je doel (uit les 1).

  • Je kostprijs en je prijs of tarief (van vandaag), met je aannames.

  • Kun je in gewone taal uitleggen hoe je aan je prijs komt?


42

Titel van de presentatie

7-7-2026